Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

a calore neceſſe eſt vt reſoluatur in vaporeꝫ quivapor intrat humidū groſſum manens in ſe occultat̉ non libere exalans exiens ꝓpter groſſitiem materie ſibi reſiſtentis corrūpitur putreſcit. huic autē putrefactioni maxime ē diſpoſita complexio iuuenū calida humida. quando exceſſus eſt in humiditate calore. cōplexiofrigida ſicca non ſic ad putredinē eſt parata.ideo grandeui raro febres putridas patiunturquia ſiccitas cōplexionis deſiccat humoreꝫ coadunat digeſtioni materie ac dilatationi obuiat repugnat que ſunt diſpoſitiones mediead putrefactionem frigiditas etiaꝫ cōgelat reſiſtit calori facienti ebullitionē. Palam igit̉ eſtintelligere qm̄ cauſe facientes putrefactionemſunt humiditas diſponēs caliditas humoresmouens ebulitioneꝫ faciens in humoribꝰ quoruꝫ feces vt dicit yſaac. diuiduntur nec mundificantur immo mutuo ꝑmiſcent̉ ideo ad putredinem neceſſario diſponuntur. Huic auteꝫputrefactioni cooperatur maxime pororuꝫ corporis clauſio conſtrictio quia conſtrictis poris non poteſt fieri ſuperfluitatis reſolutio neqꝫeuaporatio ideo ē neceſſe maior fiat humorum per calorem cōmotio et corruptio p̄ſertimcum talis calor ſit innaturalis non ſit nature regitiuus. ſed potius corruptiuus. His aūt cauſis putrefactionis cooperant̉ etiā quedam extrinſeca vt inordinatio diete exercitij etiaꝫ medicine conſimilia que omnia interiori corruptioni vel putredine cooperantur qn̄ modo indebito in tꝑe incongruo corpori extrinſecus adhibentur. Ex humiditate igitur in aliqua partecorporis ſic putrefacta reſoluit̉ fumus calidus corruptus qui cor petit ipſuꝫ diſtēperat atqꝫledit ac deinde venas arterias ſe diffundēsfebrem putridam corpori introducit ſicut dicityſaac. conſtan. materia igitur ſic putrefactaputride febris eſt cauſa aut ꝯtinet̉ in aliquacauitate corporis ſicut ī ſtomacho in epate vl̓alias. tūc eſt cauſa febris que dicitur interpolata aut cōtinet̉ intra vaſa .ſ. in venis arterijs tunc eſt cauſa febris que eſt cōtinua. autemcontinuitatis febris putredibilis eſt corruptiohumoris coartatio vaporis inflāmantis ī arterijs in venis. ſic patet cauſa omniū febriū putridarū in generali ſiue ſint cōtinue ſiueſint diſcōtinue interpolate. De ſignis putride febris. xxxvj.Starum autē febriuꝫ putredialium quedam ſignificationes generales ſunt. prima ē qꝛmateria talis febris diu permanet ī corpore ſedſuperueniēte cauſa extranea caleſit putreſcitin effectu. ſecunda ſignificatio eſt talem febrēprecedit rigor vel frigus maxime ſi materia ſuerit intra vaſa vicina ſenſibilibꝰ membris. quiaex materia frigida reſoluūtur quidā fumi qui ledunt neruos ſenſibiles ex quibus rigor vel frigus generat̉. tercia ſignificatio eſt quia talis febris habet interpolationem verā ī interpoſatꝭvel inclinationē manifeſtā quēadmodū in cōtinuis. quarta eſt quia talis febris maximā generat anguſtiā propter multitudinem groſſitudinem fumi de materia putrida generati ꝓpterquā fit ordinatio caloris virtutis ad interioradonec natura expediat ſe a fumo illo hoc tempus diuerſificatur ẜm diuerſitatem materie inſubtilitate groſſitie quia ſi materia fuerit ſubtilis virtus fortis cum velocitate diſſolnitur etſpargit̉ corpꝰ redit virtꝰ ad mēbra ſic̄ priusſi vero materia fuerit groſſa virtus debilis eriteconuerſo. quinta ſignificatio eſt in ſtatu febrisquia tunc occurrunt accidentia ſignantia complexionem putredinis ſicut dolor capitis malicia anhelitus ſitis ſimilia. ſexta eſt quādo corpora non plene mundificantur apud quietē febris ſed remanēt adhuc in corpore male qualitates propter quas remanet debilitas in corpore etiam redeunt ipſe febres acceſſiones. ſeptima eſt qd̓ non remanet in vniformitate quēadmodum cetere febres apud ſolutioneꝫ ſedquieſcit omnino interpoſitis diebus declinatſicut in continuis inter paxiſmos. Sunt multe alie ſignificationes que in febribus particularibꝰ denotantur. De febre quotidiana. .xxxvij.E febribus autēinterpolatis quedam proueniūt exhūore ſimplici putrefacto extra vaſa vt ex fleumate naturali vera qͦtidiana ex colera rubea. terciana ex colera nigra. quartana quedam ex humore cōpoſito generantur vt quotidiana. aliqua eſt ex ſleumate acetoſo. aliqua exvitreo aliqua ex dulci. aliqͣ ex ſalſo. iſte febriūdiuerſitates per ꝓpria ſigna dinoſcunt̉ in iſtisautem febribꝰ cōiter accidit dolor capitis. inſipiditas oris. grauitas corporis. frigus precedenscalor ſubſequens ſingulis diebus acceſſio renouat̉ qḋ peius eſt aliquotiēs duplicat̉. Huiꝰfebris materia cōgrua medicina digeratur. diuidatur expellatur. dieta cōgrua regatur. precaueat etiam medicus ne in quartanaꝫ vel ethicam terminetur.