Liber¶ De gurgite. ¶ Capitulum. xvij.Urges eſt ī flumīe locus altus ſiue ꝓfundꝰ. a gutture gurgēs eſt dictus vt dic̄ Iſid̓.eo ꝙ aquas influentes abſorbeat ⁊ abſorptasiterato reuomat ⁊ remittat. vnde ꝓpter ſui ꝓfunditatem motū circulari ⁊ refluxo circūfert̉.ꝓpter quod natantes defacili in gurgite ꝑiclitant̉. In gurgīte etiā piſces maxīe ſe occultāt.⁊ vix qͣꝫdiu gurgītē non exeunt capiunt̉.De trame. ¶ Capitulum. xviij.Rames ē primaque ſeu flumīs decurſus ⁊ exitꝰ cōtinuus a fonte exiens ac meatus ſuialueum non relinquēs. a fonte enim effluere incipit. ⁊ quouſqꝫ mare intrauerit infra aluei ſuilimites continue fluere non deſiſtit. fundū ſuūcancauat ⁊ conſumit. nauigio maxime cōuenitpiſces maiores nutrit: quia recentioreꝫ aquam⁊ fundum puriorem habere generaliter cōſueuit. cuꝫ maiori impetu fluit qͣꝫ aliqua alia parsaque. ⁊ ideo naues atqꝫ lignorum ſtrues celerius ſecum trahit. et ideo trames dicitur a trahoīs. vel ab tranſmitto tis. quia omnia impoſita trahit celerrime ⁊ tranſmittit. quanto enimaque curſus in ſuo tramite eſt recentior: tāto ēvelocior. ⁊ omnia velocius ſecum ducit ſiue traDe alluuione. Capitulum. xix.Lluuio alluuionis et hec alluuies dicit̉ latēs ⁊ lendo vel abluendo dicta. abluit enim terraꝫ perta aquarum inundantia. ab alluenquam tranſit ⁊ abluendo conſumit. vnde ſubterranea riparum cōſumptio ex aqua facta alluuio dicitur. Iob. xiiij. alluuione paulatim terra conſumitur ⁊cͣ. quanto autem per abſconditas riparum concauitates meliori fluxū ſe diffundit: tanto periculoſius litoris ſoliditatemdiſſipat ⁊ diſſoluit. nam ripe ſuperficies exterius ſolida creditur: quia eius conſumptio interior non videtur. ſed ideo pes calcantis ripāfacilius labitur: quia conſumpta interiori ſoliditate latens vacuitas non cauetur.¶ De abyſſo. ¶ Capitulum. xx.Gyſſus ē aquarum profunditas impenetrabilis: aqua fontes ⁊ flumina oriuntur. omnes eniꝫ aque de abyſſo exeunt ⁊ per occultas.XIII.venas ad matriceꝫ abyſſum reuertuntur vt dicit Iſidorus libro tredecimo. vnde dicit̉ abyſſus quaſi abuiſus. quia eius profunditas videri non poteſt. vnde dicitur abyſſus quaſi ſinebyſſo i. ſine candore. quia propter nimiam diſtantiam a fonte luminis lucis pulcritudine caret ⁊ decore vt dicit Iohannes damaſceni. abyſſus nihil aliud eſt qͣꝫ aqua multa cuius finis eſt incomprehēſibilis ⁊ inuiſibilis. quia adeius terminum lucis diffuſio non attingit. veldicitur abyſſus quaſi ſine baſe. quia eius fundamentum ⁊ ſuſtētatio ſenſu non videtur. Etideo primordialis materia quia ī principio nōerat forma determinate diſtincta: abyſſus abauguſtino eſt vocata. propter quod dicitur inlibro confeſſionum. xij. Abyſſus eſt corporaleillud quod fecit deus vt eſſet materia corporearum reruꝫ informis ſine ordine ⁊ ſine luce. vnde abyſſus idem eſt quod prima materia. Vtdicit Auguſtinus in libro de ſymbolis. Terreinquit ⁊ abyſſi nomine materiam nuncupauit:que de nihilo facta eſt vt ordinatiſſimo dei munere primo capax formarū fieret. ⁊ deinde formarentur quecunqꝫ ſunt formata. vnde eadeꝫmateria aqua eſt dicta: tum quia fluida: tumetiam quia omnis forme eſt ſuſceptiua. Und̓dicebatur terra propter naturalem ſtabilitatem vel ſoliditatem ſcd̓m quam erat generationi ⁊ corruptioni ſubiecta. Abyſſus ꝓpter informitatem quia nulla erat forma diſtincta: dicebatur ⁊ aqua ꝓpter formationis poſſibilitatem ẜm quam erat omīs forme ⁊ qualitatis potentialiter receptiua vt dicit auguſtinꝰ. Abyſſus itaqꝫ ex ſe habet obſcuritatem. profunditatem omniuꝫ aquarum ⁊ fluuiorum capacitatem inſaciabilitatem. quia nūqͣꝫ tot aquas recipit quin plures recipere poſſit. inſcrutabilitatem. inexhauſtibilitatem. communicabilitateꝫ.tem.¶ De mari. ¶ Capitulum. xxj.Are eſt aquaruꝫcollectio tam dulcium qͣꝫ ſalſarumvt dicit Iſidorus libro. xiij. proprieautem dicitur mare eo ꝙ aque eius ſunt amare vt dicitur ibidem. Et ſequitur. vocatur autem mare equor ab equalitate. eo ꝙ equaliterſurſum eſt. Quāuis enim aque maris fluctuātes velut montes erigantur: ſedatis tempeſtatibus iterum adequantur vt dicit idem. Ideꝫautem dicitur pelagus quaſi pellens vndas.quia in mari fit vndarum ⁊ ꝓcellarum motus