Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberlocem motum in aere hoc accidit ex calore reſoluente ſubſtantiā que ſi fuerit valde pura etdefecata. erit odor valde aromaticus ſuauis.vt ptꝫ in mirto muſto in ambra. Si ꝟo fuerit ſubſtantia impura multis fecibꝰ intermixtaerit odor malus nature horribilis. Et odordiuiditur dupliciter in grauem ſcꝫ fetentem.grauis odor ex calore adhuc naturaliter ſe habente in aliquo iam corrumpi incipientē generat̉. vt ptꝫ ī piſcibꝰ diu reſeruatis ſine ſale. Eſttercio fumus mediocris a calore mediocriter reſolutus. ille vl̓ eſt a pura ſubſtantia vl̓ impura. ſi ex pura erit mediocriter aromaticus vt patet in pomis. violis roſis. Si aūt fuerit ex ſubſtantia impura ꝑtim erit fetidus vt ptꝫ in aloēabſinthio ſulphure ⁊cͣ. Cauſatur itaqꝫ aromaticus a calore ꝑtes ſubtiliores puriores reſoluente aere ip̄arum fumos ad cerebꝝ deferēte ſicut fetor vl̓ grauitas ex eodeꝫ ꝑtes groſſiores corruptōres a rei ſubſtantia diſſoluēte effectiue generatur. vn̄ iſto effectu ex actōe caloris cōſequēte omne aromaticū calidū ab autoribꝰ ſolet dici. multa .n. ſunt ſubſtantialit̓ frigida vt ē videre in aceto. camphora rōſa. quetn̄ ſentiuntur aromatica. hoc fit ꝓpter ſubſtātie eoꝝ puritatem cuius ꝑtes ſubtiliores reſoluunt̉ diffundunt̉ in aere calorem. Sunt at̄due odoꝝ extremitates aromaticus .ſ. fetidꝰinter quos etſi inueniatur odor recte medius eteque diſtans ab extremis ẜm rōem vl̓ ẜm intellectum nequaqͣꝫ tamen actualiter ꝑcipitur ẜmſenſum. vnde dicit yſa. in dietis. Odoratusꝑcipit mediocres odores. ſicut nec piſces ꝑcipiunt medios colores. Carent .n. piſces palpebris ꝓpter qḋ ſpūs viſibilis continue diſpergit̉vnde non ſufficit ad medij coloris ꝑceptōnemDe odoratū quoqꝫ eadem eſt ratio vt dic̄ idē.nares .n. patule ſunt cōtinue diſꝑgitur ſpiritus odorabilis ꝓpter qḋ debilior efficitur adoratus. medios odores minꝰ capit nec ē grauis odor recte medius inter aromaticum fetētem. qꝛ grauis ſub fetido continet̉. differtab eo niſi magis remiſſus ē. fetidus ampliꝰē intenſus. Sub eadē igr̄ ſpecie continent̉ ſic̄albedo intenſa remiſſa. ſi duo odores extremi .ſ. fetidus aromaticus in equali ꝓportōepariter miſceant̉. non fiet vnus medius odor eteque diſtans in mixto ẜm ſenſum. vnde aromaticū primo ꝑcipit ſenſus oīfactus qͣꝫ fetidū. qꝛ īaromatico delectat̉. fetidū refugit abominatur. Ex quo ptꝫ qd̓ efficit̉ vnus odor mediꝰde extremis ꝑceptibilis ẜm ſenſum vt di. yſa.aūt bonus odor citius penetret ad ſpm̄ aīatum.XIX.qͣꝫ malus. ptꝫ qꝛ ſub̓a boni odoris virtutē naturalis caloris in ſe continet qui groſſiciem eiꝰdificat ſubtiliat vt leuitate ſui diſſoluta flatuaeris valeat citius ad cerebrū ꝑtranſire. Malꝰꝟo odor non ſic qꝛ in eius ſubiecto actio nature iam deficit. vnde ſuꝑfluitas eius groſſa in eoremanet coagulata. difficilius pōt cum fumo diſſolui. nec ita cito penetrat ad ſpm̄ odorabilem qui in ꝓfundo cerebri ventriculo latitatvbi ſpūalis ſubtilis fumꝰ citius ꝑforat qͣꝫ groſus terreſtris. De effectu odoruꝫ. Capitulū. xxxviij.Irca erfectumodoꝝ diuerſe fuerunt poſitōes. Dicebant .n. antiqui rerū naturas ſb̓ſtantias ita cognoſci odore ſimplicit̓ quēadmodum ſapore. Dixerunt .n. res acetoſas odorecomp̄hendi. ſil̓r acutas. Sꝫ fallebant̉. id eniꝫodoratui attribuebant qd̓ erat tactus. nullꝰ .n.eſt ſenſus cui tactus non ſit annexus. morſuras puncturas non ꝑcipit odoratus ſed potius tactus qui odorandi organo ē admixtus. ſicut oculus clauſus ſentit morſuram collyrijviſu ſed tacͣtu. Alij ꝟo aſſerebant̉ nullam rerūnoticiā poſſe haberi odores. videntes quaſdam res frigidas odoriferas vt roſas. quaſ ꝟo calidas nulliꝰ odoris vt piper. putauerūt res poſſe dinoſci aliqualit̓ odores. Sꝫhi fallebant̉. Bonus itaqꝫ odor fit ſimpl̓r vl̓ excalore totali vl̓ ꝑtiali. nam rerū alie ſunt ſimplicis ſubſtantie. alie cōpoſite. Si res ē ſimplicisſubſtantie ē odorifera odor ille fit ex odore totali qꝛ tota rei ſubſtantia ē calida vt ptꝫ in muſco. Si ꝟo cōpoſite ē ſubſtātie eſt odorifera.odor ille fit ex calore ꝑtiali .i. ex calore quarundam ꝑtium. nam quedam ſunt ibi ꝑtes calideſcilꝫ ignee que diffuſe ſuꝑficiem ruborem inducunt odorē. vn̄ ſi rōſe ponant̉ in aqua calida ignee ꝑtes reſoluunt̉ rubeus color apparet odore. Sꝫ alij ſunt quoꝝ ſentētia approbat̉qui dicūt rerū ſubſtantias cognoſci odores.minus tn̄ qͣꝫ ſapores. nam ad lingua diriguntur ſex lacerti quibꝰ multū tranſfundit̉ de ſpiritu aīali quo ꝑfecta res guſtata pōt cōprehēdiſed ad inſtrumētū odoratus non venit niſi vnꝰlacertus tm̄ quem parū de ſpū deſcenditita perfecte naturam poteſt comprehendere.Preterea a re odoranda reſoluitur niſidam ſubtilis fumoſitas que admixta aeri cum