Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

humanū a medijs vel a medio. Iteꝫ cauſa primariacreando influit ſuꝑ ſuū cauſatū: ſꝫ ſua fluētia ē ex infinita potentia. quod ē immediate cauſatū ex influentia diuine potētie. maxīe debet potētie: corpꝰmi hoīs maxīe fuerit infirmitatis. videt̉ fuiſſe effectus pͥme potētie. Si dicat̉ ex actu ip̄ius ade ſecuta eſt hec infirmitas. Contra. plus erat cauſa prīa potens influere ꝙͣ aliquod aliud infirmare vel deſtruere: videt̉ ex aliqͣ infirmitate hmōi incurriſſe ſi eēt effectus immediatꝰ pͥme potētie. Si adhuc diceret̉.lꝫ ꝯditū fuiſſet corpꝰ p̄mi hoīs a ſumma potētia. ex ſequeret̉ eēt impotēs ſiue infirmū. Cōtra. bonitati artificis atteſtat̉ bonitas artificiati. eodē videt̉.potētie artificis atteſtet̉ potentia artificiati. Iteꝫorpꝰ humanū ī genere reꝝ eſt vltime ꝯpoſitiōis. quiamaxime ē ꝯpoſitū. vnde inter creaturas maxīe diſtat aſummo ſimplici: ꝓpt̓ quod videt̉. ſi tantū diſtātcreant̉ a cauſis medijs ⁊cͣ. Itē dyoni. optimi ē optīafacere. corpꝰ primi hoīs inꝙͣtuꝫ corpꝰ eſt ſiue determinatū oīno in corꝑali. fuit de numero optimornec fuit ꝓductū in ab optimo. Iteꝫ vt habet̉ īmento ſupͣ libꝝ de cauſis. aīa facta ē cauſa corporuꝫfacta ē cauſata ab intellectiua eſt an̄ ipſam. ſꝫ magisdecet diuinā ꝓuidentiā creare aīas ſe ꝙͣ corꝑa cuiuſqꝫ ſint ꝯditōnis. igit̉ ſi ſe creat aīas. ſꝫ create ſūtab intelligētijs. vt habet̉ in v̓bo ꝓpoſito. multo fortius corpus cuiuſcūqꝫ ſit ꝯditōis. debꝫ ab intelligētijs creari. Iteꝫ corpꝰ pͥmi hoīs ꝓductū fuit ad eſſe vltimūſcꝫ beatitudinis mediāte creatura. ſil̓r a rōne fortiorividet̉. ꝑductū fuit ad eſſe primū aliqͣ creatura mediante. eſſe vltimū ſit nobiliꝰ ꝙͣ primū. Iteꝫ primareꝝ conditio lex erat originalis nature ſuccedētis. vn̄Baſi. in exameron. v. in fi. Nature ex priori deidato ſortita prīcipiū. omne tranſit euū. donec admunē termini fineqꝫ ꝑueniat. Si corpꝰ hūanū inceſſu nature originalis ab alio corꝑe eiuſdē generisducit̉ in mediāte v̓tute ſuꝑiori (homo .n. generat hominē ſol) videt̉ ſimpl̓r debuit in ꝓduci. Adpōt dici. corpꝰ pͥmi hoīs fuit ꝯditū a deo. vt ex textugen̄. pꝫ. ab angelo vel alia creatura. vn̄ augꝰ. ſupergen̄. ad lit. Formare vel edificare coſtā vt mulier eſſet.vſqꝫadeo potuit niſi deus. vt nec illud quidē carnispplementū in corꝑe viri. quod ī illiꝰ coſte ſucceſſit lo.ab angelo eſſe crediderim. ſicut nec ip̄m homīeꝫ depuluere terre. aūt quare decebat diuinā ꝓuidētiāvt homo etiā ẜm corpꝰ eēt a deo. eſt quedaꝫ ex duabusꝯplexa. prima eſt