ſpectu aliarū. Alia ē ſpēs q̄ ſignes appellat̉ a lucernarū fragrātia ſic dicta. et hanc gemmam remiſſum carbunculū dicūt. Et eſt duplex. vna q̄vt purpura radiat. altera velut coccinei colorisſeu ruboris. hec a ſole vel actu digitoꝝ calefacta paleas et cartarū folia ad ſe rapere diciturſculpturis reſiſtit. ſi ꝟo aliqn̄ ſculpta fuerit dūſigna in cera imprimit quaſi quodaꝫ animalismorſu partem cere ſecum tollit vt dicit yſido.ibidem. Ad ſpeciem carbunculi reducit̉ balagiꝰ qui rubeus eſt et ꝑlucidus vt dicit Dyaſc.et dicit̉ ꝙ hec ſpecies carbūculi in vena ſaphiri inuenitur. et ideo ex vicinitate ſaphiri quadānebulam ad modum fauille circa ignem balagius cōtrahit que circa eius ſuꝑficiē ſe diffundit⁊ hoc patet ſenſibiliter ſi diligentius cōtēplet̉.¶ De criſopraſſo. ¶ Capit̉. xxvij.Riſopraſſus eſtlapis ethiopicus quē lux celat. ⁊ ꝓdit obſcuritas. de nocte em̄ ē igneꝰde die ꝟo aureus vt dicit yſid̓. ibidem. In dieem̄ quaſi euaneſcens et fulgore amittēs qͣſi aurum expalleſcit. Eſt aūt alia ſpecies criſopraſſiquā india nutrit. hic criſopraſſus ſimilis ē praſſio in colore ſiue porro. et reſpergit̉ quibuſdaꝫguttis aureis vt dicit̉ in lapid̓.¶ De calcedonio. ¶ Capit̉. xxviij.Alcedonius eſtlapis pallidus ⁊ hebetem pretenddens colorem quaſi medium int̓ berillū et iacinctum vt dicit̉ in lapidario. Naſcitaūt apud naſamos vt ferūt diuīo ymbre. ⁊ inuenit̉ ad reꝑcuſſum lune plene vt dicit yſid̓. li.xvj. Nō inueīt̉ niſi tricolor vt dicit lapid̓. Omnia eius genera ſculpture reſiſtunt. calefactꝰ paſeam attrahit. yſid̓. Hic lapis ꝑforatus ⁊ portatus facit vincere cauſas. et valet cōtra illuſiones demonū et virtutes cōſeruat vt dicit dyaſcorides.¶ Capitulū. xxix.¶ De criſolito.Riſolitus eſt lapis ⁊ ethiopicus. vt aurū lucens. etvt ignis ſcintillās mari ī colore ē ſimilis. declinas ad virorē in auro poſitꝰ. in ſiniſtro lacerto geſtatus dicit̉ terrere demones etfugare. iuuat cōtra timores nocturnos. et melancoliā minuit aut depellit et cōfortat intellectum vt dicit Dyaſc. Criſoliti quedaꝫ ſpecieseſt criſolimphis. cuiꝰ color de die aureus. d̓ nocte ꝟo igneus iudicat̉. Eſt et alia ſpecies crifoliti que dicitur criſolentus colore aurens. eiusaſpectus de mane pulcrior eſt. deinde habeatur eius color. et eſt ignis capaciſſimus. qui ſi iucta ignem fuerit citius inflammat̉. vt dicit yſi.li. xv. ca. de gemmis aureis.¶ De celidonio.¶ Capit̉. xxx.Elidonius lapiseſt modicus tamē precioſus. Huiꝰdue ſunt ſpēs ſcꝫ niger et ruſus. deventre hyrandinis extrahunt̉. parui qͥdē ſuntet deformes ſed in virtutibꝰ nō ſunt maioribusimpares immo multis alijs ſunt maiores. Ualet em̄ ruſus cōtra lunaticā paſſionem et cōtrainſaniam et antiquū languorē. facundū facit etgratum et placentē. Niger ꝟo valet cōtra noxios humores et febres et iras. et lotus aqua ſanat oculos. hec dicūtur in lapidario.¶ De criſtallo.¶ Capitulū. xxxj.Riſtallus lapiseſt relucens clarus et colore aquoſꝰcrediturqꝫ nix vl̓ glacies ꝑ multoꝝannoꝝ ſpacia indurata. vnde et nomen ei greci dederūt. gignit̉ in aſia et cipro. maxime in ſeptentrionalibꝰ alpibꝰ vbi in eſtate ſol feruentiſſimus inuenit̉. et ideo quia annoſa et diuturnaeſt ibi glacies ideo ſpeciem reddit hanc que criſtallus nominat̉. Hic ſi fuerit oppoſitus ſolisradijs adeo capit flamam vt aridis fungis ignēprebeat. Uſus eius ad pocula deſtinat̉. nihilaliud operatur qͣꝫ frigidū facere poteſt. Hucuſqꝫ yſi. li. xvj. ca. xiij. de criſtallo at̄ dīc Dyaſ.criſtallus nō vi frigoris tm̄ ſꝫ vi magis terreſtreitatis in lapideꝫ indurat̉. color aūt illius glacieieſt ſimilis. huius virtus eſt cōtra ſitim et ardorem qui tritus melle et potatꝰ lacte replet vbera. ſi ex cauſa calida lac prius ſit amiſſuꝫ. Et etiam ſumptus in potu valet cōtra colericā paſſionem et viſcerū. ſi nō aſſit cōſtipatio. Lapis eſtluci ꝑuius. vnde litteras et alia que in eo ponūtur manifeſtat. Ꝙ autē ex aqua materialiter fiat criſtallus dicit Gregorius ſuper primū Ezechiel̓. habꝫ inquit aqua ex ſe fluitatem. ſed perfrigoris vehementiam in criſtalli conuertiturfirmitatem. vnde in Eccleſiaſ. ſcribit̉. Flauitventus aquilo et congelauit criſtallum ⁊cͣ. Ethuius aſſignat. Ariſtotiles ratōnem in li. meth̓.ibi. lapidea de ſubſtantijs mineralibus materialiter ſunt aqua vt dicit Richardus rufus. lapides mineraliū ſunt de aqua ſed quia habēt de