lune curſum ⁊ etatē obſeruant̉ ⁊ iō ſꝑ incipit alunatōe aprilis vt di. beda. ⁊ in exo. xij. diciturmenſis iſte erit vobis principiū mēſiū anni ⁊cͣ.Preter annū aūt vſualem ſeu cōmunē ⁊ legalem ē annus qui dr̄ emergēs quando aliquo caſu notabili emergēte tempꝰ ſubſequens cōputatur ſicut greci cōputauerūt tempus a primaolimpiade ⁊ xp̄iani a prima dn̄ica incarnatiōis⁊ ſic de alijs. Unde contingit ſepe ꝙ mediū anni legalis ē principiū emergētis ⁊ econuerſo etꝑ hoc multe contrarietates in biblia ad concordiam reducuntur. ſed hec de annoꝝ diuerſitate dicta ſufficiant.De tempore vernali. ¶ Capitulū. iiij.Er e principiumanni cuius initium ē qn̄ ſol in primaꝑte arietis conſiſtit ⁊ contra ſeptentrionem ꝑ rectā lineam aſcendere incipit vt dicit conſtā. in pantegni. li. v. ca. iij. recta autem line a ē que neqꝫ ſeptētrioni attinet neqꝫ meridieſed ab vtroqꝫ polo equaliter diſtat. durat aūttempus veris vſqꝫ in finem gemminoꝝ quātūſcꝫ ſol diſcurrit per tria ſigna quorū vnūquodqꝫ habet ſuum menſem ad tempus vernale ꝑtinentem primus menſis eſt arietis incipiens a.xviij. die marcij vſqꝫ in. xij. dieꝫ aprilis. ſecūdꝰ ēthauri incipiens a. xvij. die aprilis vſqꝫ ad. xviijdieꝫ maij. Tercius ē geminoꝝ incipiēs a. xviij.die maij vſqꝫ ad. xvij. diem iulij. Eſt aūt vernūtempus inter frigidū ⁊ calidum maxime temperatum inter hyemē et eſtatē medium qualitatūvtriuſqꝫ ꝑticipatiuū qm̄ ſanguis tūc incipit ml̓tiplicari in corpore animalis ⁊ humores qui invernali frigore conſtricti fuerant ⁊ cōpacti calore vernali moueri incipiunt ⁊ diſſolui. Uer aūtin ſuis qualitatibus temperatū ſaniſſimū tempus eſt ⁊ minime mortiferū ac infirmū vt dicitconſtan. ⁊ gal̓. nam his duabꝰ qualitatibꝰ natura delectatur. qꝛ caliditas ē cauſa effectiua nutrimenti ⁊ augmenti humiditas ꝟo cauſa ē materialis ⁊ iō in vere maxime generatur ſanguisqui magis ē neceſſarius nutrimēto corꝑis. Siꝟo naturam ſuam exierit diuerſas īducit egritudines. Unde dicit̉ in amph̓. Si hyems ſicca fuerit ⁊ borealis ver ꝟo pluuioſum fuerit vtautumnus neceſſe ē in eſtate febres acutas fieri⁊ obtalmias ⁊ diſſenterias maxime in humidisnatura vt dicit cōmeta. In hyeme ſicci humores ꝑ frigiditatem retenti acuunt̉. in vere aūt innimia humiditate diſtemperate multe ſuꝑfluitates generant̉ ⁊ ꝑ calorem reſoluunt̉. In eſtate ꝟo dum calor non ē potens eas conſumere:putrefacit ⁊ ſic febres acutas generat ⁊ inducitmultas alias paſſiones. Si ꝟo hyems calida ⁊humida fuerit ver aūt frigidum ⁊ ſiccū neceſſeeſt homines in eſtate egrotare ⁊ mulieres pituras leui occaſione abhortire cuius rei aſſignatgal̓. rōnem in cōmento dicens. qn̄ corꝑa ꝑgnātium in hyeme ſunt calida ⁊ humida tenera ſt̓⁊ rara. Unde frigiditas aeris vernalis ſubitopenetrantis ad interiora ledit fetum. ꝑ frigiditatē .n. ⁊ ſiccitatem que ſunt qualitates mortificatorie mortificat̉ fetus. Unde fetus mortificatꝰaggrauat ⁊ retinacula abrūpit. ⁊ ſic ml̓ier neceſſario abortit. vernum inſuper tp̄us terram diuclauſam ⁊ p̄ frigore conſtrictam aꝑit ⁊ radices⁊ herbas in terram latētes ꝓducit floribꝰ ⁊ herbis terrā renouat. Aues ad garritū ⁊ amoremſolicitat ⁊ inducit ⁊ miro decore omnē terre ſuꝑficiē induit ⁊ venuſtat. Unde ver dicit̉ a virore vl̓ vigore. quia tunc herbe ⁊ arbores vireſcere incipiunt ⁊ frondere. tempus veris ē tempus agriculture ⁊ laboris. tempus leticie ⁊ amoris. Vernali tempore oīa vident̉ letari. nam t̓ra viret. ſilua frondet. prata florent. celum ſplēdet. mare quieſcit volucres vociferant ⁊ nidificant. ⁊ oīa que in hyeme videbantur mortua ⁊marcida vernali tempore renouāt̉. Un̄ ſerenitas aeris vernalis vocatur a marciano riſus iouis. Aque ꝟo vernalis tēporis iinꝰ ſane ſuntad bibendū. qꝛ a vaporibus tunc reſolutis ingroſſant̉ et a ranis ⁊ alijs vermibꝰ tunc temporis ſemen ꝓijcientibꝰ inficiunt̉. Et ideo ſi neceſſe fuerit eas bibere ꝯſulit conſtan. vtprimo decoquantur vt ſic ꝑ ebulitionem ſubtilientur etpurificentur.De eſtate.¶ Capitulum. v.Stas calida ē etſicca cuius initium ē cum ſol fuerit īprima ꝑte cancri ⁊ tunc ē ſol in maxima eleuatōe quo ad nos et iam paulatī incipit deſcendere vſqꝫ in finem virginis. Et habꝫeſtas tres menſes ſicut ⁊ ver vt dicit conſtanti.primus menſis eſt cācri a. xvij. die iunij vſqꝫ adxviij. iulij. Secundus ē cū ſol ē in leone a. xviij.die iulij vſqꝫ ad. xvij. diem auguſti. Tercius eſtcū iā in virginē deſcendit a xvij. die auguſti vſqꝫ ad. xviij. diem ſeptembris vt dicit cōſtan. eſtergo eſtas calida et ſicca colere generatīa eo ꝙſol tꝑe eſtiuali ſumma gradit̉ aſcenſiōe. Oppoſituſqꝫ capitibꝰ nr̄is directā. et fortē in corporibꝰ nr̄is ſicut et alijs inferioribꝰ fortiſſimā imprimit actōem. Un̄ et ſuꝑflua ī hyeme coadunata diſſoluit et cōſumit. Si ꝟo eſtas ſuam tem