ſumpta a cauſa exemplari. ſecūda acauſa finali. Prima eſt hec. Homo ẜm corpꝰ ē imagodei: qꝛ ſicut deus ē principiū ſimpl̓r oīm. ſic ẜm corpus. corpoꝝ oīm ſui generis fuit principiū. vn̄. ij. ſen.diſ. xvij. Imago dei in hoīe apparuit: qꝛ ſicut deꝰ omībꝰrebꝰ extitit principiū creatiōis. ita homo omībꝰ hoībꝰprincipiū generatiōis: ꝓximitas .n. imaginis ad illudcuiꝰ eſt imago omēꝫ rēnuit mediatōꝫ in creando ſicutin mutādo. Alia eſt hec: deꝰ ſit alpha o prīcipiūfinis. apoc̄. j. voluit. vt ꝙͣtū ad vtrāqꝫ ſui ꝑtē. a nll̓oalio ſortiret̉. vt ſe totū ſciret deo obnoxiū. quē etiāꝙͣtū ad corpꝰ tantū nobilitauit: vt illi ſoli ſeruiret. vtaſſequeret̉ qͣi finē. Nec eſt ꝯtra. oēs hoīes ſunt deoobnoxij: qꝛ omēs in pͥmo hoīe quodāmodo ꝯditi ſunt. .n. ꝯditus fuit pͥmus etiā ꝙͣtū ad corpꝰ ſoluꝫ vtres quedā ſingl̓aris. ſꝫ potius vt generale principiumoīm corpoꝝ generis hūani. Pret̓ea ſucceſſionesmi hoīs ſunt ea rōne imago dei ꝙͣtū ad corpꝰ. ip̄e.Unde tota qua ꝯuenit primū hoīeꝫ a deo formari. ꝯuenit eis. Ad prima duo obiecta dd̓m. lꝫ ordocreandi ꝯueniat ꝑtibꝰ vninerſi. ſicut eēndi: tn̄ attendendus ē ordo iſte in ꝓductione principioꝝ originaliūineſſe. quoꝝ vnū erat pͥmꝰ ẜm corpꝰ: ſꝫ potiꝰ ī ꝓductione principiatoꝝ ſiue creatoꝝ ab eiſdeꝫ. immo ꝯue-

niebat vt a cauſa primaria ſumma immediate. ꝓducent̉ in ſecūdarie inferiores. ab vtriſqꝫ effectꝰ vltimi .ſ. qui ſunt de nūero creaturaꝝ. Theologi v̓o ponūt ip̄m vltimū ꝯditōne. vnde Hugo. Cōſtat creationehoīs reꝝ oīm viſibiliū ꝯditōeꝫ poſteriorē quidē tēꝑe. ſꝫcauſa priorē fuiſſe. qꝛ qui factus ē poſt oīa ꝓpter euꝫ facta ſunt omīa. Ph̓i aūt a natura eo quo ꝯpoſitū ēpoſterius ſimplici natura. magis ꝯpoſitū minꝰ ꝯpoſito: oīm .n. corpoꝝ corpꝰ hoīs eſt ꝯpoſitōnis maximcuiꝰ infra patebit. Ad terciū dd̓m. influētiama a qua creature exeūt in. eſt naturalis vel neceſſitatis. ſꝫ eſt electiua: ꝓpter quod ẜm libertatē electionis influētis. ſunt quedā potētiora. quedā minꝰ potētia. vnde ſequit̉. ſi maxīa eſt potētia cauſe influētisꝓpter maxīe ſit potētie ipſe effectus. Prima autēauſa dicit̉ maxīe influētie a ph̓o. qꝛ alie cauſe influunt ſuꝑ cauſata. hn̄t a cauſa prima: vn̄ ꝗa alie cauſehn̄t poteſtatē influēdi ab ipſa ⁊cͣ. hoc in omī actiōe ip̄seſt intime agēs. dicit̉ maxīe influētie. Ad illd̓ qd̓inducit̉. bonitas artificis atteſtat̉ bonitati artificiati ⁊cͣ. dd̓m eſt ſimile: .n. boni determīatū ē in ſucoīcatōne ſiue diffuſione. vn̄ qn̄ aliqd̓ eſt ſui diffuſiuuꝫſiue coīcatiuuꝫ. ſicut accidit in rei creatōe. eſt. qꝛ bo