Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

quidam ratōne caloris. quia calor ꝓlongat. lati vero qꝛ humor ſe diuidit et dilatat. Ex fleumate ꝟo acetoſo qd̓ frigidū eſt ſiccū curti etrotundi. qꝛ vtraqꝫ qualitas habeat motumad centruꝫ repugnat latitudini et longitudini.Ex fleumate ꝟo naturali ſit frigidum humidū fiunt breues lati. breues quidē ex frigiditate. lati ꝟo ex humore iſti dicunt̉ aſcharides vel cucurbini. qꝛ ſemini cucurbite aſſimulātur. Ex vitrio fleumate p̄nimia frigiditate nihil viuificat̉. Hi vermes grauiſſimas inferuntcorruptōnes febris adeſt. pruritꝰ nariū. ſtridordentiū. abhominatō cibi. ſtupor alienatōtis. clamor in ſomno. tremor corꝑis emiſſio lingue. et maſticatō nihil habeāt inter dentes. iſta om̄ia accidūt ꝓpter colligantiā inteſtino ad inſtrumēta ſenſuū et ad maxillas. Oportet vt dicit ꝯſtan. vt citiꝰ eijciant̉ alioqͥn corpus ab eis ꝯſumit̉ et membra remolliunt̉. necexpellunt̉ niſi moriūtur: em̄ viui ſunt inteſtinis inuiſcati defacili non exeunt. ẜꝫ mortuiabhorrente eos natura eijciuntur tn̄ aliqn̄ exeunt. ſed quaſi mortui ſtatim moriunt̉. rebus em̄ amaris occidunt̉ ſicut abſinthio huiuſmodi om̄ia in eodē ca. recitat ꝯſtan. Debent aūt om̄ia talia amara dari melle vel lacte vel cum aliqͦ dulci. dulcia enim vermes diligunt cum ſibi incorporant recipiendo amaritudinē ſe occidūt. ibi em̄ latitat hamꝰ ſb̓ eſca.qn̄ matrix vel veſica patit̉ et inteſtina proptercolligantiaꝫ patiunt̉. nam collo veſice opilatoretenta vrina veſica diſtendit̉ diſtenſa inteſtinū qd̓ ſibi adiacet ꝯprimit̉ ad fecis expulſionē impeditur incluſa ventoſitate colericapaſſio generat̉. Hec paſſio generatur vt dicitꝯſtan. in vno inteſtino qd̓ vocat̉ colon .i. concauum et eſt in dextra ꝑte ventris inferioris circūcingens ſicut zona vſqꝫ in ꝑtem ſiniſtrā. Cauſa aūt huiꝰ paſſionis ē ſeptiformis vt dicit idēPrima eſt calor igneus colericꝰ febrilis intermixtus deſiccans fecis humiditatē et indurās exire non ꝑmittens. Secūda cauſa eſt cibi ſicci et ſtiptici groſſicies egeſtioneꝫ exire ꝓhibēs.Tercia eſt fleumatis viſcoſitas vias egeſtōnisꝯcludens. Quarta eſt groſſa ventoſitas viſcoſis humoribus ſe immiſcens deſcendens.Quinta eſt cauſa apoſtema cum inteſtino naſcens ſubſtantiam feculentam exire libere prohilben. Sexta multitudo aſcaridū lumbrico mortuoꝝ inuiſcatoꝝ in hoc inteſtino. exire valens. Septima eſt inteſtini inſenſibilitasnocumentū fecis ſentiēs nec expellēs. Hecpaſſio quacūqꝫ de generata dira infert cor-pori tormenta. Un̄ generalia et ꝓpria habentaccidentia. adeſt em̄ generaliter vomitꝰ. abhoīnatio tortura et dolor intollerabilis ex ꝑte illaventris ꝯſtipatio ſi eſt ex calida venter videtur acubus pungi. nam et patiens cito moritur ſi habet remediū. ſi ex frigida eſt tunc nimia ſentitur grauitas. lentus tn̄ eſt dolor et invno loco. ſi ꝟo eſt ex ventoſitate dolor eſt extēſiuus et immutat locū cum gurgulatōne et inflatione. ſi eſt ex apoſtemate ſentitur calor. dolor adeſt febris ſiti et aſperitate lingue. Siex lumbricis tortura ſequitur et dolor abhominatō. aliqn̄ per os eos eijciūt vomūt breuiter morbus eſt peſtifer mortalis cito interficiens niſi efficaciter ſuccurrat̉. Primo igit̉ ſuntcauſe morbi mitigande diſſoluende deſtruende balneatōnes calefactōnes diſſolutiuas etliq̄ factiuas vnctōnes vt eſt anaciſon. yrilionethmōi. Si ꝟo mitigatiuam ceſſauerit dolor tūc ad fortiores ꝓcedendum eſt medicinasdiſſolutiuas purgatiuas ſicut in viatico ꝯtinetur. Huic paſſioni cognata eſt yliaca ab ylioninteſtino dicta. Et eſt inteſtinum gracile longum inuoluēs circunquaqꝫ alia inteſtina et eſtcarne diſcooꝑtum vn̄ valde eſt ſenſibile. Unde et hec paſſio vocat̉ vna de ꝑacutis ẜm gal̓.quia vno die vel duobꝰ interficit ideo periculoſior qͣꝫ ipſa colerica. ꝯſimili tamen modo curatur. ex ꝯſimilibꝰ em̄ fere cauſis generatur ſedmaxime ex apoſtemate vt dicit ꝯſtan.De diſſentiria. Capitulum. xlix.Liqn̄ etiam patitur venter ex ciboꝝ humorum lubricitate acumīe vt in diſſenterialienteria dyarria. hec inter ſe differūt vt dicit conſtan. plat̉. Diſſenteria eſt fluxus ventris cum excoriatōne inteſtini ſanguinolentaegeſtione dicit̉ a deſcindendo. qꝛ in ea inſcinduntur inteſtina fit ex colera naturali vel innaturali inteſtina corrodente excoriante. qn̄ꝫetiam fit ex fleumate ſalſo et qn̄qꝫ ex melancolia aduſta. qn̄qꝫ ex vicio epatis. et dicit̉ epatica. qn̄qꝫ ex debilitate contentiue virtutis ſanguinem retinere non valentis. quandoqꝫ ex uimia ſanguinis abundātia maxime in detruncatis. ſanguis enim conſuetus tranſmittit̉ ad nutrimentum membri quando abſciſum eſt membrum cum non inuenit membrum quod nutriat ſuperabundantiam in epate generat et perincontinentiam emittitur dicitur impropriediſſenteria. fit etiam ſepe vicio inteſtinorumtunc ſunt tres ſpecies. in prima reſoluitur inte