Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

complexionis deſignat vt dicit Conſtan. libroix. ca. xxvij. De viſceribus. Capitulū. xlij.Iſcera hm̄ Iſi.inferiora dicunt̉ ꝓprie inteſtinaIbris vitalibus ſubdita et ſubiectaquidē dicūtur inteſtina quaſi quodam interiori nexū quadam familiari reuerentia ſunt ſuperiorum mēbrorum culcitra eorūdem quedaꝫneceſſaria inſtrumēta. Et dicūtur viſcera quaſi vitalia quia locis vitalibus circa precordialia vbi gignitur vita ſunt interioribus circūfuſa. Hucuſqꝫ Iſi. ẜm ꝯſtā. aūt inteſtina quedāſunt membra interius mutuo ſe tenentia cōcaua rotunda per ventris longitudinem latitudinem collocata. quorum compoſitio ſubſtātia ſtomacho aſſimilatur. Sunt autem numero ſex principalia inteſtina quorū tria ſunt ſubtilia que ſuperius ſunt iuncta. tria ꝟo ſūt groſſa ab inferiori incipientia. primum inteſtinu trium ſubtilium vocatur duodenum. quia in ſualongitudine ẜm menſuram cuiuſlibet hominiseſt duodecim digitorum et hoc ſuper dorſumerigitur et in nullam aliam partem retorquet̉.ſecūdum vocatur ieiunuꝫ quia ſemper a cibisē vacuum et dicunt ſapientes experimentatores mortuo animali ſemper inuenitur illd̓vacuum. dicunt tamen quidam hoc diciturab antonomatice. quia a ſe omnia eijciens nihilde acceptis ad ſui retinet nutrimētum. terciumſubtile eſt appellatum. ſecundo ſimilimum ſedtamē nūqͣꝫ ſine cibi corpulentia eſt inuentum.Inter groſſa ꝟo inteſtina primum vocatur orbum et in ſubtili extremitate habet os vnumeſt illud inteſtinum ſic vocatum eo ipſum ſitorbatum .i. quaſi viduatum ab altero orificio.Cum em̄ cetera inteſtina duo habent orificia:illud habet vnum ſolum. ideo ſe habꝫ ad modum ſacci quia multa recipit pauca reſpectualiorum eijcit vel emittit. ſecūduꝫ ꝟo inteſtinūſub orbo ſiue ſub ſacco poſitum dicitur yleon.et hoc a dextra in ſiniſtram tendit et dicitur yleon eo in eo inteſtino yliaca paſſio fieri cōſueuit tercium inteſtinum vocatur a grecis colon.et hoc etiam immediate inferiori totius corporis. orificio ē ꝯiunctum. ī hoc inteſtino grauiſſima paſſio .ſ. colica generatur. vel ex ip̄ius īteſtini nimia ꝯſtrictione vl̓ alicuius groſſi frigidi humoris coadunatione cōſequens viarum illius inteſtini intrinſeca opilatione ſicutnarrat Cōſtanti. et etiā Gal̓. ſuꝑ ampho. Patet igitur ex predictis ad quid neceſſaria ſunt īteſtina. qꝛ cibū immutāt in ſua cōcauitate ſuperflua recipiunt ad nature exoneratōeꝫ. adetiā ſunt neceſſaria viſceruꝫ rotunditas gibboſitas et volubilitas. vt dicit Cōſtanti. vt cibustrāſmiſſus a ſtomacho in eoruꝫ gibboſitate aliquātulum inhereret et ẜm animalis neceſſitatēſuperflua expelleret neceſſaria r̄tineret. Sūtaut rotunda ne a ſtomacho ī aliquo angulo ſuperflue collecta remanerent que corruptōneminducerent inteſtinis. Sunt etiaꝫ inteſtina duobus panniculis minimis vel ad minus inuoluta. hoc fuit neceſſarium quia ſi vnus pannicūlus pateretur ab altero panniculo ſubueniret̉. Sunt autē inteſtina aliquātulum villoſa. eteorum villi latum etiam extenſi vt fecis ſuꝑfluitatem expellerent et neceſſaria nutrimentoꝯuenientius retinerent. Sunt autē viſcera ſiue inteſtina inuoluta adinuicem et connexa itavt minora maioribus et graciliora et debilioragroſſioribus fortioribus innitātur. vt ſic actōnes virtutis naturalis et in expellendo ſuꝑfluaet in recidendo neceſſaria aptius ꝑficiant̉. Dicit etiam. Areſto. li. ij. ẜm varietatem dentiū īmandibulis animalium variatur in quantitate et qualitate natura inteſtinorum. Unde dicit inteſtinum omnium animalium habentium dentes in vtraqꝫ mādibula eſt minus inteſtino non habentium. et nullum animal habetinteſtinuui rectum niſi habeat dentes in vtraqꝫ mandibula. Item ibidem venter ſerpentiseſt ſtrictus et eſt ſimilis inteſtino amplo. ſi fuerit naturaliter ꝑuus habet fel in inteſtinis et ſifuerit magnus ſuper ep̄ar. Item ideꝫ li. xiij. omnia animalia ampli et recti inteſtini ſunt guloſavalde quia ꝓpter diminutōem vſus cibi in digeſtionem eijciunt ſuperfluitatem cibi īdigeſtāet cito exit cibus. et appetunt multum et continue querunt cibum. cōtingit auteꝫ pati viſcera et inteſtina multipliciter dicit Cōſtanti. li. ix.ca. xxvj. Quādoqꝫ ex colerico humore vl̓ e melancolico ſubſtātiam inteſtinorum corrodenteet fluxum diſſenterie inducēte hec paſſio peſſima eſt et mortifera. vt dicitur in ampho. Solutio ventris in cuius inicio colera exit nigra ēmortale. Item quandoqꝫ ex ipſorum viſceruꝫinteriori punctura et vulneratione hoc vl̓ abexteriori apoſtemate putrefactōnem puncturam in panniculis ip̄orum viſcerum inducentevel ab exteriori leſione. Item quandoqꝫ ex intercluſione vnctuoſitatis pāniculos et neruoseos extēdente ille dolor gͣuis ē intātū vt aliqn̄inteſtina penetrari videāt̉. Itē qn̄qꝫ ex hūoregroſſo fleumatico īferiores ꝑtes inteſtinoruꝫ