Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber aliquam predam inuenit. vt capras volētes folia carpere in rubetis: facilius rapiat ſubherbis folijs latitans ſe abſcondit. plus aſtutia qͣꝫ potentia oues decipit. ſꝫ qn̄ preualet: ſimittit̉ totum gregem ſtrangulat occidit. parteꝫ prede quā deuorare pōt in terra ſepelit abſcondit. quando eſurit partem ſepultamextrahit effodit. lanam ouis quā occidit: inficit. morſus eius ex lana tali veſtē factaꝫ pediculoſam reddit vt dicit Iſi. Item idē dicitariſto. Ex tota ſpecie natura lupoꝝ naͣe ouiuꝫaduerſat̉. vnde legi in li. cordula facta de inteſtinis lupi adiuncta cordis cithare factꝭ deinteſtinis ouinis eas deſtruit corrumpit. ſicutpluma aquile adiuncta plume columbe eas excoriat corrodit ſi diu pariter in loco aliquo dimittāt̉ vt dicit idē. vide. de aqͥla. De mulo. Cap. lxx.Ulus a molēdoeſt dictus eo iugo piſtoꝝ ſubactducat in giro molas vt dicit Iſid̓.lib. xij. Aſſerunt aūt iudei ana abnepos eſaugreges equaꝝ ab aſinis primo fecerit aſcēdi vtinde cōtra naturā muloꝝ ꝓgenies naſceret̉ vtdicit idem. ideo ſequēs mulus matris naturāaſino eſt maior. pulcrior velocior. ſed equo ēpigrior deformior atqꝫ minor. Unde naſciturex equa aſino mulꝰ. ex equo ꝟo et aſina burdo ꝓcreatur. Et eſt mulus aīal ſterile tameneximiū ad labores vt dicit pli. lib. viij. ca. xliiij.Nunqͣꝫ autē hec aīalia .ſ. aſinus equa mutuoappetunt cōiugia niſi etiam ī infantia lacte mutuo nutriant̉. ideo paſtores pullos equorumſubijciunt aſinabus qn̄ volunt tales creaturasex diſparibus ꝓcreari vt dicit idē. Item idemmule calcitratꝰ potu vini inhibet̉. Ex onagrisaūt equabus naſcūt̉ veloces mule pedes habentes duros aptos ad curſum. ſunt autē rugoſi corpore indomito aīo ſꝫ generoſo. aūtſunt geniti ex onagro aſina omēs precelluntDe mulo etiā dicit ariſto. lih. vij. quāto mulusplus potat de aqua tanto plus ꝓficit eiꝰ cibꝰ.Item lib. xiiij. mulus habet fel manifeſte ſuper epar. Item idem lib. xvj. mulus qꝛ naſciturex equa aſino non conuenit generationi. qm̄natura vtriuſqꝫ aſini eque eſt frigida. vn̄ frigiditas generantis dominatur generato. id̓omulus eſt ſterilis nec eius ſpermate aliquid generatur propter exceſſum frigiditatis ī ip̄o dominantis. Item ibidem. accidit corꝑa mularum ſunt magna: quoniam ſuperfluitas menſtruoſa tranſit in creationem cibum corꝑis..XVIII.Sanguis autem quo natura non indiget exitcum ſuperfluitate veſice. id eſt cum vrina.pter hoc non olfaciunt muli vrinas mularumſicut alie beſtie habentes ſoleas. reſiduum ꝟoſuperfluitatis tranſit in crementuꝫ corporisin eius magnitudinem. Non impregnat̉ ergomula niſi forte valde raro. mulus autem qꝛ ratione ſexus calidior eſt in aliquibus temporibus regionibus forſan generat. ſed generatūerit extraneum occaſionatum ſicut quod generatur ex equo aſina. dignum eſt omne tale eſſe ſterile quia generatur contra naturam.hucuſqꝫ ariſtoteles libro. xvj. ẜm yſa. in dictꝭ.carnes muli ſunt peiores qͣꝫ carnes aſini et adnutriendum ad digerendum. cuius fimus tritus combuſtus reſtringit ſanguinem ſi cumaceto fuerit temperatus vt dicit idem. Ualetetiam idem fimus contra ictus ſcorpionuꝫ. De mure. Capituluꝫ. lxxj.Us ſꝫm Iſidorum eſt animal puſillū ab humo dictum eo ab humore terre naſcatur. Nam mus terra dicitur. vnde et humus.Haius in plenilunio iecur creſcit. ſicut et quedam marina tunc augentur: que rurſus decreſcente luna diminuuntur. dicuntur autem mures ſorices eo ad modum ſerre rodant preſcindant. hucuſqꝫ Iſidorus lib. xij. Mus autēẜm ariſto. libro. vij. potat: ſi potauerit morietur. Animal quideꝫ eſt guloſum. ideo cummodica eſca decipitur quando odore ad eiusguſtum prouocat̉. eius vrina fetida eſt cōtagioſa morſus venenoſus. cauda etiam eiꝰ dr̄venenoſa. De muribus etiaꝫ dicit plinius lib.xviij. capl̓o. xxviij. Sunt quidam mures potātes qui cōgregāt pabulum in foueīs ſuis etiāin hyeme abſcondūt latitant in cauernis. qͦꝝpalatū in guſtū ſagaciſſimū eſt. ſil̓r nares ſagaciſſimos habēt in olfactū. In autumno maſculus femina ſpicas congregāt mutuo ſe onerant ſuꝑ ventrē. caudam maſculus feminamſic onuſtā ad ſpecum trahit. qua ex onerata etfaſciculo in cauerna collocato iteꝝ redeunt adlaborem. congregato faſciculo maſculus ſuꝑdorſum ſe ponit: quā femina viceuerſa onerat caudā eius ore ꝯp̄hendēs maſculuꝫ ꝑtrahitad cauernā. ſic onera deferūt alteratꝭ vicibꝰ.Item vt dicit ideꝫ. muriū diuerſe ſunt ſpecies.Nam quidam muriū viuūt in domibꝰ. quidaꝫin campeſtribꝰ in aqͣꝝ fluuioꝝ extremitatibꝰ