Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberriorem lactis effuſioneꝫ a matre querit. lacte ſatiatus ſalit hilaris et diſcurrit ſaliendo a mr̄isautem veſtigijs non diſcēdit. Simile dicit ariſto. libro. viij. vituli caſtrant̉ poſt vnum annum. etſi non caſtrentur illo temꝑe erunt paruiEt eſt caſtratio vitulorum ẜm hunc modūſternuntur vituli interra ſcinditur corium. etexprimuntur teſticuli. erigunt̉ eorum radicesad ſuperius. eoꝝ nerui et ligatur ſciſſura quonſqꝫ exeat ſanguis extra. etſi accidit apoſtemacremabunt teſticulū abſciſum. ponunt cinerem ſuꝑ apoſtema ſic locus ſanat̉. Eſt auteꝫin mari quedam beſtia habens ſimilitudinē vituli ꝓpter quod vitulus marinus nuncupaturhec parit in terra more pecudum. more canumcoit. nūqͣꝫ parit plus qͣꝫ duos. educat māmis fetum. non ante vndecimum diem ducit fetꝰ admare. ſed deinceps aſſuefacit eos ad natanduꝫdifficulter interficiunt̉ capite illeſo. mugiunt ſicut vituli propter qd̓ vituli nūcupantur. voce vultu populū ſalutant cum maxima diſciplina. Nullum animal grauiori ſomno premitur.pennis quibꝰ in mari vtunt̉. humi vice pedumſerpunt. pelles hirſutas crinitas habent ſicutvituli detracte ſenſum equoris retinent. ſemperqꝫ maris eſtu recedente inhorreſcūt. Dextere eiꝰ pennule vim ſomniferam dicunt ineſſe.ſomnoſqꝫ ꝓuocat ſi ſupponat̉ capiti. Hucuſqꝫ Pli. li. viij. ca. xij. Capitulum. cx. De vrſo.Rſus eſt vocateo ore ſuo format fetus qͣi vrſusvt dicit yſi. li. xij. nam aiūt eos informes generare partus carnem quandaꝫ naſciquam mater lambendo membra ꝯponit. Un̄eſt illud. Sic format lingua fetuꝫ quem ꝓtulitvrſa ⁊cͣ. Sed hoc imaturitas partꝰ facit. Deniqꝫ triceſimo die generat. vn̄ euenit vt p̄cipitata fecūditas informes ꝓcreet. Vrſoꝝ caputeſt inualidū. vis maxima in brachijs in lūbis.vn̄ interdū erectī inſiſtūt vt dicit yſi. li. xij. in capitul̓. de beſtijs. Uel dicit̉ vrſus ab vrgendo.qꝛ fortiter vrget ac ſtringit quem apprehendit.De vrſis dicit pli. li. viij. ca. xxxvij. vrſorum inquit coitꝰ eſt in initio hyemis nec vulgari quadrupedū more coeūt. ſed ambobꝰ cubantibus ꝯplexis recedūt abinuicem. et intrant ſpecusſeparatim. in quibus pariunt. xxx. die. plures qͣꝫ quinqꝫ ſunt fetus candidi. informis caro. paruꝫ maior qͣꝫ ſint mures ſine oculis ſinepilo. vngue tn̄ ꝓminent. hūc lambendo paula.XVIII.tim figurant. nec vident homines quicqͣꝫ rariꝰqͣꝫ vrſos coeuntes vel parientes. ideo maresdragenis diebus latent. femine quaternis meſibus latibula ſua edificant cum ramis et frondibus ſunt penetrabilia ymbribꝰ molliqꝫ frōde ꝯtecta. primis his diebus bis ſeptenis tamgraui ſomno opprimunt̉ vt nec vulneribus valeant excitari. tūc pingueſcunt miro modo. Etſunt eius adipes apte ꝯtra ꝓfluuium capilloꝝpoſt hos dies reſident ac priorum p̄darū fructu viuunt. fetus frigentes opprimendo ad pectus fouent. et cubant ſuꝑ eos ſicut volucres.Mirū auteꝫ eſt dictū quod credit Theophraſtus .ſ. vrſoruꝫ carnes tūc temporis coctas creſcere ſi ſeruentur. nec inuenit̉ tunc aliquod cibiin alueo veſtigiū niſi modicum de humore. Circa cor aūt habet tūc ſanguinis paruas guttas.et nihil omnino in reliqua corpore inueniri poteſt. in vere procedunt. et tunc maſculi ſuntguēs. Cuius rei cauſa eſt occulta. precipue tamen tūc temporis nec cibo nec ſomno tūc ſuntſaginati preterqͣꝫ diebus bis ſeptenis. Exeuntes aūt ſpecum quandam herbam querūt quācomedunt vt laxent ventrem quē habent tuncꝯſtrictum. Oculi eoꝝ tunc ſunt hebetati. id̓otūc maxime expetūt fauos apum vt os vulneratuꝫ pucturis apum ſanguinādo releuet grauedinem dolore. Caput hꝫ debile qd̓ eſt fortiſſimū in leone. ideo vrgente vi qn̄qꝫ rupeſe p̄cipitent. collapſi ſuꝑ arenā defacili moriumtur. Cerebꝝ vt dicūt hn̄t venenoſum. eoꝝcapita qn̄ occidunt̉ in ſpectaculis ꝯburunt̉ neguſtantes aliqui de cerebro ini vrſinā rabiēuertant̉. Pugnāt ꝯtra tauros: et auerſi rapiūtore ipſos. pedibuſqꝫ omībꝰ in cornibꝰ ſuſpenſipondere deijciūt et tūc moriendo eos dilaniātet occidunt. Nec alicui animalium ineſt tantaſolertia ad maleficia ſicut vrſis. Hucuſqꝫ plinius libro. viij. ca. xxxvij. De vrſis autem dicitariſ. li. vj. Urſus inqͥt comedit oīa imdifferēter.Comedit fructꝰ qn̄ aſcēdit arboreis et frāgitaluearia et comedit mel. infeſtant apes ocl̓oseius pungunt linguā. et qn̄qꝫ fugiunt ipſum.et comedit cancros et formicas propter medicinam. comedit carnes ꝓpter eius magnā fortitudinem. Et pugnat ceruis porcis agreſtibꝰ canibꝰ tauris. ꝓſternit eos. vadit erectꝰ ꝯtra eos et tenet manibus cornua etſepe vincit eum. Eſt autem animal impatiens iracundum volens ſe vindicare de ſingulis ꝙͥtangunt. ideo ſi aliquē ꝑcutientem ſe inuaſerit ſi aliꝰ tetigerit dimittit primū ſtatim inuadit ſcd̓m. etſi terciꝰ ſtatim leſerit dimittit