Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber De febre terciana et eius ſignis et cura. Capitulum. xxxviij.Erciana febrisfit ex colera putrefacta extra vaſaet collecta ad apoſtema. Fit aūtterciana alia ex colera naturali. alia ex inaturali vt ex colera citrina vel vitellina. terciane excolera nat̉ali facte hec ſunt ſigna. de tercia diein terciam affligit potiſſime circa horā terciam. primo rigore deinde calore. dolore frōtis.amaritudine oris. ſiti tynnitu auriuꝫ. inſtantiavigiliarum. vrina rubea ſubtilis tenuis. xxiiij.horas aut plus poteſt habere in labore aliaſxxiiij. ī quiete. Scd̓m variaꝫ ꝟo materie poſitionē variant̉ et ſigna. nam ſi materia fuerit inore ſtomachi dolor frontis eſt maior. ſimiliteret ſitis aſperitate ſicci gutturis oris. adeſtvolūtas vomēdi. vrina eſt nimis colorata. Sifuerit in inteſtinis predicta ſigna ſunt ita intenſa ſed dolor eſt circa vmbilicū vrina ē magis intenſa. Si vero fuerit in epate vel in ciſtafellis coloratior erit vrina cum ſpūma crocea.Si aūt fuerit febris ex colera citrina vel vitellina variantur in ꝑte ſigna quia affligit primorigore. deinde lento calore inter horā colere etfleumatis mouet̉. vrina eſt citrina mediocritertenuis. plus tn̄ accedens ad tenuitatem horisincertis mouet̉ quia modo anticipat ſuboccupat. aſſunt predicta ſigna ſcꝫ dolor frontis ⁊cͣ. ſed ſunt prioribꝰ remiſſiora. Hec febrisſicut quotidiana. aliqn̄ eſt ſimplex aliqn̄ compoſita. ſimplex eſt que fit ex vna materia ī vnotm̄ loco putrefacta. ꝯpoſita ꝟo ſiue duplexfit ex diuerſis cauſis in diuerſis locis putrefactis. ſicut continua fit dupliciter qn̄ fleuma diuerſum in diuerſis locis eſt putrefactiuū. Signum aūt talis terciane eſt om̄i die affligiprimo rigore deinde calore. ſed de tercio ī tercium grauiꝰ in diuerſis horis. vrina mediocriseſt in ſubſtātia ſubrubea vel ruffa. ſuperius aliquantulū obumbrata. Cuꝫ itaqꝫ ſimplicis. terciane ꝯgnita dieta primitꝰ ordinet̉ ẜm etatemẜm tempus nature qͣlitatē. deinde medicinadebita ſubſequat̉. Primo materia cuꝫ ſyropoacetoſo digerat̉ digeſta cuꝫ oximelle laxatiuopurget̉ alia ꝯgrua medicina. Si materia fuerit in ore ſtomachi vomitꝰ ꝓuocet̉. digeſta tamen priꝰ materia. qꝛ digeſta oportet medicari mouere cruda vt dicit̉ in āphoriſmis. materia ꝟo cognoſcit̉ anticipationē acceſſionis remiſſionem rigoris vel frigoris caloris augmentationē maiorē afflictōis ꝓlixitatem..VII.vrine inſpiſſatōneꝫ. qn̄ ergo apparent talia ſigna digeſtōnis purget̉ materia ipſiꝰ ſebris ſiue ſit ꝯpoſita ſiue ſimplex. iſta tn̄ ſemper adhibeatur ꝯſideratō cautela vt ſi fuerit materiaſimplex medicina ſimplex. vbi duplex materia ipſa medicina duplex fiat. De quartana et eius ſignis et remedijs. Capitulum. xxxix.Uartana fit exmelācolia putre facta extra vaſa et collecta ad apoſtema. Fit aūt iſta febris aliqn̄ ex melancolia naturali. aliqn̄ ex non naturali. quartane ex melancolia naturali facte hecſunt ſigna. de qͣrto die in quartū affligit horripulatione. primo. deinde calore lento. xxiiij. horas hꝫ in ſummo labore et. xlviij. in quiete. Inhoris melancolie affligit .ſ. a noua inferiꝰ ſeruat certa tꝑa acceſſionis. vrina pꝰ acceſſionemcitrina vel ſubcitrina in diebꝰ interpolatis. qͣſicruda pallida ſcꝫ vel ſubalbida tenuis apparet. Si ī ſtomacho materia fuerit adeſt oris acetoſitas ſtotomia vertigine alijs ſignispeſſimis et inordinatis. qꝛ adeſt triſticia timoranxietas alie grauiſſime paſſiones. ex ꝑte corporis grauitas. pigricia. indigeſtio. inflatio. laterum ponderoſitas cruriū coxaꝝ. vigiliaruꝫinquietudo. timor in ſompnis. liuiditas in vnguibus labijs maxime in tꝑe acceſſionis dolor etiā accidit lumborū ſiniſtri yppocandrij tumore ſplenis. appetitꝰ fortitudo qꝛ ex melancolico humore graui ponderoſo cibus deprimit̉ ad fundū ſtomachi. Un̄ ore ſtomachiremanente vacuo deſideriū excitat̉. Alie ſpēsqͣrtane accidūt admixtione alteriꝰ humoris. he dicunt̉ nothe et in illis mutantur ſignaẜm qͣlitates humoꝝ humore melācolicoꝯmiſcent̉. ſed illaꝝ febriū differentias non eſtpn̄tis negocij declarare. Cognita igit̉ qͣrtane ꝓpria differentia a prīcipio dent̉ fortia digeſtiua qꝛ ſpiſſa eſt materia ꝯpacta. Et ideodent̉ ea materiā digerūt et mundificāt ſicutoximel ſimplex ſquilliticū hmōi materia digeſta purget̉ cum ſibi appropriata et aꝑitiuisherbis ac mūdificatiuis. balneet̉ ſubfumigetur. caueat a cibis melācolicis et nociuis. vtat̉electuarijs pluribꝰ calidis ꝯfortatiuis humoris melācolici ꝯſumptiuis alteratiuis letificatiuis ſicut ē dyaſene. dyaborago leticia gal̓. hmōi calidis vngētis ꝯfortatiuis iniungatur. De febre ſimplici ꝯpoſita Capitulum. xl.57