lociter ſenectus feſtinat et apparet cito in capiteqͥa eis adueniūt. cito cani. et ſi fortior ſit ſiccitasqͣꝫ frigiditas cū canicie efficiuntur calui. ſi veroforcior fuerit frigiditas caluicies non accedetquando ꝟo excedit frigiditas cum humiditateaccidit profunditas ſomni et ſenſus eius ſuntmali et ſuperfluitates multe et ſi intendat̉ frigꝭaut humiditas patiens incidit in apoplexiā velin paraliſim vel in mortem et non accidit habeti hanc diſpoſitionem caluitium vt dicit Gal.in tegn. et in commento dicit idem Haly. Ethec de proprietatibus capitis ſcꝫ et cerebri dicta ſufficiant.¶ Capit. iiij.¶ De caluaria.Aluaria eſt anterior pars carnei ab oſſibus carnis ſicdicta ꝓpt̓ capillorum defectionemet neutraliter ꝓnunciatur. Unde dicit Iſidorus libro. xj. ca. j. ſic vertex dicitur ſuperior parscapitis exterius vbi capilli capitis colliganturet in qua ceſaries vertitur vnde ⁊ nuncupatur.ſic occipitium dicitur pars capitis poſterior. q.contra capitium. caluaria capillis ſpoliatur cito propter eiꝰ ſiccitatem. vertex tardius. ſꝫ occiput tardiſſime ſiue nunqͣꝫ propter humoris ſuperfluitatem. De capillis autem que̓ infra eo.dem.¶ Capitulū .v.¶ De oculis.Culi vt dicit yſdorus in libro. x. ca. j. quaſi occulti ſt̄dicti. quia enim eos ciliorum tegmina occultant. ne qua incidentis iuiurie offenſione ledātur. Siue etiam ideo quia occultum lumen et ſecretum poſitum intus habent. Hi at̄inter omēs ſenſus ſunt anime magis vicinioresNam in oculis omne iudiciū mentis ē. Un̄ anime perturbatio vel hylaritas in oculis apparetſimiliter amor vel odiū et cetere paſſiones dicūtur et lumina qꝛ lumen exterius accipiunt et acceptum cōmunicant et refundunt. Sunt auteꝫoculi inſtrumenta viſus vt dicit Conſtant. Etſunt duo vt ſi forte vnus pateretur eius defectꝰper alterum ſuppleret̉. et quoniam oculus ē loco ſpecl̓atoris ideo locauit natura ocl̓os in eminentiori loco corporis. Sunt autem oculi decēcauſe ipſius ſuſtantiam componentes ſcꝫ ſeptētunice et tres humores. Inter humores vero pͥmus albugineꝰ. ſecundus criſtallinus. terciꝰ vitręus. Septem autem tunice ſunt ſeptem pellicule ſiue tele. que circundant illos hamores etabinuicem diſtinguuntur in quibus vel in quorum medio formatur viſus et ſic ſunt a naturainuicem ordinate ꝙ quatuor a parte ſunt anteriori. quarum prima dicitur tela aranea. ſecunda vuea. tercia cornea. quarta ꝯiunctiua. Tresvero ſunt a parte interiori ſcilicet rethina ſecundina ⁊ ſclirotica id eſt dura vt poſt patebit. Inter hec autem omnia vnum ſolum eſt viſus inſtrumentum ſcilicet humor criſtallinus a criſtallo ſic dictus quia criſtallo in colore aſſimilatur.Eſt igitur criſtallinus humor ẜm Conſtan. albus lucidus clarus in ſuperficie planus. in medio omnium aliorum collocatus ⁊ hoc ideo vtei ab alijs omnibus equaliter ſeruiatur. Fuit etiam peruius clarus ⁊ dyaphanus vt citius ī oppoſitos colores tranſferretur et ad omnium colorum indēnter ſil̓ litudinē immutaret̉. Fuit et̄rotundus informa ⁊ in ſubſtantia vt n̄ facile lederetur nec in eius angulis ſuperfluuꝫ aliquodcolligeretur vnde caſualiter pateretur. Sed nenimia rotunditate nimis eſſet mobilis habuitaliquam planiciem vt ad moderantiam eius velocitas duceretur. nam omnis res que penitusrotunda cliſa in ſua latera inſtabilis eſt et nō firma vt dicit Conſtant. ꝙ autem per iſtum humorem habeat fieri viſus patet per hoc ꝙ ſi aliquid inter ipſum ⁊ ſpiritum viſibilem includeretur vt humor vel aliud accidens actus videndiauferretur cum ſpiritus viſibilis ad ipſum penetrare ꝓpter obſtaculū. nō valeret. Oritur aūthumor iſte a partibus cerebri ſuperioribus puris peruijs et dyaphanis ⁊ hoc proprie eſt pupilla ſiue medius oculi punctus vbi eſt proprievis videndi vbi nobis propius videntibus relucent quedam imagines velut in ſpeculo apparentes. ſed de hoc infra dicetur. Hic autem humor in medio aliorum duorum collocatur ſcilicet vitrei ⁊ albuginei. Uitreus autem humora parte interiori collocatur. Albugineus vero aparte ſcꝫ anterori collocat̉. Uitreus at̄ hūorad modum vitri purus eſt ⁊ perſpicuus ⁊ arabice dicitur gelados cuius iuuamen eſt duplexprimum ⁊ principale eſt quoniā ſanguinem nutriturum criſtallinum humorem ſuſcipit et dealbat et aptat ⁊ ſic facile cōuertit in ſubſtantiaꝫcriſtallini. non enim fuit conueniens vt tampuriſſimus humor impurum ſuſciperet nutrimentum quod quidem fieret ſi ſanguis rubeus nōdigeſtus non dealbatus non ſubtiliatꝰ criſtallinō hūori occaſione aliqua ſe miſceret. aliud etiam ē iuuamentum. vt prohibeat humoreꝫ criſtallinum a contactu ⁊ aſperitate tunicarum q̄reſpectu ipſius dure ſunt plerunqꝫ atqꝫ groſſe