Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberſecūdo. Illi qui cibant̉ herbis bonis radicibꝰplantaꝝ ſunt meliores eis qui comedūt ſordesque de ciuitatibus ꝓijciunt̉ ad loca infuſionū.In hexameron etiā dicit̉. diuerſificant̉ etiampiſces in paſtu. quidā mutuo ſe deuorantſua carne viciſſim paſcūt̉. minor apd̓ illos eſcamaioris eſt. rurſus ille maior fit eſca alteriusdator alieni. cum alium deuorauerit: tandemab alio deuorat̉. vt dicit ariſto. lib. vj. Caraboinquit vincit piſces magnos comedit ipſos.multipes aūt vincit carabonē comedit ipſuꝫItem ibidē. quidā piſces paſcunt̉ in ſceno luto ſicut carabo. ꝓpter hoc eſt ponderoſus etmultū de luto in ipio inueīt̉. piſces ꝟo aliospredant̉ dentes habent fortiores. ſicut piſcequodā quē greci phagion vocant̉ dicit Iſid̓. ita hꝫ duos dentes vt in mari oſtreis nutriatur. vnde dentrix granditate fortitudinedentiū appellat̉. alij ꝟo piſces vt dicit̉ ī hexameron dentes habēt minores: ſꝫ plures denſiores ac acutiores. vt cito cibū acceptū incidāt facile ſine mora deglutiant. ne cibus ī ore diutius detētus aque alluuione auferat̉. Aliquietiā piſces cibum ſuū in arena fodiendo q̄runtſicut dicit Iſid̓. li. xij. de porco marino vulgoſuilius dicit̉. qui dum eſcam querit more ſuisſub aquis fodit terram. circa guttur enim habet orificiū. niſi roſtrum arenis infigat: paſtū colligit. Item ariſto. lib. vij. piſces maioriparte cōmedūt carnes cōmedūt ſe tꝑe pullificatōis excepto fuſcaleon. vniuerſal̓r piſcesſunt guloſi auidi ad cibum: p̄cipue piſcisdicit̉ habatue. ꝓpter extendit̉ venter ſuuscum fuerit ieiunus. ſepe inflat ventrē ſuumeijcit a ſe alios piſces. qm̄ venter eius ꝑueīt ados hꝫ ſtomachū. Iteꝫ differūt piſces quoad tempus locū paſtus. nam quidaꝫ in aquaquerūt cibū ſuū: quidā de nocte ſuꝑ terraꝫ ſicut ypotamꝰ. equus .ſ. fluuialis. ſic dictꝰ eoeqͦ in dorſo ī iuba ſit ſil̓is: vt dic̄ Iſi. die inaqͥs cōmorat̉: in nocte ſegētes depaſcit̉. huncnilus gignit vt dicit Iſi. General̓r aūt ẜm ariſtotelē li. vij. piſces plus laborāt in die qͣꝫ in nocte. plus ante mediā nocteꝫ qͣꝫ poſt. ideo vtdicit ariſto. venant̉ ante aſcenſum ſolis. tuncponūt venatores rethe: qꝛ piſces vidēt hora illa. qn̄ augmentat̉ lux vidēt. odore tn̄ q̄rūtcibū nocturno tꝑe. in odoriferis .n. delectant̉.ideo dr̄ li. iiij. genera piſciū odorāt audiunt.ideo ad vaſa noua qͥbꝰ venant̉ citiꝰ accedūt qͣꝫad antiqͣ. īmo niſi fuerit nouū de facili ad vaſcū accedūt. ſepe odorē decipiūt̉ vt dic̄Ioh̓. Eſt inqͥt belua