dicit Areſto. et etiam. Auicen̄. omne inquit animal habens ſemen generat animal ſibi ſimile. etiō animali nō valenti ſeruare ſpeciem ſuam ī ſededit natura mēbrum vt ſemen expellat. ⁊ alid̓mēbrum vt ſemen recipiat ſicut in femina ē matrix et hoc ē generale omnibꝰ aīalibus in quibꝰē diſcretio ſexus. quia maſculus habet ſe ꝑ modū forme femina ꝑ modū materie. ⁊ iō omne femininū habet matricē vel aliud loco matricis īquo ſuſcipiat fetū ſuum ⁊ hoc accidit diuerſimode in diuerſis. quia alio mō in ouātibꝰ ⁊ aliomō in alijs aīalibꝰ. interius ꝑfecta animalia ꝯcipientibꝰ ſicut de multis exemplificat. Auicēna.Prefert aūt. Auicen̄. ſequēs. Areſ. omnia aīalia habētia ſanguinē nō habētibꝰ ⁊ dicit ꝙ illaſimpliciter ſunt nobiliora ⁊ maiora in quantitate ⁊ virtute exceptis paucis beluis aquaticis ⁊marinis. ⁊ ſubdit ꝙ omne aīal habēs ſanguinēnobilē quatuor mouet̉ inſtrumētis quia quatuor pedibꝰ vt in brutis. aut duabꝰ manibꝰ ⁊ duobus pedibꝰ vt patet in hominibꝰ. ſimiliter ⁊ duabus alis ⁊ duobo pedibꝰ. vt patet in auibꝰ pēnatis. multa tn̄ inueniunt̉ animantia plures pedes habētia. vt patꝫ ī cācris ⁊ in erucis et ī alijsſimiliter ⁊ plures alas. vt patet in papilionibusapibus ⁊ locuſtis. in iſtis minus viget ſanguis.qui nature ē thezaurus ꝓpter qḋ plus et efficatius oꝑantur quatuor organa in primis qͣꝫ ml̓tiplicia in ſecundis ⁊ habiliora ſunt mēbra ⁊ efficaciora multa animaliū ad oꝑandū in ꝑte anteriori qͣꝫ in poſteriori. qꝛ caloris ſanguinis cordis plus ꝑticipāt ⁊ eis vicinius appropinquāt.generales aūt aīalium ꝓprietates tangit. Auic̄.ſic dicēs. cōmunicāt aūt quēdaꝫ animalia ī mēbris vt homo ⁊ equus in carne et in neruo. diſcrepāt aūt inter ſe in multis. primo in qualitate⁊ habitudine mēbrorū tā ſimplicium qͣꝫ cōpoſitoꝝ. vt teſtudo habet conchas ⁊ hericius ſpinas ⁊ homo nō. ⁊ equus habet caudā ⁊ homonō. Itē diſcrepāt in quātitate. vt os ſiue aꝑtura oculi noctue ē magna et aꝑtura oculi aquilepua. Item diſcrepant in numero. qꝛ quedamſunt bipedalia quedā quadrupedalia ⁊ quedāmultipedalia. vt patet in araneis quarū quedāhabēt pedes octo ⁊ quedā habēt decē. Iteꝫ inqualitate in calore et in figura. aut in mollicie etduricie. vt pes bouis ē valde durꝰ. pes ꝟo hominis valde mollis. Item diſcrepāt in ſituatione. vt patet in māmillis eque. et elephantis. naꝫmāmille elephātis ſub pectore et eque ſub inguine ſitū habēt. Iteꝫ diſcreꝑant in actōne vtpatꝫ in elephātis naribꝰ quibꝰ pugnat. Itē differūt in paſſione. vt patet in o culis veſpertilio-nis qui ſunt valde debiles ⁊ yrūdinis ecōuerſoſunt valde fortes vt dicit. Auicen̄. Item differūt animi appetitu. nā quedā ſunt fortis appetitus ad coitu. ⁊ quedā debilis vt turt̉ ⁊ elephaset quedā appetunt cū omni ſpecie et quedā tm̄cum ſua. ⁊ quedā ſunt ſemꝑ continētia vt apesItem quedā ſunt magne auiditatis ⁊ voracitatis in edēdo ⁊ ideo venant̉ de nocte vt lupi quidicuntur habala. ⁊ quedā de die vt accipiter ⁊aquila. ⁊ quedā vtroqꝫ tēpore ſcilicet de die etnocte ſicut catti. Item in omni animali neceſſaria ſunt diuerſa mēbra ſibinuicē ſubminiſtrantia ꝓpter diuerſitatē operationum. vnde ⁊ oſſaſunt neceſſaria vt ſint tocius corporis ſuſtentamentū. cartillagines neceſſarie ſunt ad defenſionē carnis ſub oſſiū leſione. nerui etiaꝫ neceſſarijſunt ad membrorū cōiunctionē. ⁊ ſenſus ac motus ꝑ membra deportationē ⁊ ſunt duri ad inciſionem ⁊ flexibiles ꝓpter incuruatiōꝫ. caro fuit neceſſaria ꝓpter vacui impletionem ⁊ calorisvitalis conſeruatōnē cor neceſſariū eſt propterprincipiū vite ⁊ ſpirituū generationem. pulmopropter neceſſitatē reſpirandi ⁊ frigidi aeris attrahendi ad caloris cordis mitigationē. ſtomachus propter ciborū primā digeſtionē. epatisſubſtantia eſt neceſſaria ad ſanguinis generationeꝫ. vene ſunt neceſſarie ad ſanguinis per mēbra deportationem. inteſtina fuerunt neceſſaria ad fecis depurationem et euacuationem. renes ⁊ genitalia ad ſpeciei conſeruationē. fel neceſſarium eſt propter digeſtionis confortationem. ſplen ſuperflui humoris melancolici recollectionem. Caput cū ſuis contentis fuit neceſſariū ad totius corporis ſuſtentationem ⁊ gubernationem. collum fuit neceſſarium propter corporis ⁊ capitis cōiūctionem et ad cibi ac potusad ſtomachū tranſductionem. pectus neceſſariū eſt ad cordis ⁊ ſpiritalium membrorū defenſionē brachia ⁊ manus ad operationē latera etcoſte ad naturaliū mēbrorū conſeruationē. crura ⁊ pedes ad corꝑis ſupportatiōꝫ ⁊ volūtariāde loco ad locū corꝑis motionē. cutis ē neceſſaria ad oīm interioꝝ ab extrīſeco nocumēto munimē. ⁊ pili neceſſarij ſūt ad cutis ꝯẜuatiōꝫ. vngule fuer̄t neceſſarie ad extremitatū cuſtoditionē. ⁊ etiā in muitis aīalibꝰ ad defenſionē. Ingeniata ē enī natura in ſingulis animātibus vt aliquid habeat munimenti ꝯtra leſionem. ⁊ iō cerui habēt cornua. apri culmos ⁊. leones vtunturvnguibꝰ ꝓ mucrone et ſic patꝫ ꝙ ī aīalibꝰ nihilſuꝑfluum. nihil diminutum. minora aūt aīaliaq̄ carent dentibꝰ acutis et vnguibus et cornibꝰagilitate ⁊ mēbroꝝ abilitate ad fugā muniunt̉
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten