Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

LiberStrataqꝫ iam vulgi pedibꝰ detrita viaꝝ. Ip̄adebꝫ mūda ſolida lapidibus ſtrata. recta pacifica. omnibꝰ cōmunis. libera ſine obſtaculo etoffenſa. vt dicit idem lucretius. Priuata ē viaque vicino municipio data ē. hec ſolet ꝯpendioſa gratioſa. quia pedibus itinerātium mintrita. ex vtraqꝫ ꝑte vie arboribꝰ ꝯſita. Aggermedia ſtrate eminētia coaggregatis lapidibusab aggere .i. a coaceruatōe dicta quā hyſtoriciviā militarē dicūt de qua dr̄ qualis ſepe vie deprenſus in aggere ſerpēs. Iter. neris. ē via quaab homine quocūqꝫ iri pōt. differunt aūt iteritiner. Iter em̄ ē locus tranſitu facilis appellamus iter. Itiner aūt ē iter longe vie ip̄e labor ambulandi vt quo velis ꝑuenias. Semitaaūt ē mediū itineris a ſemi itu dicta. ſemita aūthominū. callis ꝟo pecudū vel feraꝝ. callis eniꝫē pecudū inter mōtes anguſtū iter et tritū a callo pecudū tritum ꝑduratū. a callo ē vocatum. Tramites ſunt in agris tranſuerſa itineraſic dicta eo ad rectā viam trāſmittāt. Diuerſum ſiue diuerſoriuꝫ ē flexus viaꝝ. via .ſ. tēdēsin diuerſa. Diuerticulum aūt ē digreſſio a latere vie publice vel priuate. Biuiuꝫ ē duarū viaruꝫ principiū quarū vna tendit ad dexterā aliaad ſiniſtrā et ē locus vt ſepius periculoſus et ſuſpectus. in biuijs inſidiant̉ fures et raptoresin biuijs etiā expectāt vel cōueniūt meretrices.Eſt etiā locus ambiguus. quia que via ſit tenēda ſepius dubitat̉. ponunt̉ in biuijs ymagines ſiue cruces vt ſciant quā ꝑtem vie teneredebeant trāſeuntes. Competa ē locus in vieꝯueniūt ſicut triuie quadriuie ē locus ꝑiculoſus dubius ſicut biuiū. Ambitus ē inter vicinoꝝ loca et edificia locus duoꝝ pedū dimidij ad circūeūdi facilitatē derelictus. ab ambiendo .i. circūeūdo ſiue ab ambulando ſic eſt dictus. Orbita ē veſtigium rote canti ſic dicta aborbiculari figura rote que viam cōprimēdo cauat et ꝓfundat. Actus dr̄ locus quo pecus agiſolet. Cliuoſum ē iter flexuoſum. Ueſtigiū pedis ſignū planta in terra vel in puluere impreſſum ſic vocatum. quia veſtigium vie preeuntium inſtigantur et imprimunt̉. Relinquūt at̄pedes animaliuꝫ in ſuis veſtigijs quoddā odoris indicium quo a canibus venaticis ab alijsferis ſepius deprehēdūtur. qd̓ ſciens leo deletſua veſtigia cauda ſua ne ab inſequētibus cognoſcat̉. Hec de mēſuraꝝ ꝓprietatibus differentijs dicta ſufficiant et que ſuꝑius dicta ſt̓de Iſi. li. xv. c. vlti. ſunt ſumpta..XIX. De ponderibus. Capitulum. cxxxj.Onderum etiaꝫvt dicit Iſi. ſicut et mēſurarū expedit ſcire moduꝫ. Cunctis em̄ corporeis rebus nature potentia pondus dedit. ſuuꝫquoqꝫ regit omnia pondus. et ideo pondꝰ a ponēdo ē dictuꝫ. Omnia em̄ ponit pondus collocat in ſuo loco. quia nihil aliud ē pondus niſiimpetus rei tendentis ad locum ſuuꝫ. Duplexaūt ē ponderis principium effectiuuꝫ .ſ. leuitaset grauitas. Unde leuitas in ſimplici materiaſubtili mouet ſurſum nec quieſcit donec veniatad locum ſuum. et ignis ſuo pondere mouet̉ſurſum nec quieſcit donec veniat ad ſperam ſuam. Ecōtrario grauitas dominans in materiacorpulenta et terreſtri mouet deorſum nec quieſcit donec centrum inueniat ad qd̓ tendit. etomnia grauia ſuo pondere centruꝫ petunt. vn̄omnis materia rara et ſubtilis duplicem habetcauſam leuitatis. Nam talis materie partesſint ſubtiles mouentur a centro ad circūferentiam nec quieſcunt quouſqꝫ tangant. Talisetiā materia ꝓpter ꝑtium rarefactōem plurimūē poroſa. eius ꝑtes ſubintrat ꝟtus ignea queꝑtes terreſtriores diſſoluit et ꝯſumit. ſic totūcorpꝰ leuigat et ſurſū ducit. Un̄ calor maximaē cauſa et potiſſima leuitatis. ſicut frigiditas cꝰmotꝰ ē a circūferētia vſqꝫ ad centrū. ē cōꝑactōis ꝑtiū et coadunatōis ꝯſequēs grauitatis. Un̄ omne corpꝰ quāto ē ſolidiꝰ et cōpactiꝰtāto grauiꝰ. quāto rariꝰ tāto leuiꝰ inuenit̉pondus reſpiciat leue qͣꝫ graue rōe inclinationis vtriuſqꝫ ad locū ſuū ſibi a natura naturaliter deputatuꝫ. nomē tn̄ ponderis ſibi vulgarit̓vendicat grauitatis. que deſcēdūt ꝓpt̓ ſuam grauitate dicūtur ponderoſa. que ꝟo aſcēdūt ſurrſum leuia dicunt̉. oppoſitū ꝯtraderoſa vſualit̓ diuidunt̉. dicit Iſi. li. xv.pondus dictum eſt penſum eo in ſtatera pedeat libramē. Scd̓m aūt iſtū modū ſumendivſualiter ſortit̉ nomē pōderis aliqn̄ res in fitpōderatio. aliqn̄ res pōderata. aliqn̄ maſſa circa quam res pōde̓ indicāda pōderat̉. Inſtrumētū itaqꝫ in pōderatio fieri ꝯſueuit diuerſimode nūcupat̉. dr̄ trutina ẜm Iſi. ē gemīapōdeꝝ ſanx eqͣli examīe pēdēs facta ꝓpt̓ maiora pōderāda vt ſunt centenaria talēta. ſic̄ momētana ꝑua modicaqꝫ pecuīa appēdēda. ſtatera a ſtādo ē dicta eo duabꝰ lācibꝰ ī vno medio ſtilo librata equalit̓ ſtet. lāces dicūt̉ aūt ciphi enei duo tenuiſſimi in qͦꝝ vno ponit̉ pōdꝰ