Capitulum. X.
auditurus erat p̄dicatōnem. Et ꝙ ꝓ themateſumer et illud Iob. xix. Miſeremini mei miſeremini mei ſaltē vos amici mei. Coquerēdo d̓amicis ⁊ ꝯſanguineis qꝛ ꝓ eis ſuffragia ſpūalta nō faciebāt. Vnde legit̉ in quīta ꝑte de vitafratꝝ p̄dicatoꝝ: ꝙ quid ā frater lainardꝰ magnꝰp̄dicator defunctꝰ tholoſe: apparuit cuidaꝫ ſuofamiliari in dalmatica indutꝰ tanqͣꝫ ppl̓o p̄dicaret: in facie fulgida ⁊ collo qͣſi aureo toto. Etcūip̄e recognouiſſet eū ⁊ interrogaſſet cām fulgoris faciei ⁊ colli aurei. Reſpōdit pͥmū recepiſſeex pura cōfeſſiōe. Collū vero aureū habere inſignū p̄dicatōis ⁊ zeli animarū quē habuerat:Exinde on̄dit̉ ei ꝑ manichā dalmatice pectus ⁊latꝰ totū cōbuſtū. Et cām huiꝰ pene purgatorijeſſe ꝑ nimiū ardorē ⁊ diſtractiōem ad edificādunoua edificia. Sed ꝑ ſuffragia fratrū poſſe iuuari. Quibꝰ factis ille liberatꝰ eſt. ¶ Itē qͥdamnoīe Ioānes magnꝰ ⁊ ſubtilis p̄dicator cuꝫ dehac luce migraſſet: apparuit cuidā ſibi multuꝫfamiliari: dixitqꝫ fuiſſe in purgatorio. vij. diebꝰmaxime propter ingratitudinē ⁊ verbis ſolatij⁊ recreatōis corꝑis. Addiditqꝫ ꝙ pctā venialiaque hic parua reputat̉ grauiter in purgatoriopuniūt̉: nec pena illa poſſet alicui pene aſſimilari vite pn̄tꝭ. Interrogatꝰ quō de purgatorioexierat: dixit ꝙ dn̄s miſit angelos ſuos qui euꝫinde eduxerūt ⁊ an̄ dn̄m cātādo adduxerūt: etquanto plꝰ aſcēdebat: tāto plꝰ gaudij ſentiebat.Quidā alius vidit aliquē defectū affligi in purgatorio eo ꝙ alijs limphātibꝰ vinū ip̄m puꝝ bibebat vt poſſet dormire. Aliꝰ viſus eſt torq̄ri ꝓpter nimiū affectū quē habebat ad qͣternos ettenacitatē illos tenēdi. Alter frater triſticia ml̓ta affectꝰ: qͥ erat magnꝰ p̄dicator: ob recreatōeꝫacceſſit ſine licētia ad balneādū ſe in loco vbi nōerat ml̓ta aqͣ: qͥ ibi ſubmerſus ē. Et apparuit amico ſuo in habitu vili exuſtꝰ in brachijs: reuelās iō puniri in purgatorio ꝓpt̓ delectatōem iliꝰ balneatōis ſine licētia. Sed adiutꝰ or̄onibusamicoꝝ qͣꝫcitiꝰ fuit liberatꝰ. In ꝯuētu coloniēſivna ⁊ eadē die defuncti ſunt duo fratres: vnusnouitiꝰ: alter antiquꝰ p̄dicator. Tertia autē diea morte eoꝝ apparuit nouitiꝰ infirmario: dicēsſe tūc a purgatorio liberatū ꝓpter feruorē conuerſiōis tūc euolare. Poſt mēſeꝫ v̓o apparuiſp̄dicator ille gl̓ioſus: monile hn̄s in pectore etmultos lapides p̄cioſos ī veſte: ⁊ coronā aureain capite. Quē recognoſcēs infirmariꝰ ⁊ ꝙ tūca purgatorio liberatꝰ ad celū aſcēderet: interrogatꝰ cur tardiꝰ fue̓it purgatꝰ qͣꝫ nouitiꝰ. Rn̄ditEgo ꝓpter familiaritatē ſcl̓ariū ⁊ verba ſolatidiutiꝰ fui in purgatorio: ſed maiorē eo gl̓am accepi. Monile ſignificat rectā intētōnem: lapides p̄cioſi aīas ꝯuerſas mei p̄dicatōe: corō̓a ineffabilē gl̓am. Quidā aliꝰ apparēs ſocio on̄ditſocio tibias adu̓ſtas. Interrogatꝰ cām huius.
