Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

ſiccitatem temꝑat. laus lactis laus femineitatis. alia ꝟo caſtrata inter cōplexionem maris femine ſunt mediocria. nam carnes caſtrato minus calefaciūt maſculis. plus feminis. tar.dius maribꝰ citiꝰ femīs digerunt̉ minorisſunt nutrimenti deterioris maſculis maiorisfeminis bonitatis ē regula inter anīalia naturaliter humida meliora ſunt etate ꝑfecta qͣꝫimꝑfecta. Item naturaliter feminea ſunt meliora maſculis hoc in etate imꝑfecta potius qͣꝫꝑfecta vt dicit idem. Itē variatur bonitas aīalium ex diuerſitate etatū. nam animalia valdelacti vicina ſt̓ magne hūiditatis viſcoſitatislubricitatis eoꝝ carnes flegmaticas ſuperfluitates generantes ſunt vbi ſicce ſunt naturaliter ſicut bouine caprine talium animaliumcarnes in tali etate ſunt laudabiliores maximeſi nutrita fuerint bono lacte. meliores ſunt autēcarnes animalium a lacte ſeꝑatoꝝ qꝛ minorisſunt humiditatis viſcoſitatis tꝑate ſoliditatis. ietate ꝟo iuuēcula qn̄ aīalia ſt̓ ī ſtatu tūc ſt̓eoꝝ carnes duriōēs ſicciores maxīe ſi aīaliaſicce fuerīt cōplexiōis. ad dirigēdū ſt̓ eorūcarnes duriores. ī mēbroꝝ tn̄ ꝯfortatōe ſt̓ laudabiles īduratōe plꝰ qͣꝫ ī r̄gēda ſaītate vt dic̄idē. ī qͣrta ꝟo etate .ſ. ī decrepita ad eſū plꝰ ſt̓īutilia duplici. qꝛ vicīa ſt̓ coloris natual̓ extīctōi hūiditatꝭ ſub̓alis ꝯſūptōi. coꝝ carnes ſt̓ duriſſime. oīo īdigeſtibiles maxīe qͥdēſi ſicce fuerīt ꝯplexiōis. Et ē generale int̓ oīaaīalia volatilia greſſibilia. ſt̓ creſcētia ſt̓ ad nutrim̄tū laudabiliora qͣꝫ qn̄ pꝰ declīatōꝫad ſeniū magꝭ ſt̓ ānoſa vt dic̄ idē. Itē ē diu̓ſitasex ꝑte nutrunti. paſcūt̉ ī mōtibꝰ ſt̓ meliorꝭſanguīs ſubtilioris acutiores ꝓpt̓ paucitatēcibi ꝟo nutriūt̉ ī paluſtribꝰ ſt̓ ſanguīs groſſioris maiorꝭ pīguedīs mīoris caloris et āpliorꝭ opilatōis. Aīalia at̄ paſcētia maiores h̓basvt boues macilētiora ſt̓ ī hyeme qͣꝫ ī vere vl̓ eſtate. qm̄ ī eis deficiūt nutrim̄ta pꝰ mediuꝫveris vl̓ an̄ īcraſſant̉ vl̓ augm̄tāt̉ eoꝝ carnesfiūt ſaporoſiores laudabiliores ꝓpt̓ abūdātiāꝯgrui alim̄ti. aīalia ꝟo mīutas herbas paſcētiaab initō veris vſqꝫ ad mediū eſtatꝭ ſt̓ craſſiorateneriora boītate carnis laudabliora. qꝛ tc̄ ꝯpetētiaſiueniūt nutriēta. ſt̓ alia aīalia paſcētia. ramoꝝ ꝟgl̓arū extrēitates iſta ſt̓ bōa ab initōeſtatꝭ vſqꝫ ad hyemē. qꝛ tc̄ ſt̓ rami tenerioreshūidiores. vn̄ aīalia minutꝭ vtūt̉ herb̓ ſiccꝭmeliora ſt̓ qͣꝫ illa huidis herb̓ nutriūt̉ illateneros ramos cōeder̄t atqꝫ frōdes meliora ſt̓qͣꝫ illa domi fructibꝰ alūt̉. q̄paꝝ ꝯmedūt