Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberpere ad interiora et interius cum veneno repugnantibꝰ occurratur. Dicit etiam cōſtan.tra hmōi venenū valent cerebrū galline. fimꝰagninus et ſuccus de frondibus maloꝝ granatorū. diſſoluunt em̄ iſta venenū et preparātſumptioni. vt dicit cōmentator. Hec de venenis et eoꝝ remedijs nunc ſufficiant. De medicina. Capitulū. lxix.D exhibenda cotra varias infirmitates et pericl̓a debita et cōgrua. indiget prudēs medicus circūſpectione et cautela. nihil em̄ plꝰ impedit ſalutē infirmoꝝ qͣꝫ ignorātia et negligentia. Quia igit̉ ex parte medici exigitur vt nihilomittat de cōtingentibꝰ. neceſſe eſt vt in hisead medendi pertinent induſtriā diliges ſit et īom̄ibꝰ circūſpectus. Oportet itaqꝫ medicū adhoc vt efficaciter operetur cognoſcerere cōplexiones hoīm cōpoſitōnes et cōmixtiones tammembrorum qͣꝫ humorum. diſpoſitōnes temporū. cōditōnes ſexuū et etatum. Alia em̄ medicina exigitur in hyeme. alia in eſtate. alia inmorbi inchoatōne. alia in ſtatu. alia in declinatione. Aliam exigit etas puerilis. aliā decrepitavel ſenilis. aliam ſexus virilis. aliam muliebris.Oportet etiaꝫ vt cognoſcat cās et occaſionesegritudinū. ſigna et accidentia ſingularū īfirmitatū. Nunqͣꝫ em̄ ſecure aliter poterit dari medicina ſi cauſa morbi fuerit ignota. Oportꝫ ergo cognoſcere rerum medicinalium cōplexiones. virtutes. et oꝑatōnes. niſi em̄ cognoſceretque medicina ſimplex que ꝯpoſita. que frigidaque calida. que corꝑis ſit immutatiua. que ſanitatis cōſeruatiua. que infirmitatis curatiualaxatiua que cōſtrictīa. nunqͣꝫ ſecure ꝓcederepoſſet in medicina. Et ideo neceſſe ē cognoſcere herbarum et aliarum rerū medicinaliū qualitatem et graduū diuerſitatē calida et ſicca. frigida et humida. in quoto gradu ſi vult inſuo officio errare. Ideo oportet cognoſceremorbi diuturnitatē. cōtrarietatē. ſimplicitateꝫ.quātitatē et qualitatē patientiſqꝫ virtutē et debilitatē. morbus cronicꝰ et diuturnꝰ fortiori indiget medicīa qͣꝫ ſi recēs eſſet ſiue nouusSimplex etiā morbus ſimplicioribꝰ et ex cōtrarijs cōpoſitus cōtrarijs et cōpoſitis eſt curādSimplex em̄ medicina infirmitatē cōpoſitā raro curat. cōtra calidā itaqꝫ cauſam frigida medicina. et cōtra frididā calida et cōtra mixtammixta generaliter ſunt ponēda. vn̄ cautus medicus morbum cognoſcens ſecundum qͣntita et qͣlitatē morbi temꝑat quātitatem quali.VII.tatem aut idoti. Item qn̄ videt cauſam morbieſſe ex repletōne curat euacuatioē materie etinanitōem. qn̄ ꝟo ex inanitōe ſanat repletionem. Officiū itaqꝫ boni medici cōſiſtit in cauſarum morbi et circūſtantiarū cauta inueſtigatione. aſpectū em̄ et tactū vrinā et pulſuꝫ infirmitatis materiā inueſtigat. Cognita at̄ cauſaſi materis latitat in ꝓfundo. hic vtit̉ attractiuis vt ſi materia eſt ī remotis ꝑtibꝰ et extremisnitit̉ materiā ad ſtomachuꝫ attrahere vt indefacilius deducat̉. Si ꝟo fuerit materia duracōpacta. quibuſdā vtitur digeſtiuis. diuiſiuisinciſiuis vt ſic materia mollificetur et ad eductionē facile p̄paret̉. Completa itaqꝫ digeſtionematerie et attractione vtit̉ tercio quibuſdā laxatiuis vt materia digeſta et attracta cōuenientem regionem educatur vel vomitum vel ſeceſſum vel per ſudorem. materia em̄ cōuenienter euacuata. vtitur quarto quibuſdā confortatiuis vt natura que ex violentia medicinefuit debilitata et laſſata cōfortetur. Cōfortataaūt natura vtitur quibuſdam reſumptiuis reſtauratiuis vt illud quod vi morbi vel antidoti eſt deperditum reſtauretur. paulatim autē etnon ſubito eſt reſtauratio facienda dieta congrua et temperata. Solet em̄ natura in ſic euacuatis multum appetere. et ideo ſepius plus acciperet qͣꝫ digerere poſſet niſi a cauto medico īdiete regimine tueretur. Tandem reparata natura et in ſtatum priſtinū reſtituta. decet vtibuſdam preſeruatiuis ne ſanatus in peiꝰ recidiuet. Talibus ſunt cōuenientia balnea. minutiones electuaria et exercitia moderata. talia enimcalorem naturalem excitant. a ſuperfluis naturam exonerant humoribus digeſtionem adiuuant et confortāt. Si ꝟo fuerit materia fluidaaut nimis laxa vtitur cōſtrictiuis. deſiccatiuiset repercuſſiuis. Materia ꝟo reſtricta cautusmedicꝰ ſolet dare cōuenientē laxatiuā medici educit hūores priꝰ diſſolutos iam cōſtrictos. ne ibi remanētes vel ad aliā ꝑtē defluētesputrefiāt et ſic febrē vel aliā inferat paſſioneꝫ.Paulatim aūt ſolet fieri reſtrictio et reꝑcuſſione materia ſubito reꝑcuſſa r̄currat ad aliquodmēbrū nobile et maiorē generet leſioneꝫ. Sil̓ret purgatō ſolet fieri interualla ne fiat purgatio repētina. tribꝰ igit̉ modis ſolet fieri mediciaſcꝫ diſſoluēdo. ꝯſtringēdo. reſtaurādo. aut em̄repleta diſſoluūt̉ aūt diſſoluta ꝯſtrīgūtur autdeꝑdita ī corꝑe reſtituūt̉. Relaxāꝰ itaqꝫ medicinis laxatiuis. vt ſcamoneatis. cōſtrīgimꝰ ꝯſtrictiuis vt achacia et opiatis. reſtauramꝰ cibispotibꝰ nutritiuis electuarijs ad hoc p̄paratiſ