Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber De pediculo. Capitulum. lxxxvj.Ediculus cutiseſt vermis a pedibus ſic vocatꝰ. vtdic̄ yſi. lib. xij. Plus em̄ pedū motuqͣꝫ morſu ledit cuteꝫ. Ex humidis et corruptisvaporibus intercutaneis per poros reſudantihus generantur vt dicit yſid̓. in viat̉. Sepe inquit pediculi et lendes naſcunt̉ in capite vel incute ex purgationibus quas natura eijciēs facit conſumere inter cutem carnem. Suꝑ quēlocum dicit expoſitor. Quidaꝫ pediculi ex humore ſanguineo generantur ſunt rubei groſſi. quidam ex flegmatico et molles ſunt et albiquidam ex colerico. ſunt citrini longi veloces acuti. quidam ex melancolico et ſunt illi cinerei coloris. id eſt ſubnigri et macilenti et motustardi. Ubi autem eſt nimia pediculorum multitudo in corpore multum plectorico et corrupto ſignum ſolet eſſe corruptionis generalis vtmorphee ſiue lepre vt dicit idem. Contra pediculorum autem moleſtiam valet capitis frequens ablutio. pectinatio. medicinalis mundificatio. Nam vt dicit Conſtantinus. Argētum viuum cum cinere ſalicis eos necat. hocprecipue ſi ex calido humore generātur. Itemfacit letargicum magnum. id eſt plumbū vſtuꝫcum oleo et acēto. Si vero generantur ex humore frigido valet ſtaphiſagra auripigmentūcum oleo aceto. Similiter aqua marina ſalinaria cum aceto. Scd̓m autem differētes naturas animalium ſunt in eis differentie pediculorum vt patet in porco cuius pediculus dicitur vſia ſic dictus quia vrit. naꝫ vbi mordet adeo locus ardet vt ibi veſice fiant vt dic̄ idem.yſi. libro. xij. Quilibet autem pediculus tantoacrius mordet ledit quanto plus macreſcit. De pulice. Capitulum. lxxxvij.Ulex vermis ēmodicus moleſtus hominibus maxime et infeſtus. a puluere dictus eo a puluere potiſſime nutriatur vt dicit Iſid̓.libro. xij. Eſt autem vermiculus mire leuitatisnon curſu ſed veloci ſaltū pericula effugienseuadēs. Tempore frigido pigreſcit vel deficiteſtiuo tempore inſoleſcit. Ꝙͣuis autem non ſitde animātibus que procedunt per manifeſtaꝫſexus commixtionem. multiplicat tamen ſuamſpeciem per ouatōnem. quia oua quedam in ſegignit ex quorum commixtione vel emiſſione.XVIII.vnicus pulex multos producit. Unde pulex albus quidem naſcitur ſed quaſi ſubito in nigredinem commutatur. Sanguineꝫ appetit carnem cui inſidiet terebrat et perfodit. liquidiorēpartem incutanei humoris ſugit in parte corporis cui inſidet ſugendo ſanguinem rubicundum veſtigium derelinquit. dormire volentesacri morſu impetit. nec etiam regibus ſi eorumcarnes paruus pulex tetigerit quin eos moleſtet parcere conſueuit. Eis ſiquidem abſinthium eſt venenum. Similiter folia perſicorumvt dicit Conſtantinus. Colloquintida valꝫtra pulices ſi trita et mixta fuerit cum aqua perloca vbi abundant pulices aſpergatur. Similiter folia abſinthij. quia vt dicit̉ eorum odoreet ſapore moriuntur. Propter ſaltus velocitatem defacili non capiuntur. In calore ꝯtrapus pluuioſum acrius modet̉ pulex. De rinoceronte. Capitulum. lxxxviij.Inoceron grecelatine cornu in nare interpretatur.Idem eſt monoceron. id eſt vnicornus. beſtia ſeuiſſima appellata eo vnum cor in media fronte habeat quatuor peduꝫ. itaacutum validum. vt quicquid impetierit autventilet aut perforet vt̓ dicit yſido. li. xij. Naꝫcum elephante ſepe certamen habet quē vulneratum in ventre proſternit. Tante auteꝫ eſtfortitudinis vt nulla venantium virtute capiatur. Sed ſicut aſſerunt qui de naturis reꝝ ſcripſerunt. virgo puella ꝓponitur que venienti ſinum aperit in quo ille omni ferocitate depoſita. caput ponit ſicqꝫ ſoparatus velut ineriniscapiatur interimitur iaculis venatoris. hucuſqꝫ yſido. li. xij. Greg. ſuper iob addit in moꝝ.ad iam dicta. Rinoceron inquit fera eſt omnino indomita. ſi quo modo capta fuerit tenerīnullatenus poſſit impatiens. quia vt dicitur ilico moritur. De rinoceronte dicit Plinius lib.viij. ca. xxj. Rinoceros in nare habens cornu .i.in medio frōte ſupra nares. Hoſtis eſt elephātis vnde ſuum cornu limat ad ſaxa acuit ſicſe preparat pugne. in dimicatione aluum impedit elephantis quaꝫ ſcit partem corporis eſſe molliorem. Longitudo par ineſt ei vt equo.ſed crura multum breuiora. Color eius buxeꝰ.Et ſicut innuit idem libro. viij. capit. xxij. huiꝰfere multe ſunt ſpecies. ſcilicet rinoceron monoceron. egloceron. Eſt autem monoceron vt dicit idem fera aſperrima ſimilis equo in corpore