Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

colligere poſſumus. qꝛ ſi abiectio vilis indumēti virtus eſſet: euāgeliſta vigilāter de ioh̓e baptiſta induiuserat vilis cameloꝝ diceret. Sed videt̉ cōtra ornatus veſtiū ꝓpter hūani neceſſitatē honeſtatē eſt ītroductus. Dicit̉ em̄. ij. gen̄. in fine. erat vterqꝫ nudus. ſcilꝫadam vxor eiꝰ erubeſcāt. et poſtea introducto pct̄ocognouerūt ſe nudos et fecit eis dn̄s tunicas ad ornatū Itē dr̄. xj. math̓. qui mollibꝰ veſtiūtur in domibꝰ regūſunt. ex quo accipitur ornatꝰ veſtiū p̄cioſaꝝ competitprincipibꝰ et alijs ſunt a latere principū. Item oīacorporalia ſunt facta ꝓpter homīem: ergo ip̄a indumēta et indumentoꝝ circūſtātie. Sed circūſtātie ſunt precioſitas materie et decor forme. hec facta ſunt ꝓpt̓ hominem. ſi ergo vtatur eis eo quo debet peccat Preterea. p̄cioſitas veſtiū ſic cōcedit̉ ſicut p̄cioſitas ciboꝝ. ſed p̄cioſitas ciboꝝ quibuſdā ꝑſonis cōceditur.ſimilit̓ p̄cioſitas veſtiū. Preterea in ip̄is veſtibꝰ nonvidetur eſſe p̄cioſitatis ſed in ip̄a raritate et hominūeſtimatōne. qd̓ em̄ alicubi vile eſt alubi eſt p̄cioſū.negatur homī ꝓpter decentiā veſtiū p̄cioſitas. Ad qd̓dicendū. licꝫ ẜm nobilitatē ꝑſone: ẜm cōſuetudīeꝫ terre: ẜm dignitatē officij. ornare ſe veſtibꝰ p̄cioſis: ita tn̄abſit libido in volūtate ſcādalū in exteriori oꝑe. Adobiectū aūt in cōtrariū primū dicendū eſt tūc ſiml̓corpus et aīma ornātur. qn̄ ꝓpter libidinē circa ornatūcorꝑis qd̓ eſt deterius ſiue minꝰ bonum: curatur deornatu aīe: Un̄ dicit Criẜ. Corpus multo deteriori circuendum eſt ſtola. intellectus aut purpura. nūc aūt contrariū facis. ciuitatem ornās varie regem. ſcꝫ intellectūdimittēs trahi ligatū poſt irrōnales paſſiones. Ad ſecundū v̓o dicēdum eſt. faciēda eſt vis in hoc dīc ſtudio p̄cioſarū veſtiū. ſtudiū em̄ dicitur vehemēs applicatio aīmi. hoc aūt ſumit̉ vehemēti applicatōne animi: quā meliora poſtponūtur deterioribꝰ. cum at̄ hoc fueit peccatū eſt. Ad terciū eſt dicendū dicit grequin aliquis poſſit vti p̄cioſis veſtibꝰ ad inanē glriā: ſꝫ qꝛ de difficili et raro ſine veniali peccato. vnde facienda eſt vis in hoc nemo .i. nullus homo. et accipit̉ ſic̄ dicit̉. j. ad Coꝝ. iij. Nōne homīes eſtis: nōne carnales eſtis Nembrū ſecundumOnſeq̄nter q̄rit̉ vtrū pct̄m ſit viris hr̄e veſtim̄ta muliebria. qd̓ videt̉ ẜm dr̄ ī .xxij.deūt̉. induet̉ mulier veſte virili nec virptet̉ feminea. abhoīabilis em̄ ē apd̓ dn̄m facit hec. ſꝫ abhoīatio ī ſcript̉a ē niſi ꝓpt̓ mortale peccatū. Preterea criẜ. viros ī mulieꝝ formas educatet molleſcere faciat calciamēta. et laſciuire ſuperfluis nociuis ſtatuimꝰ. et loꝗt̉ ibi de arte textoꝝēfiūt veſtimēta muliebria viris. et arte ſutoꝝ qua fiūt calciamēta ſil̓r. reſtat qd̓ pct̄m ē viris muliebria hr̄e veſtimēta. Itē rabanꝰ. cōtra naturā videt̉ muliebriaꝫfacere comā criſpare et torq̄re capillos. vn̄ vir ſi comaꝫnutrierit ignominia ē illi. Cōtra. Nōne legit̉ de delbora iuit ad p̄liū. et p̄ſumit̉ ī armis militaribꝰ quead viros ꝑtinent. pari rōne ex cauſa aliqͣ poſſet vir veſte muliebri indui. vt ſi q̄ret̉ ad mortē et hoc occultaretur. vel ſi faceret officiū qd̓ muliebri cōpeteret. Adqd̓ dicendū. ꝑtinet ad honeſtatē viri veſte muliebri indui. vtriqꝫ em̄ ſexui diuerſa indum̄ta natura deditUn̄ ſi vteretur ex cōſuetudīe veſte muliebri. niſi ī aliquo caſu nccītatis peccaret. at̄ intelligitur pct̄m mortale ī veteri teſtamēto: ītelligēdū eſt ꝓpt̓ hoc ſolent inꝗbuſdā ſolēnitatibꝰ ydoloꝝ viri vti veſtibꝰ muliebribuset ml̓ieres veſte virili. ſic̄ faciebāt ſacerdotes veſte cibeles mater dicebatur deoꝝ. inqͣtū ad ydolatriā ordīabatur pct̄m erat mortale. Ad illd̓ v̓o qd̓ dic Criẜ.de iuuenibꝰ ītelligitur ad vitādū laſciuiā ad quā poſitiſunt in iuuenili etate. et vt magis aſuefiāt ad virilitatē. Ad illd̓ v̓o qd̓ dīc Rabanꝰ. dicēdum eſt cōtra natu

