Libervirtutē habet ventoſitatem extenuandi et diuidendi maxime ſi pulueriſatū et coctū calidūſuper ſtomachi orificium cancelletur. Itē vimhabet hūiditatis naturalis in corpore coadunandi et ꝯſeruandi et innaturalis reſoluendi ⁊abſtergendi et ideo aqua ſalinatiua tumoreset inflationes etiam ydropicas ſoluit vt dicitidem. Item virtutem habet carnes putridascorrodendi et maxime quando eſt exuſtū quiatunc maxime reſiſtit putrefactioni. et maioremhabet vim in deſiccando et in mundando ⁊ adinteriora penetrando vt dicit idem. Item potēciā habet ventrem remolliendi et ſuꝑflua educendi et maxime ſalgēma quod ſic dicitur quiaclarum eſt ſicut gemma. in ordinando em̄ inteſtina mirabiliter cooꝑatur vt reſoluantur indurata. et ſuꝑflua expellant̉. et hoc idem facit tāarmoniacū quā conmune Item virtutem habet ſal venenoſis humoribus reſiſtendi et ideocū melle et vuis paſſis ſal ꝯiunctum ſanat carbunculum ſeu antracem vt dicit. Auic̄. Itē virtutem habet remouendi maculas faciei ſi cumaqua et camphora diſtꝑetur et inde facies liniatur. Item vim habet pruriginem et ſerpiginem de corpore abſtergendi et remouendi potiſſime ſi cum ſapone miſceatur. Item virtutēhabet ſanādi venenoſos morſus et puncturasreptilium et ſcorpionum ſi cum melle et nūcibꝰet alijs quibuſdam ꝯponat̉ vt dicit. Aui. has ⁊multas alias habet virtutes quas enumerarelongum eſſet. ſed exempli gracia hec ſufficiant¶ De topazio.¶ Ca. xcvj.Opazius vel topazion indeclinabile gemma eſt vtait Iſi. li. xvj. Eſt enim ex virēti genere omniqꝫ colore reſplendens. Inuenta primo in arabie inſula in qua trogodite fame ⁊ tēpeſtate feſſi. cum herbarum radices effoderētgemmam iſtam eruerūt quam tectam nebulispoſtea naute queſierunt. ⁊ inuenientes topazim trogoditarum ydiomate vocauerunt. Inde lapis ſic queſitus et inuentus. eſt topaziusab inſula vocatus. Topazim em̄ idem qd̓ querere in ipſorum lingua ſonat. Eſt autem gemmarum maxima ⁊ ampliſſima. Scripſit ei Pli.hanc gemmam tante magnitudinis repertamvt ex ea philadech faceret ſtatuam quatuor cubitorum. In gloſa ꝟo ſuper finem apo. dicitur ſic. topazius quo eſt rarior eo eſt precioſioret habet duos colores ex auro ⁊ etherea claritate lucēs maxime quando tangitur radio ſol̓.ſcꝫ omnium aliarum gemmarum ſuperans cla.XVI.ritatem in aſpectum ſuum prouocans reſpiciētes quam ſi polis obſcuras ſi ſue nature relīqͥsclarior eſt ⁊ nihil eo clarius in thezauris reguꝫſiue precioſius inuenitur propter ſui perſpicuitatem. gemmarum ſibi obiectarum in ſe recipitclaritatem. Dicitur etiam ꝙ ſentit motū ⁊ curſum lune. ⁊ contra lunaticam valere paſſionemvnde dicitur maiorem vel minorem habere effectum ẜm ꝙ luna maius uel minus recipit incrementum vt dicitur in lapidario. Fluxum ſāguinis reſtringit. ⁊ emorroidas patientibus ſb̓uenit. feruentes vndas compeſcit ⁊ bulire easnon permittit vt dicitur in lapidario ẜm dyaſ.iram ſedat ⁊ triſticiam. ⁊ valet contͣ noxios motus ⁊ contra freneſim ac contra mortem ſubitaneam. formam habet ſpecularem. ydolum eniꝫin eo receptum inuerſum in ſpeculo cōcauo repreſentat.¶ Ca. xcvij.De turgote.MgolIS Nub is ēīaturkoIpis flauus in albidum colorem vergens dictus a regione turchoruꝫ inqua naſcitur. conſeruat viſum ⁊ confortat ⁊ hylaritatem generat.¶ Ca. xcviij.¶ De terra ſigillata.Erra ſigillata dicitur ſpecialiter quedam vena terrefrigida ſingulariter ⁊ ſicca. que dicitur ẜm Plat. terra ſaracenica ſiue argentea q̄quidem eſt ſubalbida aromatica atqꝫ clara. potiſſima virtus eiꝰ ē conſtringere. nam puluis eꝰcum albumine oui diſtemperatus fluxum ſanguinis de naribus ſiſtit. valet etiam contra inflationem peduꝫ ⁊ contra artericam ſi ſuper locum patientem cathaplaſmetur. vt dicitur inPlat.¶ De tartaro¶ Ca.xcix.Artarum ē vinifeculentia in modum crete vel mollis lapidis circa partes dolei indurata cuius natura calida eſt ⁊ ſicca in quarto gradu. Ualet contra ſcabiem ſerpiginem ⁊ impetiginem. contra capitis immundicias. virtutemenim habet extenuandi conſumendi mundificandi ⁊ laxandi. vt patet in plat.¶ Ca. c.¶ De vitro.