Rn̄dit ī purgatorio eē eo ꝙ receptis nouis caligis vel ſoccis veteres nō reſignauerāt: ſꝫ ſublecto hēbat. Timeat gͦ qͥlibet venialia etiā ꝯmittere: ⁊ ꝯmiſſa nō hic purgare..8.VI.Quintum purgatoriūeſt ꝓ ſatiſfactōe incōpleta. Et hͦ purgatoriū nōē aliud a p̄cedēti loco vel qͣlitate pene: ſꝫ cā qꝛ pͥcedēs vt dc̄m fuit ē pro remotōe venialiū: iſtudaūt ē ꝓ incōpleta ſatiſfactōe mortaliū: de quo. bAug. de pen. di. vij. c. vl. ait. Etſi ꝯu̓ſus vita viuat .ſ. gr̄e ⁊ nō moriat̉ .ſ. ad infernū deſcendēdonō tn̄ ꝓmittimꝰ ꝙ euadat oēꝫ penā. Prius enīpurgādꝰ ē igne purgatōis: qͥ in aliud ſcl̓m diſtulit fructū ꝯuerſionis. hec. b. Aug. Cū enī in oīpctō mortali ſit ẜm. b. Aug. auerſio ab incōmutabili bono qd̓ ē deꝰ: ⁊ ꝯuerſio ad ꝯmutabile bonū qd̓ ē creatura. Rōne auerſiōis debet̉ pctōripena infinita extēſiua .i. ꝑpetua ſeu infernalisqꝛ auerſio ē ab infinito bono. Rōne v̓o ꝯu̓ſiōisdebet̉ pena finita extēſiue .i. ad tp̄s: qꝛ id ad qd̓ſe ꝯuertit peccādo eſt qͥd finitū: puta pecunia:delectatio carnal̓: ⁊ hiꝰ. Cū aūt ꝯu̓tit̉ ad pnīamīmediate ſicut remittit̉ culpa: ita ⁊ debitū peneinfernal̓. Sꝫ remanet obligatio ad penā tꝑalēniſi tāta ſit vis doloris ⁊ ꝯtritōis in ip̄a ꝯtritōeꝙ deleat̉ eius magnitudīe etiā oē debitū tꝑalispene: ſicut accidit in bono latrone cū xp̄o crucifixo: ⁊ in Maria magdalena: ſꝫ rariſſime hͦ accidit. Un̄ poſt dimiſſiōem debiti pene iufernal̓cōiter remanet obligatio ad pena tꝑalē plus ⁊minus ẜm deuotōem ꝯuerſionis: ad quaꝫ penāſatiſfaciendā valēt vt dictū eſt ſupra: ⁊ ꝯtritō ⁊ꝯfeſſio ⁊ penitētia iniūcta ⁊ indulgētie ⁊ bona q̄quis facit ⁊ ęlemoſyne: ieiunia: oratōes: ⁊ huiꝰ.mōi: ⁊ tribulatōes tolerare patiēter in gr̄a. Siqd̓ ei reſtat ꝑſoluendū in purgatorio luet. Un̄Hiero. ſuꝑ naū. Deus vt oīuꝫ reꝝ ita ⁊ ſupplicioꝝ nouit menſuras: nec p̄ueniri ſnīa iudicisnec illi in peccatorē exercēde de hīc pene auferre ptātē: ⁊ magnū peccatū magnis diuturniſqꝫlui cruciatibꝰ. xxiij. q. v. Quid gͦ. Itaqꝫ non eſtequalis pena ignis oībus in purgatorio ſꝫ valde varia. Et acerbitas pene ẜm Ricardū correſpōdet grauitati culpe ꝯmiſſe. Diuturnitasv̓o in pena: radicatōi culpe in affectu. Et vt dr̄Eccl̓i. Per miſericordia purgātur peccata etfidē: quo .ſ. ad diminutōem pene vel abbreuiationē. Et hoc eſt qd̓ dicit. b. Aug. ꝙ quibꝰ ꝓſuntſuffragia .ſ. ꝓ defunctis facta: aut ad hoc valētvt ſit plena remiſſio .ſ. illaꝝ penaꝝ ⁊ ſic deliberatio aut tolerabilior ſit ip̄a dānatis. xiij. q. ij. Tēpus dānatōem appellat punitōem: ad quā ſuntꝯdēnati in purgatorio. Purgant̉ aūt ꝑ miſericordiā ſuffragioꝝ q̄ fiūt ꝓ eis ⁊ magis ꝑ ſpēalia qͣꝫ ꝑ generalia: videlꝫ vel miſſaꝝ: vel elemoſynarū: vel ieiunioꝝ: vel orationū. vt dr̄. xiij. q ij.