Liber¶ De verme.¶ Capitulum. cxiij.Ermis ē animalqd̓ de carnibꝰ ſepe ⁊ herbis naſcit̉.ſepe autem d̓ oleribꝰ ꝓcreat̉. aliquādo ex ſola humoꝝ corruptōne. aliqn̄ ex ſexuumcōmixtōe. ⁊ aliqn̄ ex ouatōne vt patet in tortucis ⁊ ſcorpionibꝰ ⁊ lacertis vt dicit yſi. li. vij. Dicit̉ aūt vermis quaſi vertens vl̓ quaſi verrens.qꝛ in multas ꝑtes ſe vertit. vl̓ qꝛ ferrit .i. ad partes oppoſitas ſe trahit. n̄ .n. ſicut ſerpētes ſquamarū niſibꝰ vermis reꝑit ſed in diuerſas ꝑtescorpuſculum ſuū trahit vt dicit yſi. Et vere tn̄de latebris vermes exeūt. ⁊ iō forſan vermes averno exitu nomen ſumūt vt dicit idem. Suntaūt vermiū multe differentie ſicut dicit idē. nāquidaꝫ ſunt aquatici. ⁊ quidam terreſtres. Etiſtoꝝ quidam ſunt in herbis ⁊ oleribꝰ vt eruce ⁊cōſimiles. quidā in arboribꝰ vt teredines. ⁊ quidam in veſtibꝰ vt tinee. ⁊ quidam in carnibꝰ vtmadones qui ex corrupta humiditate in carnibꝰ putridis generant̉. quidā in animalibꝰ vtlumbrici ⁊ aſcarides in viſceribꝰ. ſirones in manibꝰ. pediculi ⁊ lendes in capitibꝰ. qui omnes exhumoribꝰ corruptis in animaliū corꝑibꝰ interius vl̓ exterius generant̉. Sunt ⁊ alij vermes t̓re longi ⁊ rotundi molles ⁊ lubrici terrei quos īterra venant̉ talpe ⁊ quibus piſces in aqͣs capiunt̉ qn̄ hami talibꝰ vermibꝰ ineſcant̉. Et dic̄coſtan. ꝙ tales vermes valent cōtra ſpaſmum⁊ ꝯtractōem neruoꝝ. Ualent etiā contra morſum ſerpentis. ⁊ ictu ſcorpionis. Et inter vermes quidā ſunt qui omnino carent pedibus vtcolubri ⁊ ſerpentes. ⁊ quidam ſunt qui multoshn̄t pedes vt ſextupedes. Et quidā ſunt vald̓ꝑnicioſi ⁊ nature hominis inimici vt ſerpentes⁊ ceteri venenoſi. Et ſunt quidā anuloſi corꝑisqui nō hn̄t neruos nec oſſa nec ſpinas nec cartilagines nec ſanguinē. ⁊ oēs tales ſi ī oleo fingitur moriunt̉. in aceto ꝟo reuiuiſcunt vt di. ariſ.⁊ pli. Et ſt̓ ꝗdā vermes qͥ generāt ⁊ generāt̉ ⁊qͥdā ꝗͥ generāt̉ ⁊ nō generat vt ſalamādre. ⁊ ītalibꝰ nō ē ſexus. His ⁊ alijs modis vermes tāmaiores qͣꝫ minores variantur¶ De vermiculo. ¶ Capitulum. cxiiij.Ermiculꝰ ē vermis modicꝰ a verme diminutiue dictus quales ſolent in lignis ⁊ fructibus inueniri ſicut Dauid. ij. Reg. xxiij. tenerrimo ligni vermiculo ꝯꝑat̉. teredo vl̓ terebuccadicit̉ qui cū ſit natura mollis lignū duriſſimū ꝑforat. imo nihil ē durius eo dū tāgit. nihil mol.XVIII.lius dū tangit̉ vt dicit glo. ibi. Uermis igr̄ p̄cipue terreſtris naſcitur ex humo ⁊ folijs ex fructibꝰ ⁊ lignis. finita hyeme ꝓcedit de viſceribꝰterre tꝑe verno. ſalſa cauet ⁊ fugit. etiaꝫ aromatibꝰ ⁊ amaris condita nō tangit veſtes lineas n̄rodit ſicut tinea laneam veſtem deſtruit ⁊ ꝯſumit. ⁊ maxime illas veſtes laneas ꝯſumit ꝟmisquarum carnes tetigit dens lupinus. Nam lana ouis deforate a lupis tineas generat ⁊ pediculos vt dicit ariſ. li. viij. ⁊ pli. li. x. Uilis ⁊ moll̓eſt vermiculus ⁊ rotundus. ſubtilia ⁊ gracilia ſt̓eius extrema ⁊ media groſſiora. occulte mordetarborem ⁊ conſumit. plus ore qͣꝫ pedibꝰ ſe trahit vilis ē. flexibilis ⁊ exanguis. In omnibꝰ vermibꝰ ē ſenſus tactus ⁊ guſtus vt dicit pli. li. xj. c.lxxj. vnde ꝑcepto ſonitū vl̓ ſtrepitu lateſcunt.int̓ ſapores diſcernūt amara .n. ⁊ ſalla refugiūtvermes. ⁊ dulcia appetunt ac ſugunt. vnde dentibꝰ alij p̄dant̉. alij vnguibꝰ ⁊ roſtris ad neceſſitatem rapiunt. alij acumine excauant. alij ſugūtlambunt. ſorbent. vomunt. mandunt. nec mīoreſt varietas in pedum miniſterio vt rapiant. diſtrahāt. premant. pendeant. terram fodere nōceſſant vt dicit pli. ibidem ſcꝫ li. x. ca. lxxj.¶ De vipera.¶ Capitulum. cxv.Ipera eſt genusſerpentis venenoſum. de qua di. yſi.Ili. xij. Uipera ē dicta eo ꝙ vi pariatnam cū venter eius ad partum intumuerit catuli nec expectantes maturam nature ſolutōnemcorroſis eius lateribus. cum matris interitu vierumpunt. Dicitur autem ꝙ maſculus ore inẜto in os vipere ſemen expuat. illa autem ex voluptate libidinis in rabiem verſa caput marispreſcindit. itaqꝫ fit vt parens vterqꝫ pereat. maſculus dum coit femina dum parit. Ex viperafiunt paſtili qui trociſci tyriaci nominantur. exquibus fit tyriaca id eſt remedium contra venenum. De viperis dicit Pli. li. viij. ca. xl. Uipera ſola inter ſerpentes ī terre cauernis ſe abſcōdit alij omnes cauernis ſaxorum aut arborumſe occultant. famem ſuſtinent diutiſſime. in forti hyeme intra terre viſcera ſe recolligit ⁊ priuseuomito veneno vſqꝫ ad veris tēpora dormit.Cum autem calore ſolis pori terre aperiuntur.vipera expergefacta egreditur de cauernis. Etquia viſus eius ex longa mora contraxit in tenebris caliginem. feniculi radicem vl̓ herbamquerit ⁊ eius ſucco oculos linit hebetatos. ⁊ ſicherbe guſtu oculos acuit vt viſum recuperetquem amiſit. Eſt autem tyrus ſpēs vipere maxime venenoſitatis. de quo dicit ariſt. libro. vij.