uet et corpori appoſitum corpus vlcerat et vulnerat ⁊ ſi nimis a colericis ſumatur in vſuꝫ. corpus inflamat et deſiccat lepram generat maniāet freneſim excitat. viſum ledit et hebetat. ⁊ id̓ocolericis natura nocet. nā colerā rubeaꝫ cito generat ⁊ aduſtam multiplicat ⁊ augmentat. flegmaticis ⁊ frigidis multum cōfert. Eſt aūt duplex eius genus ſcꝫ domeſticū et ſilueſtre quodſcorideon a medicis nuncupat̉. cꝰ flos debet recolligi ⁊ in medicinis apponi vel admiſceri. nonem̄ oꝑat̉ cū impetu ſicut ſolet domeſticū operari. Alij aūt domeſtici capitibꝰ maxīe vtunt̉. in cꝰnatura multiplex efficacia reꝑit̉. naꝫ p̄cipue hꝫvirtutem diſſoluendi ⁊ cōſumendi ⁊ expellendivenenum ⁊ oē venenoſum. Unde nō ſine cauſa vocat̉ ab antiquis autoribus tyriaca ruſticorū vt dicit dyaſco. maxīe aūt valet ꝯͣ morſuꝫ etvenenū canis rabidi. ſi cū ſale ⁊ nūcibꝰ interiusaccipiat̉ addita herba ruta. hec em̄ quatuor adinuicem cōterant̉. ⁊ ad quantitatē magne nūcꝭpatienti ſepius offerant̉. ⁊ hͦ cum vino. eadē etiam confectio ſuꝑ morſum exterius apponatur.vulnus em̄ ſanat ⁊ venenum attrahit ⁊ conſumit. ⁊ a ꝑiculo liberat ac p̄ſeruat ita efficacit̉ ſic̄tyriaca. Item alliū virtutē habet incidendi humores groſſos ⁊ conſumendi ⁊ ita valet calculoſis ⁊ ſtrāguriam patientibus .i. difficultatemvrinandi. menſtrua etiam ꝓuocat ⁊ emēdat vētrem. lumbricos ⁊ alios vermes in ventre interficit ſi cū pipere et ſucco mente ⁊ aceto ad modum ſalſe offerat̉. dolorem ylioꝝ ⁊ lumborumallium mitigat. ſi mundatum ac trituꝫ ⁊ cū oleococtum ſuꝑ doloris locum ad modū emplaſtriapponat̉. Ualet etiā ꝯtra morpheam .i. lepraꝫcutis ſi locus in qͦ eſt morphea ſcarificat̉ ⁊ poſtcū allio trito fricet̉ ⁊ cathaplaſmet̉. Contra ſerpentum morſusᶻ valet ſi tritum cum larino oleoapponat̉ vt dicit dyaſco. Itē ydropicis ꝓdeſt.qꝛ humorem intercutaneū cōſumit ⁊ deſiccat ⁊tumorē ſedat. grdāia ⁊ cruēta vl̓nera ⁊ ſordidapurgat ⁊ ꝯglutīat ⁊ ſanat ſi puluis allij ꝯbuſtiſuꝑponat̉. Coctum etiam allium cum aqͣ fontana ⁊ oēm dolorem loci ⁊ tumorem tollit. cauēdum tn̄ eſt ne cōtinue in cibis aſſumat̉ qd̓ multuꝫ noceret oculis. Und̓ verſus. Allia vinā venus puluis ventus faba fumus. Iſta nocēt oculis ſꝫ vigilare magꝭ. Scd̓ꝫ Areſt. aūt li. d̓ plan.alliū hꝫ ſil̓itudinē cū lilio ⁊ cōicat cum illo ī diſpoſitiōe capitis ⁊ in tunicellis. et habet virtutem ſementinā in tunicellis radicis ſue ⁊ in granis ſuis natis in ſummitate haſte ſue. ⁊ iō cepula allij poſita in terram ꝓducit plantam ſimilit̓⁊ ſemen. ⁊ habet tunicas multas ⁊ folia