eſt: ꝙͣtū ad ſe eſſe bonū on̄dit. vn̄ etſi aliꝗs potentiā aliꝗd alij coīcat. vel ſcīaꝫ ſe loquēdo. vt bonus facit. vt potēs vel ſciēs: qꝛ in creatione rei eſtdiffuſio quedā a cauſa in cauſatu. coīcatio boītatiscauſe atteſtat̉ bonitati cauſati. aūt potētia potētievel ſapīa ſapīe. vnde bn̄ ſequit̉. cauſa ē bona. effectus ſe loquēdo: aūt ſequit̉. cauſa ē potēs vel ſapiens.effectus. Ad aliud dd̓m. ē diſtantia multiplex cauſatoꝝ a prima cauſa. ſic̄ appropinqͣtio ſiue approximatio. eſt .n. appropinquatio ꝯformitatē. ꝙͣtuꝫ ad eſſeꝙͣtū ad nobilitatē ſiue dignitatem. Sil̓r eſt duplex diſtantia difformitatē duplicē. Creature ſpūales ſcꝫ angelus aīa. vtroqꝫ maioris ſunt approximationiscreaturis corꝑalibꝰ. minoris diſtantie. Sꝫ inter rescorꝑales ſecūdo appropinꝗtatis. fuit corpꝰ p̄mi hominis maxīe ꝓpinꝗtatis. mīoris diſtātie. qꝛ maximedignitatis nobilitatis. vtpote int̓ oīa corꝑa maximimago dei. ſiue ẜm illud. mediante ſui ꝑfectōne. eſtdeo vniendū vnione glorie. ſic bt̄ificandū: lꝫ maxīediſtet a deo rōne ſue ꝯpoſitōis. mīme tn̄ diſtat maxīeeſt appropinqͣtiōis rōne ſue dignitatis vel nobilitatis Ad aliud dd̓m. corpꝰ primi hoīs erat optīe factū de optimis: īmo potiꝰ optimū in gene̓ corpoꝝ. tuꝫ ratione finis. vtpote ſpūali mīſterio deo ſeruituꝝ cōſequent̉ beatificandū. tuꝫ qꝛ principiū oīm ſui generis:lꝫ ſit de optimis ſimpl̓r. eſt tn̄ de optimis ī gene̓ corpoꝝ. Pret̓ea. etſi fuerit optimū ſe. fuit tn̄ optimuꝫin vniuerſo. qͣi quodāmodo nccͣiuꝫ ad ꝑfectōꝫ vniuerſi. Ad aliud dd̓m. illud v̓bū aīa creata ē ab intelltia. ſimpl̓r loquēdo falſuꝫ ē hereſim ſonat. tn̄ aliqͦintellectū hꝫ veritatē. ẜm creare dr̄ qn̄qꝫ coīter. ꝓudr̄ ꝓductio in cuiuſcūqꝫ ſub̓e. ſiue accn̄tis. ẜm ditpͣs. Emitte ſpiritū tuū creabūt̉ .ſ. ꝙͣtū ad innouatōꝫin bonis oꝑbꝰ: ſic pōt dici. aīe creant̉ ab angelis.multe innouatōes fiūt ī aīabꝰ mediantibꝰ angelis. abus aīe frequēt̉ recipiūt illuīatōes: ſꝫ ꝓut creare dicitꝓprie ꝓductio rei de ente in ens. ſic eſt falſuꝫ. Aliteetiaꝫ pōt intelligi hꝫ verū intellectū ẜm ponentes ītelligētias motores orbiū celeſtiū: qꝛ motū orbfiūt corꝑa organizata. ſic diſponūt̉ adaptat̉ ad aīa ſuſceptiōeꝫ. hmōi motus fiat ab intelligētijs ẜmhāc opinionē aliqͦ modo loquēdo. ſꝫ valde accn̄s p̄t dici aīas creatas ab ītelligētijs. Licꝫ aūt ſic ſoleat exponi verbū p̄dictū. ſaniꝰ tn̄ eſt illud vt ſimpl̓r falſuꝫgare. ꝙͣ ſic exponendo ꝯcedere. Ad quod obijcit̉.corpꝰ pͥmi hoīs ꝓductū fuit ad vltimū mediate cretura ⁊cͣ. dd̓m. ē pͥmū .ſ. nature. ſecūdū ſcilꝫ gratie.