ſempiterni fluxus ⁊ origo ⁊ principium fluuiorum vt dicit. Ariſ. Ex quo patet ꝙ montes cauernoſi ſunt aquarum ⁊ humorum attractiui. ⁊attractorum continue emiſſiui. Item montesſunt metallorum nobilium contentiui. a profundis enim montium venis metalla nobilia extrahuntur. Item montes ſunt fructuū ⁊ aromatūproductiui propter puritatem enim aeris in ſūmitatibus montium dominantis puriores fructus ⁊ dulciores in montibus naſcunt̉ qͣꝫ in vallibus licet pauciores. Item montes ſunt citiusqͣꝫ valles radiorum ſolarium ſuſceptiui. ⁊ ſuſcepte illuminationis diutius retētiui. Itē montes ſunt vaporum ⁊ exalationum generatiui.ex quorum aggregatione nubes in aere generantur. In altiſſimis tamen montibus vt in olimpo raro generantur pluuie vt dicit Ariſto.quod eſt propter aeris ſubtilitatem ⁊ vaporuꝫpaucitatem. primo eniꝫ vapor reſoluitur ⁊ conſumitur anteqͣꝫ ad cacumen montiuꝫ attingerevideatur. Item montes ventis ⁊ turbinibꝰ ſūtexpoſiti plus qͣꝫ valles. ⁊ ideo ratione frigiditatis in montibus dominantis ſunt niuium cōſeruatiui. Uentis nāqꝫ frigidis in montibꝰ congelantur ⁊ conſtringuntur. ⁊ ideo in mōtibus diutius qͣꝫ in vallibus cōmorantur vt patet in caucaſo ⁊ in libano ⁊ in alijs conſimilibus montibꝰqui ſemper ẜm Iſid̓. denſiſſimis niuibus candidāt̉. Ite montes ſepiꝰ patiūtur ictꝰ fulminis etfulguris qͣꝫ valles vt dic̄ Iſid̓. Unde ⁊ pirencimontes a crebris fulminum ictibus nuncupantur. Pir eniꝫ grece ignis dicitur latine ſimiliter⁊ ceraunei montes a crebris fulminibus ſūt dicti grece ceraunos fulmen dicitur vt dicit ibidēIſid̓. Item montes quia ẜm ſitum alti ſunt etſublimes maxime congruūt ſpeculatione. vnde⁊ qui aduentum hoſtium preuidere ⁊ precauere cupiunt cacumina aſcendunt ⁊ eminentia pericula a remotis predicere conſueuerunt. Itemmontes quia quo ad naturam ⁊ compoſitionēpartium. ſolidi ſunt ⁊ fortes ideo potiſſime ſuntapti caſtrorum edificationi vnde manſiones inmontibꝰ ſolent eſſe fortes ⁊ ceteris tutiores. maxime qn̄ propter interiorem duriciem non poſſunt ſuffodi. ⁊ ꝓpter ſitus altitudinē adiri nonpoſſunt faciliter ſeu aſcendi. Item montes qꝛ īherbis ⁊ ī paſcuis fecūdi ſunt ⁊ vberes. ideo cōueniunt paſture ouiū ⁊ animaliū refectioni mōtuoſa enī paſcua ⁊ gramina in montibus creſcētia ſunt ſalubria. ⁊ nutriture aīalium vtiliora qͣꝫilla q̄ creſcūt in vallibus qͣꝫuis ſint generaliterpinguiora. Humor enī nutrimentalis quo nutriuntur herbe ⁊ gramina in mōtanis. ſubtilioreſt ⁊ purior qͣꝫ cāpeſtris. Et ideo calor celeſtisfacilius illam humiditatē digerit. ⁊ in ſubſtātiāgraminū ⁊ fructuum immutat perfectius ⁊ conuertit. tum propter humoris ipſius ſubtilitatētū etiā ꝓpter exiſtentē ibidem aeris puritatem.Item in montibus abundant altiores arboresqꝫ in vallibus ⁊ frutices denſiores. Ideo montes congruūt animaliū agreſtium habitationi ⁊quium ſilueſtriū nidificationi propter quod etfere qn̄ perſequūtur a venatoribus in valle refugiunt ad montes ⁊ ibi fiūt tute.¶ De ararath ¶ Ca. iij.Rarath mons earmenie altiſſimꝰ in quo archapoſtvſqꝫ hodie lignorum arche veſtigia adhuc apdiluuium requieuit vt dicit Iſid̓. etparent. vocat̉ aūt idem mons diuerſis nominibus. De hoc enī mōte dicit Ioſephus ſic. Locus inquit vbi eſt archa noe armeni egreſſoriuꝫvocant. Illic enim arche ſolute reliquias vſqꝫnunc prouinciales adhuc oſtendunt huius enīarche vt dicit idem ioſephus ibidē meminit beroſus caldeus narrans ſic. Dicitur autem ⁊ nauis que in armenia venit circa monteꝫ cardien̄.adhuc aliqua pars eſſe ⁊ quoddā inde bitumēcadere quo maxime vtuntur homines ad expiationem. De hoc etiam ſcribunt ⁊ Ioſephꝰ egiptius ⁊ manaſſes damaſc. in. xcvj. hiſtoriarumli. ſic. Eſt mons excelſus ī armenia qui baris appellatur in quo multos confugientes ſermo eſtdiluuij tempore liberatos ⁊ quendam ſimul inarcha deuectum in montis veniſſe ſummitateꝫlignorumqꝫ reliquias ibi multo tempore eſſe reſeruatas. Armenie etiam montes dicuntur ceraunei. ꝓpter multitudinem ⁊ fulminū crebraꝫpercuſſionem. grece enim cerannos fulmen dicitur latine vt dicit Iſid̓. Hi montes inter armeniam ⁊ hiberiam incipiūt a portis caſpijs vſqꝫad fontē vnde fluuius tigris oritur vt dicit Iſiderus.¶ De bethel. ¶ Capitulū. iiij.Ontes bethelſunt in iudea vicini hieruſalē vbidomus domini fuit ſub ſalomone edificata. Sunt autem montes bethel nemoroſi. arboribus conſiti fertiles ⁊ fecundi graminibus ⁊ herbis aromaticis pleni. ⁊ ideo cerui capree ⁊ hinnuli frequentare illoruꝫ montiū cacumina ſunt ſueti.De caucaſo. ¶ Capitulum quintum.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten