Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

dio puncto inter ortum occaſum exiſtens videtur eqͣliter ab vtroqꝫ tunc diſtare. vel dr̄ meridies quaſi mera dies. quia purior clarior ēquando ſol de medio celi rutilat totum orbeꝫpari illuminat claritate. vt dicit Iſidorꝰ. Hechora calidior eſt ſiccior in ſuis qualitatibuseſt ſimilior eſtati. hoc accidit propter quatutuor ſcilicet propter directam ſol̓ ad capita noſtra oppoſitionem. propter radiorum ſolariumreflexionem propter directam duplicationeꝫ propter radiorum ſpiſſitudinem eorum cofractione. propter linearum anguſtiam ſub quibus radij coartantur. Aer etiam tunc temporꝭpropter multiplicationem concurſum radiorum maxime calefacit. ideo amplior tunc calor in iſtis inferioribꝰ gene̓at̉. In meridiana at̄hora vmbra vniuſcuiuſqꝫ corꝑis eſt breuiſſima a meridie verſus ſeptentrionem tunc temporis eſt extenſa qͣnto ſol plus recedit a meridiano circulo tāto obiecti corporis vmbra amplius elōgatur. vt dicit Beda. In meridie flores herbe areſcunt. ſed fruges fructus potiſſime matureſcunt. animalia loca vmbroſa propter ſolis feruorem querunt in ſuis latibul̓ requieſcunt. In meridie animalia venenoſa ſicutcolubri ſerpentes plus ledunt. quia venenumſuum facilius tunc effundunt/ de mane etiaꝫpter frigiditatem nocturnam precedentem rigeſcunt. ideo in eis vis veneni conſopitur. ſedin meridie calefiunt. Unde tunc ad pungendū virus veneni infundendū fortius inardeſcūt.Unde in feruore meridiano cauernas exeunt. calefactōnis gr̄a ſoli ſe exponunt ẜm Iſido. De veſpera Ca. xxiij.Eſpera a veſpero ſtella occidentali eſt dicta. veſperus em̄ eſt ſtella que ſolem occtdenteꝫ ſequitur tenebras ſequētes comitatur. vtdicit Iſido. vocatur autem veſper ſerum a ianuis fictum. quando enim venit veſpera foresſerantur vt omnia in domo maneant tuciora.dicitur etiam crepuſculum id eſt dubia ſux qͣndo inter lucem tenebras diſcernere non ē certum. vt dicit idem. in veſpere igitur dies finit ſolares radij a terre ſuꝑficie ſubtrahunt̉. imminente veſpera vmbre corporum maximetenduntur flores qui contra ſoleꝫ aperti fuerātꝓpter ſolis abſentiam in ſe claudunt̉. pori etiācorpoꝝ qui ex calore diurno aperti fuerāt propter remiſſionem caloris in veſpere conſtringūtur. exalatōnes fumoſi vapores que materiaſunt nebule nubis veſpertino tempore reſol-uuntur. homines animalia etiam volucrespropter reſolutionem fumoſitatum in eorū corporibus ad ſumnum dormitationem tc̄ diſponuntur. aues nocturne ſicut bubones noctue de ſuis latibulis ad ſua paſcua procuranda trinpore veſpertino egrediuntur greges apaſtoribꝰ paſcuis r̄ducte caul̓ alijs ouiū r̄ceptaculis recolliguntur. Lupi a canibus in veſpere vix diſcernunt̉. vigiles cuſtodes ꝓpter latronum inſidias hoſtium inſultus in muristurribus ſtatuuntur. in veſpere autem laborātes remunerantur quieti exponunt̉. De nocte Ca. xxiiij.Ox a nocēdo eſtdicta eo oculis nocet. nam oculūpriuat a ſua ꝑfectione .ſ. ab actu videndi. occultat em̄ rerum colores ī quibus oculus delectat̉. cauſatur autem nox ab vmbra terre cuius interpoſitō intercipit a nob̓ ſolares radios impedit ac tollit a noſtris aſpectibꝰ viſūſolis. Eſt autem nox frigida humida qualitatibus hyemis ſimilia. ideo quieti aīalium virtutum eſt congrua operationi naturalium effectuum neceſſaria. Unde nox eſt tempus dormitionis quietis vt virtutes que per vigilias diurnas diſtincte diſperſe fuerant deliberate beneficio noctis quieſcant coadunātur: ſic coadunate confortentur. ne nox ꝓpter ſol̓abſentiam eſſet penitus indecora ſtella fulgoribus illuſtrant̉ vnde ex ſtellarum motu noctis tenebroſitas minoratur noctis curſus etproceſſus diſcernit̉. aeris etiaꝫ nocturna denſitas tꝑat̉. vt di. al. ī nocturnis tenebris ābulantes vl̓ nauigātes defacili deuiant niſi eorumvia motū ſydeꝝ ſitū dirigat̉. oīs infirmitasplus extendit̉ general̓r nocturno tꝑe qͣꝫ diurno. patiēs de nocte plus qͣꝫ de die aggrauat̉. galloꝝ cātū finis noctis p̄dicit̉ aduētꝰ future diei ꝑ̄nunciat̉. nox et̄ ẜm excubias militaresin qͣtuor vigilantiū ordines diſtribuit̉. vt dicitBeda pͥmi vigilant ī noctis pͥncipio. ſecūdi in cōticinio. tercij in media nocte ſiue ipſiꝰctis intempeſto. qͣrti in gallicinio. tꝑe ī caſtris vigilāt execubant. qꝛ ſꝑ inueniūt qḋ formidant. vt di. idem ſuꝑ lu. xij. p̄ter nox ē ex ſehorroris timoris incuſſiua fantaſmatū illuſionū ꝯtētiua. plura em̄ fantaſmata occurruntde nocte qͣꝫ de die. plures etiā occurrūt dormiētibꝰ de nocte qͣꝫ de die. vigilātibꝰ fantaſie. ſic̄ dr̄multa paſſa ſum viſū ꝓpter ip̄m math̓. xxvij.Nox etiā ꝯdēſatōnis et infectōnis aeris inductiua. tanta em̄ nocte fit ex fumis vapo