Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

terraꝝ aquarum ſuꝑficiem ꝯſtringit nūc inglaciei nūc in criſtalli ſpeciē ẜm maiorē vel minorē induratōem alterat et ꝯuertit. Hi tres ergo vēti frigidi ſint ſiccī corꝑa indurāt poros claudūt. humores putrificant. ſpūs et ſenſus ſubtilant. vim digeſtiuā adiuuat. virtutē retentiuā ꝯfortāt. aerē peſtilentē ſanāt. vim generatiuā augmētant. Un̄ dicit Areſto. li. xiiij. īꝯceptōne vetus ſi ventus fuerit ſeptētrionalisnatus erit maſculus. et ecōuerſo. ſi fuerit meridionalis. dicit etiā Cōſtan. li. v. c. vij. ventusaquilonaris humores malos ꝯtrahit et impedit ne in alia mēbra diſcurrāt verū tamē tuſſimfacit ꝓpter pectoris deſiccatōem terre et corporum facit aſperitates frigiditate ſiccitate ſuaneruos ꝑcutit ꝯtrahit et ꝯſtringit a motu etoꝑatōe mēbra impedit. flores et fructus teneros ledit corrumpit. vineas germinātes florentes exurit. herbaꝝ arboꝝ virorem ſpoliat.atqꝫ tollit. humores deſiccat exteriores et interiores. ꝑtiſicis ē nociuus qꝛ pulmonem ſuaſiccitate dilacerat vlcerat vt dicit Gal̓. ventus em̄ eius ē frigidus et ſiccus de anguſta zona veniens ad amplum aerē rarefaciens ſubtilat deſiccat ꝯgelando ꝑtes humidaataꝫ terreqͣꝫ aque ſuꝑficialit̓ coadunat. vn̄ dr̄ aquilo qͣſiaquas ligans vt dicit Iſido. De nubibus. Capitulum. iiij.Ubes ē impreſſio facta in aere ex multis vaporibꝰin medio aeris interſticio aggregatꝭin vnū corpus ex loci frigore ꝯdenſatis. Undenubes ē cōmunis materia ad niuē et pluuiaꝫ etgrandinē ⁊cͣ. Habet aūt nubes ſic generari.calor celeſtis vi ſua ꝑtes aque terre vaporabiles ad ſe ſubtiliſſime attrahit ꝑtes eaꝝ ſubtiliores ꝯſumens reſiduum ꝯdenſans ī nubēꝯuertit. vn̄ dicit Iſi. nubes ē aeris denſitas exvaporum fumoſitatū terre maris attractōeꝯglobata. aeris etiaꝫ leuitate et vētoꝝ impulſua calore in concauitate vētris nubis intercluſo.hincinde mouet̉ nubis ſubſtantia in circuituagitat̉. ē aūt nubes ꝯcaua naturaliter. ad mo ſpōgie cauernoſa. impreſſionis ſuꝑioꝝcorpoꝝ ē defacili receptiua radioꝝ ſolisſubintratōem ē multiplicis forme coloris repn̄tatiua. vt patet in arcū celeſti qui nihil aliudē qͣꝫ nubes quedā rorida in cuius ſubſtātia multiplex forma ſolis radiū generat̉. Eſt aūt nubes interius ꝯcaua ſui figuratōem ſperaceli cui appropinquat rotūda eius. exterius eſtꝯuexa. a latere aūt eſt ei aliqua forma ſiue figura determinata. nam qn̄ nubes nubi lateraliter approximat altera alteri ī figura ſe ꝯformatvt dicit Beda. Itē nubes leuitate ſue ſubſtantie ſurſuꝫ ē motiua. ẜm a vēto plus minuſue ꝓpellitur citius ē vel tardius ꝓceſſiua. Itemẜm ex ſubtilioribus purioribꝰ vaporibꝰ eſtcōpoſita magis ē illuminatōnis impreſſionisradioꝝ ſolarium receptiua. dyaphoneitate em̄ſua et trāſparētia luci ē peruia. niſi qn̄ ex nimisgroſſis fumoſitatibꝰ ip̄ius ſubſtātia ē ī aere aggregata. tūc em̄ ē obſcura ſui interpoſitōeꝫinter nos et ſoleꝫ luminis ſolaris ē interceptiua. a noſtris aſpectibus ablatiua. ē etiam calorisſolaris ſui oppoſitōeꝫ mitigatiua ꝓpter quodnubis pn̄tia meſſoribus et alijs in eſtu ſolis laborantibꝰ ē accepta. Item nubes calore ſolis īpluuiam reſoluta ymbrium effuſionem ē terre fecundatiua et germinum ac ſeminum de terre ꝓductiua. Item omnia fere que generantur in aere ſit quaſi mater et quedam cōmunismateria diuerſarum rerū ē ad terrā de ſua ſubſtantia trāſmiſſiua quod patꝫ quia nunc pluitnunc grandinat nunc ningit nunc fulminat nūcqꝫ tonat. Item nubes ex aquis marinis aggregata in altum cōtra ſolem ſuſpenſa beneficiocaloris celeſtis ē totius marine ſalſedīs amaritudinis in dulcedinē ꝯuerſiua. de mari originem contrahit et tamen depurata a ſole marisamaritudinem non ſapit neqꝫ ſentit. Item nubes in pluuiam reſoluta vtilis eſt terre et proficua. ſed quando reſoluitur in ventum plurimūeſt nociua. quia tunc eſt tempeſtatis non modice in mari vel in terra generatiua. Item nubesin alto aeris interſticio ſuſpenſa videtur celoꝓxima cōiuncta cum tamen in veritate magꝭterre qͣꝫ celo ſine comꝑatione aliqua ſit vicina.Item circūfluxus ſiue mutua colliſio nubiuꝫ ēaeris aliquotiens inflammatiua choruſcationis ac tonitrui cauſatiua. Item ex vento in ventre vel cōcauitate nubiū intercluſo fit aliquādoꝑtium nubis ſubita diſruptio et ex tali partis aparte ſubita attractōe ē nubes ſtrepitus tonitrui effectiua. Iteꝫ qn̄ a paludibus ſiue cadaueribꝰ ſiue alijs corruptis rebꝰ fit vaporuꝫ corruptoꝝ attractio ex eoꝝ incorporatōe in ſubſtantia nubiū ꝓcedit ex ip̄is nubibꝰ corruptis corruptio maxima peſtilētia infectiua. Item quanto nubes terre ē vicinior a celo remotior tanto maioris quātitatis ē aſpiciētium oculis oſtēſiua. Unde maxima nubes quādo ē vicina celo videt̉ mīma. ꝟo ī ſe mīma ē iudicat̉ maxīa