LiberAnicula dicit̉ eēmater canum cuius matrix eſt oblonga ꝑ longitudinem ventris collocata. habens ꝑ longitudinem vbera plura contra ſeinuicem ordinata que impregnationis tēpore intumeſcunt que parit plures filios ſꝫ ſemper cecos. quos tn̄ tenerrime diligit ⁊ morſu aclatratu eos defendit ⁊ ſi de latibulo filij exierinteos inter dentes ſine omni leſione referre cōſueuit. et primo meliorem ⁊ formoſiorem reportatqꝛ eū tenerius diligit. et iō ei māmillam citiꝰ porrigit ⁊ extendit. ante tempus coitus ⁊ cōceptusvt dicit. Areſto. li. v. per dies ſeptem quandaꝫmonſtruoſam immūdiciā eijcit. et tunc infirmatur et apoſtemat̉ ei matrix ⁊ tunc nō appetit coitum ſꝫ fugit. ſꝫ pꝰ purgationeꝫ melius concipitſalubriuſqꝫ parit. pꝰ partum etiam multū humorem fleumaticum ⁊ groſſum eijcit. ⁊ iō corpus canicule tunc marceſſit vt dicit idē. Itē inuenitur lac in caniculis ante partū ꝑ plures dies et citius in leporarijs qͣꝫ in alijs ⁊ primo eſtlac ſpiſſum et pꝰ ſubtiliat̉ et poſt partum ē conueniens. ⁊ viuunt minus canicule qͣꝫ canes cōmuniter. ſꝫ canes venatici maſculi ꝓpter laborēnimium et diſcurſum minus viuūt. ⁊ qn̄ ab vrine grauamine ſe exonerare deſiderat crus n̄ erigit ſicut maſculus ſꝫ reſidens inferius ſe inclinatCanicula igitur mare eſt minor corpore. ⁊ gratilior viribus debilior circa fetus educationemſollicitior. animo māſuetior. niſi quādo nutrit fetus. Eſt aūt ad inſtruendū maſculo abilior ⁊ et̄corpore ꝓpter membroꝝ flexibilitatē agilior ſꝫꝓpter debilitatem neruoꝝ in curſu minus durat. Canum igit̉ et caniculaꝝ nobilitas attenditur in faciei et roſtri protenſa longitudine ⁊ amplitudine pectoris ⁊ ilioꝝ ſiue inguinis ſtrictitudine. nam canis nobilis circa renes ⁊ ilia et etiaꝫventrem reſtringit̉ ſꝫ circa anteriora pectoris dilatatur aures etiam longiores habet ⁊ flexibiliores tybias aūt ante habet exiliores ⁊ gratiliores et etiam altiores. ⁊ hoc fuit neceſſariū vt eſſent ad motum ⁊ ad curſum agiliores. caudametiam habēt ceteris canibus ꝓlixiorem ⁊ r̄curuiorem. minus etiā habēt de carne qͣꝫ canes rurales. ⁊ habent etiā pilos breuiores ⁊ rariores ⁊etiam planiores. nā ſi eſſent multū piloſi ⁊ villoſi in curſu nīs incaleſcerent. ſi nimis carnoſi mole carnis oppreſſi minus currerēt. ⁊ ſi caudas haberent longas inter crura dependētes eoꝝ curſum nō modicū impedirent. ꝑ hꝰ etiā caude depēdentiā nō aīoſi ſꝫ timidi apparerent. Sūt adhuc cāes nobiles circa beſtias et feras ſilueſtres.XVIII.inſequendas ⁊ capiēdas feroces ⁊ ſeui. circa vero hoīes ſunt valde manſueti et ſi aliqn̄ contrahoīes extraneos exilierint ſtatim a ſuo impetuſe cōpeſcunt. Canes etiā nobiles cū ceruuꝫ velleporē ceperint nō ſtatiꝫ deuorant qḋ capiuntſꝫ potiꝰ p̄dam ſuam dn̄o ſuo derelinquunt. viliori parte ꝓ ſua portione vtputa oſſibꝰ et ſanguine contenti ſunt. immo ſi nihil portionis penitus habuerint ꝓpter hoc predam aliam inſequi et inuadere non dimittur.¶ De alijs ꝓprietatibus canum. Cap. xxvj.Unt et alie canuꝓprietates minus laudabiles. nā canes boliſmū continuum .i. appetituꝫimmoderatum patiunt̉ et tantū aliqn̄ ꝑ fameꝫcruciantur ꝙ inſani et rabidi fiunt. Nam canibus accidunt infirmitates ſicut canicies ſquinātia et rabies vt dicit areſto. li. vij. Omīa animalia qn̄ ſunt morſa a cane rabioſo in furiam rapiuntur p̄ter hoīem qui aliquando euadit beneficio medicine. Dicit aūt Conſtan. in viat. li. vltimo. canis eſt naturaliter frigidus ⁊ ſiccus. cui nigra colera dn̄atur que ſuꝑabundans et putrefacta vel corrupta ip̄m rabiduꝫ facit et hoc cōtingit maxime in autumno ⁊ in vere queꝫ alij canes fugiunt tanqͣꝫ peſtem ⁊ ſemꝑ ē ꝓfugus etſoliuagus et vadit nutando et cancellando ſic̄ebrius. et curritore aperto ac lingua dependente. ſaliua nimia et ſpūmoſa de eius orificio ꝓfluente. oculos habet reuerfos ac rubicundos. etaures retractas. et caudam inuoluit inter coxaſet qͣꝫuis oculos habet aꝑtos tn̄ offendit ad omne obiectū pedem ſuum. cōtra quālibet reꝫ pugnat. et cōtra vmbram ſuā latrat. quē timentescanes fugiunt et latrant contra ip̄m. Carnē aūtintinctam in ſanguine morſure eius nullus caīsattingit. et qui ab eo mordentur ſomniāt terribilia. et in ſomno ⁊ in putrefactōne ſunt timoroſi. et iraſcunt̉. ſine cauſa ſtupidi fiunt. vndiqꝫ circūſpicientes et inſpici a nullo patientes ⁊ ſi inualuerit paſſio incipiunt abhorrere omnē potūet timere aquam ⁊ latrant vt canes. et ita timētaquam ꝙ cadunt pre timore. et hi moriuntur niſi medicando eis citius occurratur. Curas aūtet remedia quere upra libro de morbis ſcꝫ devenenis. Dicit autem Plinius libro. xxix. ꝙ ſb̓lingua canis iacet aliquando vermiculus quigrece dicitur licta qui facit canes rabidos quoextracto ceſſat morbus. Item dicit ideꝫ tanta ēviolentia morſus canis vt eius vrina calcata nocet homini et maxime ſi habet vlcus vel vulnꝰ.Item ibidem qui vrinam ſuam eiecerit ſuper