Liberoſiores ad ſe trahit. ⁊ coagulat ac cōiungit. ⁊ coadunatas per poros terre inſenſibiliter inducēdo eas in ſubſtantiā germinis cōuertere non deſiſtit vt dicit cōmētator ſupͣ librū vegetabil̓. cōtrahit aūt colorē viridē mediū .ſ. inter rubenteꝫ⁊ nigrū ẜm dominiū equaliū partiū terreſtrium⁊ ignearū. nā generatio germinis habet fieri exterreo humore nigro opaco. ſed ꝓpter aerearūpartiū ⁊ ignearum admixtionē fit calor eius viridis. qui calor medius eſſe dicitur inter rubeuꝫatqꝫ nigꝝ. Eſt aūt germē prīcipiū culmi ſiue ſtipitis floris atqꝫ fructus emittens primo pluresfrondes mutuo ſe nectentes quos facit naturaad innati caloris in ſubſtantia germīs cōſeruationem. tenera enim eius ſubſtātia frigido aeredefacili lederetur niſi ab extrinſeco nocumentotutela frandiū tueretur. de facili enim leditur exaere frigido ⁊ etiā ex grandine ⁊ ex vento ⁊ etiāex rore noxio ⁊ infectiuo ⁊ ita cōtra huiuſmodinocumēta pluribꝰ folijs cōnexis quaſi pluribꝰtuniculis tegitur ⁊ munit̉. ortus itaqꝫ germinūornatus terre eſt principiū. nam oīa terre virentia a germinibus oriuntur mutatōis tꝑis ē indiciū ⁊ ſignū vernalis nouitatis finemqꝫ annūciathiemis ac preconiū eſt eſtiualis nouitatis ⁊ venuſtatis. a brutis locuſtis ⁊ erucis corrodunturquandoqꝫ germina ⁊ tūc ſpes vlteriꝰ de fructunon habetur.¶ De gramine Ca. lxxvj.Ramen ē agreſtis herba ab eo ꝙ germinet̉ ſic vocata vt dicit Iſi. beneficio ſiquidemcaloris ex humore terre omnis herba generat̉.nā celeſtis calor terre ſuperficiē penetrans ꝑteseius ſubtiliores aggregat ⁊ in radicis ſpecie trāſfigurat. que terre infixa caloreꝫ intra ſe clauditcuius virtute humorē circūiacentis terre ad ſuiincrementū ⁊ nutrimētū attrahit ⁊ quod ſimileeſt ī ſui naturā alterat ⁊ cōmutat vel cōuertit. ⁊quod ſibi quo ad ſubſtātiam eſt ſuperfluuꝫ adgeneratōeꝫ folioꝝ germinis tranſmittit. qꝛ ꝟomulte ꝓpter humiditatē materie extracto humore generant̉ radices multe ⁊ diuerſe fiūt graminū ⁊ herbarū ꝓductōes mutuo ſe colligantes ⁊ totius terre ſuperficiē viroris gratia ⁊ florum decentia veſtientes ⁊ quanto radices graminū inferius amplius ſe ꝓfundant tanto difficilius gramina culmos ſuos ⁊ folia in terre ſuꝑficie ſe dilatant. Pullulantia aūt gramina ī prīcipio ſue generatōis ſe multiplicāt ſi compreſſafuerint aut mediocriter cōculcata. Qn̄ enim inprīcipio nimis laxuriare permittūtur cito ꝓrū.XVII.pūt in ſemē ⁊ indurantur de facili ⁊ ſuā perdūipulcritudinem ⁊ virorē vt dicit pli. ex ſitu autēterre vbi creſcūt ⁊ qualitate humorꝭ quo nutriuntur diuerſas qualitates ⁊ virtutes generalit̓ſortiūtur vt dicit idem ⁊ cōmentator ſuꝑ librūvegetabiliū vnde ex humoribꝰ cōplexiones cōtrarias habentibus qn̄qꝫ herbe ⁊ gramina īmoomnia in terra naſcentia diuerſas cōſequunturefficatias ⁊ virtutes vt dicit pli. ⁊ yſa. ⁊cͣ. propt̓quod ẜm auctores p̄dictos gramina montiumſiue locorū montuoſoruꝫ ſunt rariora ⁊ breuiora qͣꝫ gramina valliū ſiue pratoꝝ. illa tamen ſūtouibus cōuenientiora. quia dulciora ⁊ ſalubriora ⁊ mediocriter ſicciora. in paluſtribus quidemcreſcentia ſunt pinguiora ⁊ diffuſiora. ſed meliora ſunt ſimpliciter que in montibus ⁊ locis altioribus oriuntur. Nam vt dicit conſtan. ⁊ etiāyſaac. herbe paluſtres peioris ſunt nutrimentinam aquoſuꝫ generant ſanguinē ⁊ cito ſe a mēbris diſſoluentes. inflationem ⁊ rugitū in viſceribus generant ſed ī cōtrarijs cōtrarie. Eſt aūtregula vt dicit yſa. cuius radix īter herbas nutrit eius ſemen non eſt nutrimentuꝫ nec ecōuerſo. cuius quidem ſemen nutrit eius radix nō nutrit. gramen itaqꝫ vt dicit palladius. gramen facit ſolum in aſpectu gratū. gratū quoqꝫ eſt aliqͥbus in paſtu. gratum etiā fit languentibus in effectu. nam ſicut in radicibus ſic in graminibꝰ latet virtus multiplex medicine. gramen etiaꝫ auſtri tempus pluuioſum .ſ. ⁊ calidum diligit. ⁊ virorem ex ymbris abundantia in locis deſertiſſimis ex ſe diffundit ſed preualente vento boreali ⁊ frigido deficit extrinſecus ⁊ marceſſit vt dic̄beda. ẜm dyaſ. vero gramē dicitur quedaꝫ herba ſpecialis hn̄s virgas nodoſas. ſpiſſas. ſperſas ſuper terrā ⁊ folia lata aliquantulum ⁊ acuta cuius radix nodoſa eſt ⁊ dulcis. ⁊ hanc herbam boues ⁊ alia animalia libenter cōmedūt etdepaſcunt cuius virtus eſt ſtiptica ⁊ vulneruꝫconglutinatiua ventris conſtrictiua. vulnerumrenū ⁊ veſice ſanatiua doloris ſplenis mitigatiua. hanc herbā noſcunt canes ⁊ illam comedūiqn̄ ſe purgare volūt vt dicit plinius. ita hoc faciunt caute ꝙ vix pōt hoc ad humanam periciam deuenire.¶ De galbano. Ca. lxxvij.Albanus eſt herba cuius ſuccus galbanū dicitur. eteſt herba in ramis ferule ſimilis. īmovt dicit varro. galbanum ſuccus ferule eſt vt dicit Iſi. li. xvij. inciditur aūt herba ī eſtate ⁊ effluuit inde lacrima que recolligitur ⁊ deſiccat̉. Ideꝫ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten