Liberta fore putat. ſicut dicit̉ Iudith. iij. Nec iſtafacientes ferocitate pectoris eius mitigare potuerunt. Item alijs laborantibus ludis ⁊ in potibꝰ ipſe vacat. Eccͣi. x. Ue terre cuiꝰ rex puereſt. cuius principes mane cōmedunt̉. ⁊ quartiRegum. xx. Rex bibebat temulentus de vmbraculo ſuo ⁊cͣ. Hec de ꝓprietatibus hominisquo ad membroꝝ diuerſitatem ⁊ quō ad ſexdiſcretionem ⁊ variam quaſitatem ſufficiant.Nunc de quibuſdam accidētibus qͥ naͣꝫ cōtingunt circa homineꝫ ⁊ ẜm naturam ⁊ preter naturam aliqua dei adiutorio ſunt dicenda. ⁊ primo de cibo. deinde de potu. tercio de vigilia etſomno. deinde de exercitio..xxj.¶ De cibo. CapitulumIcto de proprietatibus quo ad illa que ipſum cōſtituūt naturaliter. dicendum reſtat d̓illis ꝓprietatibus rerum que ipſum ẜm naturācuſtodiūt. Et ſunt ẜm Io. aer. exercitatō. qͥes.potus. cibus. vigilia ⁊ ſomnus. Sine iſtis noncuſtoditur humanum corpus. Nos autem ordinem iſtam hic non ſequimur. quia ī loco ſuode aere poſtea dicemus. De cibo ergo primodicamus quantum hic ſufficit. quia cibus eſtẜm conſtan. ſubſtantia cōuertibilis in eſſentiācorporis quod cibatur. corpus augmētās nutriens ⁊ ſuſtentans. Calor enim fortis mēbrorum interiorum ⁊ exteriorum in cōtinua ē action ⁊ reſolutione cui continua debet̉ reſtauratio per nutrimenti beneficiuꝫ facienda. Cibusautem ſumptus in ſimilitudinem corꝑis vertitur ⁊ in ipſius naturam tranſmutat̉. Unde incibo precedit ipſius preparatio. deinde eiꝰ maſticatio. tercio in locū digeſtionis receptio. qͣrto ipſius digeſtio ⁊ puri ab impuro ſeparatio.quinto ipſius attractatio et per ſingula mēbradiſtributio. ſexto nature mēbri aſſimilatio. Sienim non aſſimilatur membris nunqͣꝫ in eoruꝫnaturam incorporaretur vel conuerteret̉. vltīopoſt omnia iſta fit iſtius cibi incorporatio ⁊ innaturā corporis conuerſio. Nam quod calidūeſt ⁊ humidum tranſit in naturam ſanguinis ⁊carnis. quod ꝟo frigidum eſt ⁊ ſiccum in naturam nerui ⁊ in naturam oſſis. ⁊ ſic de alijs. Cibꝰitaqꝫ aſſumptus ⁊ incorporatus adhuc in iuuenibus corpus nutrit ⁊ augmentat. In ſenibusꝟo calorem naturalem reparat. deperdita etiam reſtaurat ⁊ cuſtodit ne pereat. Ciboꝝ autēſunt multe diuerſitates. Quidam eniꝫ cito inſanguinem conuertunt̉ ꝓpter ſuam ſubſtantialem humiditatem. ⁊ illam quam habent cū ſan.VI.guine vicinitatem. Quidam ꝟo ecōtrario ꝓpter contrariam cauſam tardius conuertūtur.Quid am ꝟo cibi multum nutriūt. quia multūſanguinis generant. Quidam ꝟo parū immopotius onerant. tamen aliquantulum refocillant. Et generaliter omīs cibus laudabilis generatiuus ſanguinis magis eſt cōueniens in regenda ſanitatē. Laborantibꝰ tamen eſt conueniens groſſior cibus ſpiſſioris ſanguinis generatiuus. Item omīs cibus de quo generat̉ multus ſanguis paucam habet ſuperfluitateꝫ. Eteconuerſo cibus de quo gignit̉ paucus ſanguismultas generat ſuꝑfluitates. Et generalit̓ ẜmdiuerſitates ciboꝝ diſponūtur ⁊ variant̉ complexiones membrorum ⁊ corporis qualitates.vt dicit conſtan. li. pͥmo. Circa cibum autē iſtaconſiderant̉ ſicut ⁊ circa dietam. vt dicit Gal̓.ſuper amphoꝝ. ſcilꝫ cibi ſubſtantialitas. qualitas. quantitas. ſumentis neceſſitas. tēꝑis congruitas. oportet enim medicū cognoſcere ſubſtantiam ⁊ qualitatem ciborum ad cuſtodiaꝫ ⁊regimen corporum humanoꝝ. Eſt enim qͥdaꝫcibus pure nutrimentalis ⁊ facile cōuerſiuus. ⁊talis eſt nature conſeruatiuus. Quidam eſt cibus mediis. ⁊ hic eſt facile alteratiuus ⁊ nature adīuuatiuus. Quidam ꝟo eſt cibus peſtilētialis ⁊ nature corruptiuus. ſicut cibꝰ venenoſus qui a tota ſpecie mutat ⁊ deſtruit ipſuꝫ corus. Et ideo oportet ciborum cognoſcere ſubſtantiam ⁊ qualitatem ne venenum aſſumat̉ loco cibi. Qualitas autem cibi attendit̉ vel ẜmvltimam elementarium qualitatuꝫ remiſſionē⁊ ſic eſt cibus calidus vel frigidus in primo gradu. vel ẜm vltimam ē arundem intentionem. etſic in quarto gradu. vel ẜm harum mediationēet ſic dicit̉ eſſe in tercio vel ſecundo gradu ẜmmaiorem exceſſum vel minorem. Hoc etiā attendendum eſt ꝙ tam ẜm ſubſtantiaꝫ qͣꝫ ẜm qͣlitatē vt dicit conſtan. aliquis cibus eſt ſubtilisqui ſcilꝫ defacili digeritur. cuius quātitas multa paruꝫ nutrit. quia ẜm Auicen. ſubtilis ex eogeneratur ſanguis qui cito reuoluit̉ a membris⁊ ideo parum nutrii vt dicit idem. Et eſt cibusgroſſus qui ſcꝫ tardius digerit̉. ⁊ eius ꝑs modica multum nutrit. ex quo ſanguis groſſus generatur qui tardius reuoluit̉ ab ipſis mēbris.Nā vt dicit yſaacͣ. ex ſubtili cibo fit generatioſubtilis ſanguīs ⁊ ecōuerſo. ⁊ ē cibꝰ in ſubſtātia⁊ qualitate temꝑatus. Cibꝰ aūt purus laudabilis ē. qn̄ ē int̓ hec temꝑatꝰ. ⁊ e cōuerſo ẜm. Auicen. herbe crude ⁊ fructus nimis recentes minꝰſunt boni quo ad cibū ꝓpt̓ hūiditatis exceſſuꝫ.Nā ſang. uiuē replent aquoſitate ⁊ diſponunt