vl̓bibunt ſunt multū comedentibꝰ bibentibusmeliora. Nam tam montuoſa qͣꝫ cāpeſtria ani-mantia ex frequentia ſui exercitij atqꝫ motꝰ domi nutritis ſunt meliora. Naꝫ ſubtilior aer ſiccior a talibꝰ attrahitur rōne diſcurſus vn̄ minuuntur humoꝝ ſuꝑfluitates deſiccantur. et ſicſue cōplexiones temꝑant̉. Econuerſo animalia domi nutriunt̉ ex ꝑuitate prauitate puri aeris defectōne motus multitudine cibi potus in cibi cōplexione minus laudabiliora inueniuntur. Diuerſificant̉ iterum animalia ẜmguedinem maciem mediocritateꝫ. Nam queſunt craſſiſſima quo ad eſum ſt̓ peſſima. nocentenim digeſtioni. qꝛ ſuꝑ cibum natant cibū inflant villos ſtomachi emolliunt. lubricitatē viſcōſitatem tribuunt ſtomacho inducunt. nimia pinguēdo humidum ſtomachū diſſoluit deficiente contentiua ꝯfortatiua virtute expulſiua. ſtomachum ꝟo calidum nimisincendit ſicut ignis exterius accendi pinguedīeconſueuit. Et ideo preceperunt antiqui vt etiādecraſſiſſimis animalibus ſola caro rubea et̄denudata ꝯmuniter comedatur. Animalia ꝟomacriſſima ſunt neruoſa parum ſanguinis habentia parum humida. etiam parum nutrimenti corpori humano miniſtratiua. Sꝫ animalia que inter maciem craſſiciem ſunt mediaſunt temꝑatiora laudabiliora non tantumpinguedinis habeant vt calorem incendant etvillos ſtomachi lubricēt. nec tantū maciei vt naturam infrigident ſanguine eam depauperētſiue priuent. Itē inuenitur diuerſitas in animalibus ẜm temporum mutatōem. Nam quedāanīalia in vno tꝑe a medulla ſanguine depauperantur que in oppoſito temꝑe plena inueniūtur hoc ſenſibilit̓ ptꝫ in conchilibꝰ maris incerebro hominis forſan cuiuſlibet aīalis vt exp̄ſſe dicit ariſ. li. ꝓprietatibꝰ elemētoꝝ. ml̓ti in vna ꝑte menſis vl̓ anni infirmāt̉ qui ī tēꝑeoppoſito tuti ab īfirmitatis īpetu cognoſcut̉vt ptꝫ in lunaticis maniacis caducis de quere ſuꝑͣ in. c. de luna. ſil̓e dicit auic. de ſymea ẜmmutatōeꝫ tꝑm maxime ẜm lune curſum letat̉vl̓ triſtatur ſic quedā aīalia in vno tꝑe macerāt̉ quātūcūqꝫ victualia tūc abūdant eadē intꝑe oppoſito dormiendo impinguat̉ ſicut dicitauic. glires inqͥt tꝑe hyemali non mouētur. ſediacent ſicut mortua nihil comedentes dormiēdo impinguantur. repunt ꝟo in tempore eſtatis ſe mouent in eſtate contra eſtum ſolis. ſimile narrat de hyrundinibus alijs auibus quequaſi mortue inueniuntur in arborum concauitatibus tempore hyemali poſtea vires reſumūt quaſi dormiendo fortiores effecte agiles ſe oſtendunt tempore eſtiuali. ſic vrſe ẜm auicen.ariſ. ſolinū. poſt conceptum ī multo tꝑe in lo