Libertas que propter menſtrualem fluxum et refluxum menſtruum eſt vocatum eo ꝙ circuitu lūnaris luminis ſolet accidere hoc ſuperfluuꝫ vtdicit yſid̓. hec etiā muliebria nuncupantur quein mulieribꝰ durant naturaliter qͣꝫdiu viget̉ ineis vis concipiendi quibus totaliter deficientibus deficit conceptionis virtus. Et dicūturmuliebria quia in ſolis mulieribus hec infirmitas inuenitur. nam ſola mulier animal menſtruale eſt vt dicit yſido. cuius cruore contacte fruges non germinant moriuntur herbe. amittūtarbores fructus ⁊cͣ. Huius ſanguinis ꝓprietatem et naturam quere ſupra libro. iij. ī tractatude humoribus. Hoc menſtruum eſt humanegenerationis principium. hoc nobilium ⁊ ignobilium eſt cōmune in matris vtero nutrimētū.Unde ager noſtre natiuitatis irrigatur et nutritur infantulus qͣꝫdiu in matrice cōſeruatur.Habꝫ aūt duas cellulas ſiue concauitates dexteram ſcꝫ in qua maſculus generatur. et ſiniſtram que conceptioni femīe deputatur. fetusautem inter duas concauitates conceptꝰ vtriuſqꝫ ſexꝰ diſpoſitionem habere conſueuit. Inanathomia autem dicitur ꝙ matrix tres habcellulas a dextris maſculo appropriatas. ⁊ tresa ſiniſtris feminis deputatas. in medio ꝟo naſcitur hermofroditus. in matrice ꝟo concipit̉fetus qui a fouendo eſt ſic dictus cuius folliculus ſiue pellicula qua circumdatur ſecundinadicitur que ſimul cum infante naſcitur et ſi inmatrice caſu aliquo poſt partum in vtero manſerit periculum inducit niſi nature vel medicīeremedio expellatur. Subiacet aūt matrix ipſamultis paſſionibꝰ. quādoqꝫ patitur ſuperfluorum humorum retentionem. et hoc ex viſcoſohumore ora venarum opilante vel ex frigiditate coartante vel exiccante conſummente. et hediuerſitates dinoſcuntur ꝑ ſigna propria. Itēquandoqꝫ patitur nimium humoruꝫ mēſtrualium fluxum et effuſionem et hoc vel ex nimiahabundantia quam natura non poteſt retinere. vel ex nimia acuminis humoruꝫ violentia. ethec paſſio ſi antiqua fuerit vix curatur. ex quoenim orificia venarum longo tempore ſūt aperta difficile conſolidantur. Item patitur matrixſuffocationem in qua paſſione videtur mulieridebere ſuffocari. matrice ſpiritualia comprimēte. quod contigit ex nimia humorum repletione matricem extendente vel corrupta et venenoſa fumoſitate a corrupto humore reſolutavacuitatē matricis replente ⁊ extendente. Un̄matrix repleta ſuperius eleuata comprimit ſpiritualia. vnde mulier pene ſuffocatur. Itē qua.V.doqꝫ patitur precipitationem quando dextrorſum vel ſiniſtrorſum plus debito inclinatur. vl̓de loco ſuo exterius egreditur quod accidit exneruorum ipſius relaxatione ex ſuperfluis humoribus ipſam matricem aggrauantibus. Itēpatitur aliquando apoſtematis interioris puncturam et dolorem vt dicit conſtan. ex humoribus collectis ad apoſtema. vnde ſequitur punctura dolor grauiſſimus et arſura. Item patitur poſt impregnationem dolorem et diſtenſionem ex motu ipſius et maxime circa partum.tunc eniꝫ mouetur motu fortiori. Unde neceſſe eſt tunc temporis matricem concuti atqꝫ ledi. maxime autem patitur quando in partu ſeexonerare nititur et exitus fetus a caſu aliquoimpeditur quod cōtingit aliquotiens ex anguſtijs viarum ipſius matricis quandoqꝫ ex pinguedine mulieris. aliquādo ex nimia fetus magnitudine et debilitate ac defectu virtutis expulſiue in corpore parturientis. aliquando etam contingit fetum eſſe mortuum et ideo nonadiuuat moriendo ad exitum ſiue ad partum.et aliquando credit ſe mulier habere pueruꝫ etgeſtat in vtero aliquod fruſtulum menſtruoſum ſicut narrat Ariſtotiles libro. xviij. Accidit etiam mulieribus poſt impregnationem infirmitas que mola dicitur. putabat enim quedam mulier ꝙ poſt coitum viri eſſet impregnata et inflabatur venter eius et apparuerunt inea ſigna impregnationis et cum peruenit tempus pariendi non diminuebatur ī ea tumor vētris. ſed ſic manſit per tres annos tandem peperit fruſtum carnis ita durum ꝙ vix potuitferro diuidi et tale fruſtum mola dicitur ⁊ hocquidem accidit ſicut dicit Ariſtotiles ibidem.quando videlicet fit ſuffocatio concepti ex pauore et humore male digeſtionis quia tunc generatur fruſtum quod quidem mola dicitur inmatrice ⁊cͣ. iſtis enim et multis alijs patitur miſera matrix mater noſtra ⁊cͣ. Sequitur aliud capitulum.¶ Capituluꝫ. l.¶ De natibus.Ites dicunt̉ eoꝙ ipſis innitimur dum ſedemus vtdicit yſido. Unde conglobata. eſt in eis carone premētis carnis mole doleāt in natibꝰ itaqꝫfertur truncus corꝑis qͥ a collo incipit et vſꝫ adnates ſe extēdit vt dic yſido. Nates ẜm ꝯſtan.ſunt neruoſe et hoc ꝓpt̓ coxaruꝫ et femoꝝ cumtrūco corꝑis colligatōem et ideo fuerūt carnoſe ad temꝑandā neruoꝝ et etiam oſſium frigiditatem et etiam ad defendendam neruorum