piramidalia ⁊ haſtā cauernoſam ⁊ poroſam. Alliū etiam ſicut et lilium primū facit ſemen ſtipitis ſuiet in tenui folliculo ī grana cōiungit̉. cepa ꝟo n̄coniungit grana ſua. ſꝫ in pediculis ſiue pedibꝰparuulis nutrit ea et emittit. Facit allium radices capillares ſic̄ lilium et ſicut crocus ⁊ huiuſmodi. Sed in hoc differunt radices allij a lilio.qꝛ n̄ ramificāt̉ ī allio ſicut ramificāt̉ in lilio. ⁊ ſic̄alliū renouat folia ita renouat radices et ſel̓ tm̄emittit ſemen ſcꝫ ī. ij. āno poſtqͣꝫ ſeminat̉ iō hꝫalliū tūicas plures ⁊ ramoſas vt ille tunice ſuitcibus ⁊ nutrimentū ſecundis radicibꝰ ⁊ ſecundis folijs ⁊ ſtipiti eius. qͣpropter creſcentibꝰ ſecūdis folijs ⁊ ſtipite attenuant̉ ⁊ euaneſcunt tunice eius in terra. Et ſimile huius in cepis inuenit̉. In hͦ aūt allium differt a cepa qꝛ q̄libet allijtunica carnoſa ſi plantet̉ creſcit ex ea plāta. ſic⁊ liliū qd̓ de tūica ſua plantata interraꝫ emittitplātā. ⁊ hͦ accidit qꝛ in ſuis tunicellis ē virtus ſeminatiua ſicut in carnoſis partibꝰ allioꝝ. nō ſicaūt fit ex cepa. nō em̄ ex qͣlibet eius parte plantata. creſcit planta. ſed de toto capite ceꝑa plātata emittit plantam. qꝛ virtus ſeminatiua noneſt in qualibet ꝑte cepe ſꝫ in toto. In hͦ etiā differt allium a lilio qm̄ eius ꝑtes carnoſe qn̄ plantant̉ emittūt gramina ſua ⁊ folium ꝑ mediū carnis ſue ſꝫ tunicelle lilij emittūt ab vno latere ſuiiuxta et non a medio. Hucuſqꝫ. Areſt. li. de plātis ẜm nouam tranſlationem.¶ De abſinthio. ¶ Capitulum. xij.Gſinthiū ē herba acerrima calida et ſicca vehemēter et ſtiptica ⁊ amara vt dicit dyaſco. Cuiꝰ duo ſunt genera. vnū eſt ponticū habens colorē viridē. et ſaporem ponticuꝫ. ⁊ amarum. aliud eſt ſubalbidum ⁊ minus amaruꝫ ⁊ ēminoris effectus qͣꝫ primum. in fine veris colligit̉ in ambra deſiccat̉ ꝑ annum in magna efficatia conſeruatur. Dicit̉ aūt contrarias habere virtutes ſicut plat. dicit. ſcꝫ relaxatiuā et conſtrictiuam. conſtrictiua ineſt ei ex groſſitie ſubſtantie ⁊ ponticitate. laxatiua ineſt ex caliditateet amaritudine. vnde quando recipit̉ interiusſi inuenit materiam compactam propter ponticitatem ſue ſubſtantie ⁊ groſſiciem reddit materiam compactiorē. ⁊ ſic eſt cauſa maioris cōſtrictionis. materia ꝟo exiſtente abili et digeſta caliditate diſſoluit eam ⁊ ponticitate ſua comprimente expellit eam. ſyropus de abſinthio factꝰepati ſubuenit ⁊ ſtomachum confortat appetitum inuitat ebrietati obuiat ⁊ repugnat. yctericiam curat et colorem eius alterat et immutat.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten