Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberinter figuras numeros ſolidiſſimꝰ. equis latēribus diſtinctus. euangelicā repn̄tans doctri. que. iiij. ꝑtes orbis immobilē obtinet veritate atqꝫ firmam. vt dicit Beda ſuper Gene. Angulus aūt multaꝝ figuraꝝ ē ꝯmune ſubiectu qꝛ omnes p̄dicte figure ſub diuerſitate angulorū terminant̉. Eſt aūt angulus duaꝝ linearū alternus ꝯtactus. ẜm modū aūt ꝯtingendiſe variat̉ angulus qꝛ nūc rectus nūc obliquus.vel reflexus nūc acutus nūc obtuſus. Marinaaut virtus ꝯſiſtit in angulo recto qꝛ in ip̄o totavirtus que ꝯſiſtit in lineis a baſi ꝯfluentibꝰ adangulū fortificatur ꝓpter lineaꝝ ꝯcurſum ꝑiter ꝯtactu. vt patet in oculo qui oīa cōpreheditſub angulo. radij qui linealiter veniunt a reviſa faciūt vnā pyramidē cuius conus ē in pupilla et baſis in re viſa raduj inangulantur īcentro pupille angulū illū pyramidalē formatur viſus vt dicit autor ꝑſpectiue. quere ſupra li. iij. de natura viſus. ī ſi. v. de materia oculoꝝ. Partes itaqꝫ oppoſite inter ſe et abinuicēſeꝑate in angulis ꝯueniūt ꝑiter in vnū finiuntur. Pauca itaqꝫ de natura figuraꝝ angulo. exempligratia ſunt hic dicta. vt ſciamus ꝗailloꝝ ē neceſſaria ad diuerſa miſteria diuinepagine ꝯgnoſcenda que ſub numeroꝝ et figuraꝝ methaforis ml̓tiformiter ſunt velata.ſicut circulus ſignat aīam rōnalem et triangulaīam vegetabilē ſic quadrāgulus animā ſenſibilē. Nam ſicut quadrangulus linea ducta abangulo vſqꝫ ad angulū oppoſituꝫ duos ꝯtinettriāgulos. ſic anima ſenſibilis duplicē in ſe habet triangulum potentiaꝝ ſeu virtutuꝫ. anima ſenſibilis p̄ter tres potētias vegetabilis hꝫvirtutē apprehēſiuam ꝯcupiſcibilē iraſcibile.qꝛ aīa ſenſibilis ē vegetabilis et ecōuerſo. etſic de alijs figuris diuerſe rōnes miſtice ſpiritales eliciuntur ſpiritalia corꝑalibus adaptātur. Sub iſtis aut figuris cōprehēdunt̉ mēſurarū ponderū rōes. De menſuris corpoꝝ menſurabilium.Capitulum.cxxix.St autem menſura vt dicit Iſid̓. li. xvj. c. penl̓. resaliqua ſuo vel tꝑe circūſcripta.Et hec ē aūt corꝑis aut tꝑis aūt ſpacij localis.Corporis mēſura ē vt hominū ſeu lignoꝝ aliarūqꝫ rerum corꝑalium breuitas vel longitudoOmne em̄ corpus dimenſionē habet ꝓpriaꝫmēſuram. ꝓprie aut menſura ē vocata eo fruges et liquores ceteraqꝫ ſicca et humida ea metiunt̉ vt modiꝰ vrna amphora ſextariꝰ. Mē-.XIX.ſurarū aūt minima ꝑs ē cōcleariū qḋ ē dimidiaꝑs dragme. pōderas ſiliquas. ix. qui triplicatꝰꝯculā facit. ꝯcula dragma vna et dimidiaadimplet̉. Ciatus aūt pondus ꝯtinet. x. dragmarū. quibus ſi quinqꝫ addideris dr̄ orifalus.Acitabulꝰ quarta ꝑs ē emine. xij. dragmastinēs. Cotula ē emina cōtinēs ciatos. vj. quecōtula dr̄. quia cōte greco ſermone inciſio dicit̉et emina ſextarij in duo equalia incideturtula noīatur. Emina at̄ appēdit librā vnā. quegemīata ſextariū facit. Eſt aūt ſextarius mēſura duaꝝ libraꝝ. quibus aſſumptis bilibris nominatur. aſſumptus aūt quater greco ſermonefit cenix. quinquies aūt ꝯplicatus quinarē ſiuegomor facit. adijce ſextu. ꝯgium reddit.gius ſex metitur ſextarijs a quo ſextarius nomēſumpſit. Cōgius a cōgiēdo .i. augmētum creſcēdo vocatur. Unde pecunia gratiā beneficij data ꝯgīarium ē vocata. Unuſquiſqꝫ imꝑator fauorē populi captās adijciebat ad menſurā vt in donis largior videret̉. Cōgīariū aūtē ſpecialiter menſura liquidoꝝ. cuius rem etme ſimul a romanis impoſitū inuenimus. Metreta liquidoꝝ ē menſura. a metrō greco ſit vocata ē cōmune nomē ad omnes mēſuras liqͥda ꝯtinētes. Modius ē dictus eo ex ſuo modo ſit ꝑfectus. Eſt aūt mēſura libraꝝ. xliiij. id ēſextarioꝝ. xxij. oꝑatōnum ꝑfectaꝝ d̓i typē figura. Uigītiduo oꝑa fecit deus infra oꝑavj. dierum. nam primo die fecit deus. vij .ſ. materiam informe. agelos. lucem ſiue ignem. celosſuꝑiores. aquam terram aerem. Secunda firmamētum ſolis. Tercia die quatuor. maria ſemina. ſationes plantaria. quarta die fecit triaſcꝫ. ſolem. lunam ſtellas. quinta die tria. ſcꝫ piſces. reptilia volucres. Sexta die fecit. iiij. beſtias. iumenta. reptilia terre et homineꝫ. factaſunt vigintiduo rerū genera in diebꝰ ſex. Et vigintidue generatōes ſunt ab adam vſqꝫ ad iacob. ex cuius ſemine naſcitur omnis gens iſrahel. Et. xxij. ſunt libri veteris teſtamenti vſqꝫad heſter. Et. xxij. literaꝝ elementa quibꝰ totatradit̉ diuine legis diſciplina. His igit̉ exemplis modius mēſurā vigintiduoꝝ ſextariorumꝯtinet ẜm moyſi traditōem. eſt modius a modo dictus quaſi menſura moderata. vt dic̄ Iſi.Satum genus ē menſure iuxta morcꝫ ꝓuintiepaleſtine. vnum et dimidium modium capiēsvel ꝯtinens. cuius nomen eſt ex hebrayco ſumptum. Satum em̄ apud eos ſumptio ſiue leuatio nominatur eo qui metitur eādem menſuram ſumat atqꝫ leuet. Satum tamē aliquādoponitur modio. xij. ſextarioruꝫ. vt dicit idem.