Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberſanguis calidus ſuꝑfluus vel feruens admillas fluxerit ſi pre nimietate ſui etiā calorisexceſſu non poterit in lac mutari in fumoſitateꝫacutam reſolutus caput petit et ſic inſaniampter ꝑturbatōem cerebri generat inducit. Itͣidē in eodē mulieri mēſtrua ſi voluerit retinereſcitiam maiorem .i. ventoſam debes appone̓ admāmillam .i. ſub māmillarum venis de matriceaſcēdentibus ut dicit Gal. per attractōneꝫtoſarū ſanguis ſuperfluus attrahit̉ ad māmillas ſic inferior fluxus mēſtrui minoratur ſicutidem recitat Gal̓. Item in eodē ſi mulieri habēti in vtero lac multū fluxerit ex māmillis fetumdebilem ſignat. ſi ꝟo fuerint vbera dura iteruꝫdebilē ſignant fetum. diminuitur lacqꝛ fetus ē debilis ad accipiēdum ꝯuertēdumin ſuum nutrimētum. vn̄ nimia fluxibilitasmillarum corruptōnis et imꝑfectōnis ſignumē vt dicit Gal̓. ſi ꝟo fuerit mediocriter dura ſanitatē fetus deſignāt. nimia māmillarum gracilitas macilētia poſt ꝯceptum fetum debi ſignat corruptum. nam ſignum ē ſubſeqͥdebeat abortiuum. vt dicit ideꝫ. Item ſi impregnatio fuerit maſculi apparebit dextera māmilla maior ſiniſtra. ſi ꝟo fuerit femine erit ſiniſtramaior hoc primo apparet quādo fetus incipiet ſe mouere. vt dicit Areſto. li. xix. Item ſic̄ diIhactis ē natucit idem ſepe ex lactis multitudine et coagulation māmille nimis indureſcunt. ſi ſupercreuerit pilus aliquis tꝑe induratōis accidit infirmitas magna dicit piloſa nec ceſſabit dolor quouſqꝫ exeat putredo ſicut ibidē dicit Areſ. Iteꝫdicit idem li. vj. animalia que ſunt multoruꝫvberum ſunt multoꝝ filioꝝ et habent vbera aꝑte inferiori diffuſa vt patet in canicula ī porca et cuꝫ parit porca dat primo filio ſuo primāmāmillam. ſecūdo ſecūdam et ſic de alijs. aīaliaaūt pauca vbera habentia paucos habent filios vt mulier et elephas que habent vbera anterius in pectore collocata. māmilla igitur ēbrum nutrimento fetus neceſſarium ſanguinismenſtrualis ad generatōnem lactis ſuſceptiuūet ſuſcepti ſanguinis impuri depuratiuum. digeſtiuum immutatiuum. dealbatiuum. dulcoratiuum. inſpiſſatiuum. pectoris cordis defenſiuum. ſexus et etatis diſcretiuum. corruptionis monſtratiuum. rotundum. oblongum. neruoſum. carnoſum. ꝑuulorum dentibus expoſitum. cauernoſum ſeu poroſum. De pulmone. Capitulum. xxxv..V.Ulmo cordis ēflabellū nomen trahens ex agitādogreco. in pulmone em̄ neuma .ſ. ſpiritus eſt qui flando etiam aerem recipit emittitvel dicitur pulmo quia palpitat ſe aperiēdo vtflatum capiat et ſtringendo emittat vn̄ in cōtinuo motu eſt inſpirando et reſpirando vt dicit Iſi. ē aūt pulmo de carne molli et aerea creatus ſpume coagulate ſimilimus vt dicit Conſtan. cuius iuuamentum ē vt cor vndiqꝫ circūdet et aerem frigidum ad ſui temperiem adminiſtret. Eſt etiam pulmo inſtrumentum ſpiritꝰ vocis. Spiritus fuit neceſſarius ꝓpter cor. vt attractōem aeris refrigeraretur et per eiꝰſtrictionem fumoſa ſuperfluitas expelleretur.Et ideo pulmo inter cor et guttur eſt mediꝰ neſubito ad cor aer irrumperet: ſed potius aeremreceptum temperaret. Eſt itaqꝫ pulmo quedam celle ſimilitudo ſeruans aerem frigidumad cordis ſcilꝫ feruorem mitigandum vel calidum ad vocem neceſſarium vel ad flatum. Sine enim pulmone vox formari non poteſt neqꝫanhelitus vt dicit. Areſ. li. xiij. Propter ergodictas cauſas caro pulmonis. mollis eſt et leuisac concaua. vt defacili mutet aerem in ſui naturam. vt ſic vitalis ſpiritus facilius tranſeat inventriculo cordis ad cōſeruatōem vite animalis. Et ē generale vt dicit Areſto. omne animal anhelans habet pulmonem omnia anīalia ambulantia anhelant. et quedam animaliaaquoſa anhelant vt delphini. Item omne animal generans habet nigrum pulmonem et eſtmulti ſanguinis ꝓpter calorem nature. pulmoꝟo animalis ouātis ē paruus ſiccus et poteſtinflari et tumeſcere vt dicit Areſto. Et ſicut dicit idem li. xiij. Quedam animalia non habentpulmonem: ſed branchas loco pulmonis. Iteꝫibidem li. xvj. OOmne animal habens pulmonecalidius ē animali carente pulmone. animal em̄habēs pulmonē multū ſanguineum ē reſpectuaīalis habētis. Patit̉ at̄ pulmo multipliciter. qn̄qꝫ ex humore reumatizāte ad canalespulmōis tūc varie generant̉ paſſiōes. ẜm varias humoꝝ ad pulmōis principiū fluxiōes. ſic̄ſunt ſquinātiā. tuſſis. ꝑtiſis. raucedo. aſperitasvocis ſil̓ia. Qn̄qꝫ patit̉ ex coadunatōe hūoris ī pennis pulmōis vn̄ fit ꝑthiſis alie horrēde paſſiones. vt patet in ſanguinē ſaniē excreantibꝰ vt dicit ꝯſtan. Iteꝫ aliquādo patitur exꝓprie ſub̓e vlceratōe. accidit ex acumīe humoris ad pulmōis ſub̓aꝫ defluentis. Talis paſſio non defacili curatur. quia cum ex humoris