in mari faucibus ſuis.XIII.eſpirat aquā vapore odorifero. piſces ſentientes odorē ſequūt ipſam intrant fauces eiꝰpoſt odorē. ip̄os deglutiēs ab ip̄is ſic cibat̉.Dic̄ etiā idē ē piſcis noīe faſte in cuiꝰ ore aqͣhauſta dulceſcit. quā piſces mīores ſeq̄ntes intrāt ī os eiꝰ qͦs ſubito accipit diglutit. Itemdicit idē delphini odorē ſentiūt ꝯgͦſcuntſi mortuꝰ ī mare vnqͣꝫ comederit de delphino. ſi comederit: comedūt ip̄m. ſi ꝟo ꝯmederit: a morſibꝰ alioꝝ ſaluāt. ad litꝰ pellūt roſtris ſuis. Idē dic̄ ariſto. pliniꝰ. Iteꝫariſto. li. vij. piſces claras aqͥs currētes inhabitātes cadūt ſuꝑ res fetidas niſi hēant bo ſaporē ſic̄ nec aues. in hyeme fugiūt a fundo maris ꝓpe terrā q̄rēdo calorē. ibi qͦrūt paſtū ſuū. In eſtate ꝟo ecōtrario a litoribꝰ fugiunt. calidū q̄rēdo fundiū. venāt̉ in hyeme iuxͣterrā. ſꝫ in eſtate in ꝓfundo. calor immoderatus ledit piſces. Itē dic̄ in eodē. Sūt piſcesapud aſcenſuꝫ canicule moriūt̉ calore. ſil̓iternocet eis magnū frigus maxīe hn̄tibꝰ lapidē incapite. vt cācris hmōi. lapis ī capitegelat̉ coagulat̉ morit̉ defacili talis piſcꝭ. variant̉ etiā piſciū ſpēs ad figurā diſpoſitōꝫ:taꝫ in quātitate qͣꝫ in qͣlitatē. Sūt .n. ingētia beluaꝝ genera qͦꝝ corꝑa mōtibꝰ ſunt eqͣliavt dr̄. qͣlis fuit cetꝰ excepit ionā. cuiꝰ aluꝰte fuit magnitudīs: vt inſtar inferni obtine̓t: dicēte ꝓph̓a. De vētre inferni exaudiuit me. Sūt alij piſces ita ꝑuuli vix hamo capiūt̉ vt dicit Iſi. li. xij. Afforꝰ ē piſcꝭ ꝓpt̓ exiguitatē capin̄ p̄t. vt ibidē dr̄. Enchiriꝰ ē piſcꝭ paruꝰ vixſempedal̓: ab herēdo ſic dictꝰ. qͣꝫuis .n. exiguicorꝑis ſit: maxīe tn̄ ē ꝟtutꝭ. naueꝫ .n. adheredoretinet. nauis cui adheret lꝫ ruāt vēti. ſeuiātꝓcelle: qͣi radicata ſtare in mari videt̉ nec moueri pōt. in retinēdo ſꝫ tm̄modo adherēdo.virtꝰ eiꝰ ē. hūc latini moron appellauer̄t: eonauigia ſtare ꝯpellat vt dr̄ ibidē. In hexamēron etiā dr̄ de eodē piſce. vētoꝝ p̄ſentiēscellas calculū arripit validū tāqꝫ anchorā neexcutiat̉ fluctibꝰ trahit. ſuis ſe liberat viribus: ſꝫ alieno pōdere munit̉ ꝯͣ futurā tēpeſta ſtabilit̉. qd̓ vidētes naute ſibi p̄cauēt ne turbo ꝑueniat eos improuiſos. ſicut dicit ambro. beda. Dicit etiā ariſto. li. iiij. feminei piſcesſt̓ lōgiores maſculinis ſunt durioris carnis.anterius maſculi durius eſt. ſil̓r ſuꝑiꝰ. In feminis ꝟo interius poſterius durius. Dic aūtauic̄ li. ij. meliores ſūt piſces ſunt magnivalde neqꝫ habēt carne nimis durā ſiccamin quibꝰ eſt nimia pinguēdo nec muſtillagoin quibus non eſt malus ſapor vel odor. ſuauis