Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberfuit enim neceſſe vt cuꝫ ſanguine miſceretur vtaptificaret ſanguinem ad membra melancolica nutrienda. Iuuat etiam ſanguinē quia inſpiſſat ne ſua liquiditate ſubterfugiat digeſtionemſecunda pars vero tranſmittitur ad ſplenē propter neceſſitatem iuuamentum. neceſſe enimfuit hoc propter mundificationem tocius corporis propter nutrimentū ipſius ſplenis. Iuuamentum vero eſt vt ꝓfluat in os ſtomachi.vt ſcꝫ ip̄ꝫ fortificet inſpiſſet vt ibi pruritū faciat et ſic excitet famem cooperetur ad deſiderium nutrimenti. Illud autem eſt melancolie qd̓eſt ſuperfluum ſanguinis tranſmittitur ad ſplenem et quod a ſplene egreditur eſt illud quo indiget ſplen ad ſui nutrimentum ſicut colerarubea iuuat ſtomachum ad expellenda ſuperflua inferius ſic melancolia iuuat virtute appetitiuam ſuperius. dicitur autem fex ſanguiniſpotius qͣꝫ colere vel fleumatis quia reſudat ſeparatur a ſanguine ſicut deſcēdit ypoſtaſis vrinalis ſiue ſedimen in liquore. de fleumate veronihil reſudat nec deſcendit propter eius viſcoſitatem. ſimiliter nec de colera propter eius ſubtilitatem ideo fex colere vel fleumatis non vocatur. Melancolia autē innaturalis non eſt admodum ypoſtaſis ſiue reſidentie fecis. ſed permodum aduſtionis cinereitatis. hoc acciditiſtis modis. agens enim calor nimis in ſubſtantia fleumatis ipſam adurit aduſtionem nimiam in coleram aduſtam conuertit et ſi fuerithumor primo ſubtilis aquoſus quando aduritur efficitur ſalſus ſi fuerit groſſus trahiturad acredinem vel ponticitatem. ſi vero contingat ſanguinem aduri vel incinerari. cinis eiꝰ fitſalſus cum quadam dulcedine pauca. ſed quādo contingit melancoliam naturalem aduri illa aduſtio ſeu cinis erit acris ſicut acetum cuꝫcadit ī ſuperficiē terre ebullit cuius odor eſtuis et acris ſicut acetum quod muſce fugiuntꝓpter odoris horribilitatem. et illa ſiquidē quemagis eſt acris deterior eſt. Si vero melancolia qn̄ aduritur groſſioris fuit ſubſtantie erit cinis eius minoris acredinis cuꝫ ponticitate pauca que cadens ſuper terrā minus ebullitin vmbra penetrat nec eſt mīꝰ malicioſa venenoſa ita cito perimit ſicut prima. Hec colera nigra nature inimica peſſimas habet ac mortiferas qualitates morbos enim inducit incurabiles ſicut canerum lepram et huiuſmodi. Examixtione igitur induſtionem nimiam incinerati fleumatis ſanguinis melancolie naturalismelancolia innaturalis peſſima generat̉.ex fleumate per decoctioneꝫ generetur ſanguis.IIII. in ſanguine per extenſionem generetur coleraex colera vero melancolia. Impoſſibile eſt ex eahumorem vlterius generari ſed tantūmodo incineratur ex illa incineracione naturalem humorem inficiente. ille humor peſſimus accidentaliter procreatur vt dicit Conſtan. li. j. ca. xxiiij.Iſtius humoris dominantis in aliquo corporehec ſunt ſigna. Primo quia calor cutis mutat̉in nigredinem vel liuorem in ore ſentit acidumſaporem ponticum et terreſtem ẜm humorislitatem paciēs animo eſt timidus ſine cauſa paſio eius eſt melancolia. vnde omnes hanc paſſionē habentes ſine cauſa ſunt timidi ſepius atqꝫtriſtes hoc ex melancolico humore cor cōſtrigēte. vn̄ ſic triſtes int̓rogati qͥd tīeant vl̓ doleant non habent quid reſpondeant. alij tamenſibi mortem imminere putant irrationaliter alijinimicicias alicuius formidant alij mortem diligunt et deſiderant. vnde Gal. in libro paſſionum Non eſt mirum inquit ſi patiens colerammagnam triſticiam vel mortis ſuſpitionem paciat cum exterius in corpore obſcuritate nichilſit timidius. vnde quando aliquod obſcurū vteſt fumus melancolicus operīt cerebrum neceſſe eſt vt paciens timeat quia cauſam vnde tīeat ſecuꝫ portat ideo ſomniat terribilia tenebroſa et viſui peſſima et ī odore fetida vel in ſapore acetoſa ex quibus omnibus generatur melancolia paſſio. Item maniace melancolice diſpoſitionis eſt quando tales de triſtabili gaudent rident. de re ꝟo exultanti plangunt atqꝫdolent. Item tales pertinaciter tacent vbi eſſetloquendum inſolenter loquuntur vbi eſſet tacendum. Item alij putant ſe eſſe vas fictile terreum et timent tangine rumpentur atqꝫ frangantur. Item quidam putant ſe pugno mundumclaudere et omnia in manibus continere ideomanus ad cibum non extendunt. timēt ſi manus extenderent partes mundi defluerent pirent. Item quidam putant angelum teneredum pretedio velle mundum dimittere cadere ideo manus erigunt et humeros volentesmundum corruentem ſuſtinere et multum recalcitrant quando manus humeros a medicisſupprimere compelluntur. Item aliquibus videtur caput non habeant vel ſi putent ſe habere illud putant caput eſſe plumbeum vel aſininum ſeu aliter mōſtruoſum. Item alij audiētes gallos cantare brachia erigunt ſe ſe percutiunt cantantes ſe eſſe gallos credunt et tandem nimis clamantes rauci in clamando vl̓ mutifiunt. Item alij in ſuſpitionem peſſimam irreuocabiliter incidunt propter quod amicos odi