ram eſſe dicitur multipliciter. aut em̄ dicitur ꝯtra naturam qd̓ ē ꝯtra veritatē nature. ſic̄ pct̄m ignominioſumdicitur eſſe cōtra naturā .j. ad ro. aut dicitur ꝯtra decentiā nature: et hoc dicitur hoc qd̓ ꝯtra naturā eſt vi muliebria facere. decet em̄ virū virilia facere. et ideodicitur. j. ad coꝝ. xj. vir ſi comam nutriat ignominia eſtilli. Membrū terciuꝫErcio queritur vtrū ornatꝰ licitus ē ſiueꝑmiſſus mulieribꝰ cōiugatis: ſit illicitusvirginibꝰ. et ſi aliꝗs ſit illicitꝰ illis ſcꝫ coniugatis. aūt illicitus ſit coniugatis .j.ad thi. ij. mulieres in habitu ornato verecundia ſobrietate. ornātes ſe in tortis crinibꝰ aut auro aūt margritis in veſte p̄cioſa. ex quo accipitur cōuenit mulieribꝰ hmōi ornatus et margaritaꝝ et ꝯſimiliū. Similiter .j. pe. iij. quarū ſit exteriꝰ capillatura aut circūdatio auri et indumēti. vbi inſtruit. b. pe. qualiter ſedebent hr̄e ī indumētis mulieres cōiugate et qualit̓ Et dic beda. ſerico et purpura indute: xp̄m ſinceriterinduere pn̄t. auro et margaritis et monilibꝰ ornateornamenta cordis et pectoris ꝑdiderūt. ex quo accipitur peccatū eſt mulieribꝰ cōiugatis hmōi p̄cioſis ornamētis vti. Item dīc hiero. in cōtumeliā artificis conaturmulier pulcrior eſſe ꝙͣ natura eſt. Sil̓r queritur de illis ſe ornāt coloribꝰ accidētalibꝰ ſiue ſint ꝯiugate ſiueſolute. Un̄ hiero. ꝗd facit ī facie xp̄iane purpuriſſꝰ ceruſa qͣꝝ alterū ruborē genarū labioꝝqꝫ mētitur: alterūcādore oris et colli. ignis iuuenū fomēta libidinū. impudice mētis indicia. Et iterū fiducia erigit mulier fucata ad celū vultus: quos cōditor agnouit. pct̄ꝫ ē mulieribꝰ cōiugatis vel alijs hmōi ornari coloribꝰ accidentalibꝰ. Sil̓r q̄rit̉ de veſtiū varietate et multiplici mutatōe. Un̄ hiero. ad imagīeꝫ et ſil̓itudīem dei facti ſumus. ex vicio nr̄o ꝑſonas pl̓imas ſuꝑinducimꝰ. qūo intheatralibꝰ cenis vnus atꝫ idem hiſtrio. nūc herculē robuſtus oſtētat. nūc mollis in venerē frāgitur. nūc tremulus in cybilem. ita nos ſi de mūdo eſſemus odiremur a mūdo. tot habemꝰ pct̄oꝝ ſil̓itudīes: qͦt pct̄a. Exaccipitur peccatū eſt hr̄e tantā varietatē veſtiū quamhabet iſte mulieres in die ſe multipliciꝰ ornāt. Itēq̄ritur de virginibꝰ vtrū poſſint ſe ornare ſic̄ et cōiugateet videtur. hoc qd̓ dicit beda. ſi petrus mulieresāmonet cohercēdas. ẜm eccl̓iaſticā doctrinā ſeu diſciplinā religioſa obſeruatōe moderādas. excuſare pn̄tcultus ſuos maritos: ꝙͣtomagis id obſeruare virginbus fas eſt. cui nulla ſui ornatꝰ cōpetit venia. virginbus eſt licitum ſic ornare ſe quēadmodū ornāt ſe mulieres cōiugate. Cōtra dīc apl̓us. Si poteſt cōtine̓nubat. et alubi. Si nupſerit virgo peccabit. ſi ergo licitum eſt nubere: licitum eſt ſe p̄parare placeat ei quēſibi intēdit copulare. ſic̄ ergo mulier coiugata ornat ſevt placeat iam habito. ita licitū eſt virgini ornare ſe vtplaceat ſponſo habendo. Ad primū dicendū. mulieribus cōiugatis licitum ē ſe ornare. vt ꝓuocet adulteros vel aliquos ad luxuriā. et cōtra tales ſic̄ dicit gl.loq̄batur petrus in epl̓a ſua. vn̄ dicitur mulieres eorum qui in tribulatōe erāt cōtemnebāt viros: et vt alijsplacerēt ſe pulcre ornabant. qd̓ fieri ꝓhibet. ſꝫ conuenitſe ornare vt placeāt viris ſuis ne detur occaſio viris peccandi alijs. Illud qd̓ dīc beda. ſerico et purpuraindute ⁊cͣ. intelligit de illis mulieribꝰ que hac intētōe ſeornabat: vt adulteris placerēt vel ꝓuocarēt alteros adluxuriā. Sil̓r qd̓ dicit apl̓us ad thi. ij. Ad illud v̓o qd̓obijcitur de coloribꝰ accidētalibꝰ dicendū eſt. peccatum eſt vbi eſt color accidentalis. vbi v̓o color naturalis melioratur in ip̄is cōiugatis et ſit intentione placendi debito modo viris: poteſt eſſe peccatū. dicit enimhiero. xp̄ianos oculos ſcandalizant que purpuriſſo etquibuſdam fucis ora oculoſqꝫ depingunt. quarū faciēs