Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libertur. amaritudo oris ſeceſſus colericꝰ. vrina crocea. Ubi ꝟo frigiditas humore ē in ē dolor grauatiuꝰ. dura male digerunt̉. leuia ſubtilia meliꝰ. ſolent adeſſe vomitꝰ flecmaticꝰ crudus. ventris conſtipatio eruciationes acetoſe.Uentoſitas ſi eſt in culpa cognoſcit̉ ex rugītu gurgulatōe eructatiōibꝰ inſipidis ex quorūemiſſione patiens alleuiatur. Apoſtema ſi ſit īſtomacho cognoſcit̉ ex febre concomitante expuctura ardore et indigeſtōne orificij extēſionē. Si igit̉ calor humore ſit in humordigerat et medicinis ꝓprijs purget̉. ſtomachus electuarijs frigidis ꝯfortet̉ vngentis frigidis exterius fumentet̉. Si aūt frigiditas cum humore ſit in cauſa ꝯtrario curet̉.Si aūt ventoſitas ſit in curet̉ illis que extenuāt ventoſitatē vt dyamaratrum. dyaciminum hmōi. magna em̄ ventoſitas in corporeet ſpāliter eſt in ventre cauſat torſiones qn̄ ſeinter humores interponit vt dicit ꝯſtan. id̓ooꝑtet vt ſibi ſuccurrat̉ medicina ventoſitatis ventris diſſolutiua dicit ꝯſtā. vt vētoſa ſiue ſcarificatōe circūdet vmbilicū vt vētoſitas extrahat̉ ab interioribꝰ ad exteriora. qͥaſicut dicit idē plus vētoſitas ledit in ml̓tis cauſis qͣꝫ humores vt pꝫ ī ydropicis de quibꝰ idēin eodē capit. dat exemplū. quicunqꝫ igit̉ vultꝯtinuā cuſtodire corꝑis ſanitate cuſtodiat ſtomachū ne nimiū ſumat cibum. ſumma em̄fecta medicina eſt abſtinentia vt dicit ꝯſtan. iniij. capitulo de faſtidio.De tortura. Capitulum. xlviij.Olet etiaꝫ vetriaccidere dolor et tortura vt dīc idēꝯſtan. ex humoribus inteſtinis inuiſcatis ſicut dolor yliacꝰ colericꝰ ꝯſimiles paſſiones. Accidūt aūt iſte infirmitates qn̄qꝫ ex intercluſa vetoſitate viſcerū obuolutōes extendente. qn̄qꝫ ex humorū multitudine viſcerumſubſtantiā aggrauāte. Aliqn̄ ex aliqͦ apoſtemate leſionē inteſtinoꝝ ſubſtantie inferēte. Aliqn̄ex lūbricoꝝ ml̓titudine viſcera interiꝰ corrodēte. Aliqn̄ ex alioꝝ membroꝝ colligantia ꝯpaſſionem inteſtinis inducēte. Aliqn̄ ex humorumacumīe inteſtinoꝝ ſubſtantiā mordicāte et vlcerāte. Et iſte paſſiones ꝓprias hn̄t cauſas ſignificatōnes. Ventoſitas cruda groſſa abhumoribꝰ reſoluta qn̄ fecibꝰ includit̉ inteſtinis multas generat torſiones. ſi fuerit reſoluta fumoſitas vel ventoſitas a materia ſanguinea erit dolor infixiuus vt dicit cōmenta. ſi fitex colerica erit pūgitiuus. ſi ex flecmatica dice.VII.tur extenſiuus. ſi ex melancolica dicet̉ grauatiuus. ſi ex multo fleumate dicet̉ ꝯgelatiuꝰ. quādo aūt fit ex ſola ventoſitatē tūc eſt dolor deābulatiuꝰ. Ita dicit de verbo ad verbū ꝯment.ſuꝑ Iohan. his verbis vtunt̉ ſepe mgr̄i autores. Iſta igit̉ paſſio curat̉ cum dyaforeticismedicinis .i. euaporatiuis extenuatiuis vētoſitatis ꝯſumptiuis. qn̄ ꝟo replent inteſtina groſſa et viſcoſa grauiſſimas inferūt paſſiones. Ligant̉ em̄ inteſtina ꝯglutinātur viſcoſa ſuperfluitate. Un̄ natura ſe pōt a ſuꝑfluis expedire. vnde neceſſario ſequit̉ interioꝝ torſio. inferioꝝ ꝯpreſſio. ex reꝑcuſſione fumoſitatuꝫ ſuperiorum ſumma ꝑturbatio. qn̄qꝫ mors ſublecti deſtructō vt pꝫ ī yliaca colerica paſſiōe.In tali itaqꝫ caſu ſolent primo apponi mollificatiua et materie indurate humectatiua. deinde aliquantulū mordificatiua. tandē neceſſariapurgatiua et ſic exoneratis purgatis interioribꝰ tota natura ad ꝯſiſtentiā debitaꝫ reuocet̉.Qn̄ ꝟo apoſtema occupat ſtomachuꝫ vel inteſtina ex materia et diſtenſio ne apoſtematisſentit̉ dolor grauēdo in ſtomacho etiaꝫ inteſtinis ẜm qualitatem materie et qualitateꝫapoſtematis intendit̉ vel remittit̉ impetus anguſtie et doloris. dolor aūt ſemꝑ tanto eſt grauior ꝑiculoſior. quāto in ſubtilioribꝰ gracilioribus ꝯprehendit̉ inteſtinis. qꝛ minus pꝫ locus euacuatōnis euentatōis. Iſtis tn̄ interiꝰet exterius ꝯfert medicina mediocriter refrigeratiua rōne febris mitigatiua. ratiōe dolorismaturatiua et immūdificatiua rōne apoſtematis ꝯſolidatiua et ſanatiua. rōne ſubſequentisvlceris ne locus remaneat vlceroſus. iſta oīaet multa alia patent in viatic. in plat̓. ſed iſtahic ponere eſſet ſuꝑfluū. qn̄ igitur lumbrici ſūtin cauſa maximꝰ inſtat dolor. Sūt aūt lumbrici vermes quidā longi rotūdi et acuti ex viſcoſis crudis humoribꝰ inteſtinoꝝ interioribusgenerati fuerūt ī gracilibꝰ lōgioribꝰ inteſtinis generati dicūt̉ lubrici. qꝛ lōgi vt dic̄ ꝯſt.Si ꝟo in inferioribꝰ groſſioribꝰ ſunt nutritiaſcarides dicunt̉ et cucurbini. hi ẜm diuerſasmaterias ex quibus fiunt diuerſas habēt ſpecies et figurās. Nam ex ſalſo fleumate fiūt vermiculi longi graciles acuti. naꝫ calor illiꝰ fleumatis qui habet motum a centro vſqꝫ ad circumferentiam protrahit materiam vermis inlongum. ſiccitas vero cum habeat motum adcentrum et poſſit materiam dilatare ꝯſtringitet coartat eandem in rotundum. et ideo vermiculi ſic generati longi ſunt et rotundi. Ex fleumate ꝟo dulci fiunt vermes longi et lati. longi