Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber⁊ ſomnū ꝓuocandi. habēs ſemē nigrum habetfolia nigra aſpera ⁊ dura. ⁊ florē purpureum ⁊folliculos duros ⁊ ſolidos ⁊ ſpiſſos. habēs ꝟoſemē obrufū flores hꝫ melinos ⁊ folliculos molliores. ſꝫ hn̄s ſemē albū hꝫ flores albos ⁊ foliapīguia ⁊ mollia ſucco plena. ⁊ eſt herba frigidain tercio gradu. ⁊ ſicca in ſecundo. ⁊ iō tumoresrepercutit. ventrē ſtringit. fluxū ſanguinis ſiſtitdolorē dentiū de calida cā tollit. reuma caliduꝫcōpeſcit. hucuſqꝫ diaſ. ⁊ pli. de ſemine ſiquidemiuſquiami dicit ariſt. li. vegetabil̓. ſemen helē. i.iuſquiami quod eſt mortifeꝝ apud ꝑtes in hieruſalē eſt cōmeſtibile de quo patet ꝙ eius malicia ⁊ venenoſitas ꝑ bonitatē terre vbi creſcit vl̓maliciā diminuit̉ vel auget̉. De iuſquiamo dicit magiſter in hiſt. ſuꝑ exo. ꝙ in tiara ſiue ſūmipontificis corona ſtabat flos erectꝰ ſimilis herbe quā greci iuſquiamos vocāt. digiti vniꝰ magnitudine. ſub illo aūt flore in extremitate tiarecirca frontē ⁊ occiput erat circulus aureꝰ tripliciordine diſtinctus ſuꝑ quā ſtabant flores aureiſimiles plantagini a timꝑe ad timpus ⁊c̄. vndein hoc fuerūt priuilegiate iſte herbe ꝙ earum ſimilitudo ī cidari ſacerdotꝭ ſūmi figurari meruit De caſtanea. Ca. lxxxviij.Aſtanea ē arbormagna ⁊ ꝓcera ſic a grecis vocatavt dicit Iſi. li. xvij. eo ꝙ fructus eigemini in modū teſticuloꝝ inter folliculū reconditi ſunt. qui dū eijciūt̉ caſtrant̉ ⁊ iō tales arbores a caſtrādo caſtanee greco vocabulo nuncupant̉. hec arbor vt exciſa fuerit tāqͣꝫ ſilua expulurare cōſueuit vt dicit Iſi. hec arbor eſt multūvtilis nā eiꝰ lignū valet ad edificioꝝ ſtructuraꝫad igniū nutrim̄tū. eiꝰ fructꝰ valet ad cibū ⁊ cortices ⁊ folia ad medicinā fructꝰ ſiqͥdē eiꝰ qͣꝫuisſub vili cortice aſpero ⁊ duro in arbore abſcondatur tn̄ qn̄ maturus extrahitur dulcis inuenitur potiſſime qn̄ decoqͥt̉ vel aſſat̉. ſic̄ aūt ſubdityſaac in dietis. caſtanee ſunt calide ī medio pͥmigradꝰ. ⁊ ſicce in ſecūdo. ⁊ iō rōe caloris habentdulcedinē. rōe vero ſiccitatis hn̄t ponticitatemCaſtanee tn̄ nimis cōmeſte ſunt inflatiue ⁊ doloris capitis ꝓpt̓ incluſū fumū generatiue ſedvt ab eis nocumentū auferat̉ oportet ꝙ aſſent̉vt corpulētia eaꝝ ⁊ terreſtritas rarificet̉. vel vtī dulci aqͣ decoquāt̉ vt ex aq̄ humiditate ⁊ mollicie tēperēt̉ ⁊ tūc bn̄ nutriunt ⁊ laudabiles humores generāt ⁊ corporis ac pectoris ſiccitateꝫgenerāt ⁊ maxime ſi cū zucara comedāt̉. a colericis ⁊ fleumaticis cuꝫ puro melle valent etiamẜm medicinam qꝛ abominatiōis ⁊ vomitꝰ ſunt.XVII.cōſtrictiue ⁊ ieiuni in teſtini cōfortatiue. Iteꝫ caſtanee cū modico ſale trite ⁊ cū melle tꝑate rabidi canis vel hoīs morſus ſunt optime ſanatiueItē cū farina ordei ⁊ cum aceto cathaplaſmatetumoris māmillaꝝ ſunt efficaciter rep̄ſſiue. Itēearū cortices ⁊ folia vſta ⁊ puluerizata ac cū vinō tꝑata adoleſcētis capiti ad modū cathaplaſmatis appoſita augmentant capillos ⁊ ꝓhibēteorum caſum. hucuſqꝫ yſa. in die. De lauro. Ca. lxxxix.Aurus eſt arborvictorialis digna multis laudū p̄conijs ꝓpt̓ ſingularē grē ſue excellentiam ⁊ ꝟtutis ꝓpter qd̓ ⁊ victores quondā obtēta victoria ſertis laureis coronati laureati dicebāt̉ quā greci daphne vocant cuiꝰ virtutes⁊ ſingulares ꝓprietates ſupra poſuimꝰ in hͦ eodem libro in littera a. quere ibi ⁊ inuenies. De lentiſco. Ca. xc.Entiſcus eſt arbor humilis ⁊ medicinalis q̄ a grecꝭ⁊ hebreis ſcinꝰ alio noīe nūcupaturvt dicit glo. ſuꝑ dan̄. xiij. cuiꝰ folioꝝ ſuccꝰ ſanat⁊ cōglutinat ſciſſa labia ſiue alia vlcera vt dicitur ibidē ⁊ dicit̉ lentiſcꝰ eo ꝙ eiꝰ cuſpis mollisfit ⁊ lētꝰ. nā qḋ molle ē ⁊ flexibile lentū dice̓ cōſueuimꝰ vt dicit Iſi. li. xvij. iſtiꝰ arboris fructusoleū deſudat ⁊ cortex reſinā que inaſtix appellatur. ⁊ ē melior q̄ ī chio inſula generat̉ vt dic̄ Iſi.li. xvj. folia iſtiꝰ arborꝭ ẜm diaſ. ⁊ plat. ⁊ pli. ſic̄ ⁊tota arbor calida ſūt valde ⁊ ſicca ⁊ hn̄t. ꝟtutēꝯſtrīgēdi ⁊ cōſolidādi ⁊ cōfortādi ⁊ iō vꝫ ꝯͣ vomitū ⁊ oēꝫ fluxū tā ſanguīs qͣꝫ hūoꝝ alioꝝ. ſil̓esꝟtutes hꝫ gūmi eiꝰ .ſ. maſtix qͥ a maſticādo ſicdr̄ eo ꝙ maſticata efficitur glutinoſa ⁊ dura admodū cere circa dētes. ⁊ ſic maſticata gingiuasa putridis hūoribꝰ purgat dētes mobiles cōfirmat ⁊ dealbat ⁊ eoꝝ radices roborat ⁊ ꝯfirmatmalū āhelitū amputat ⁊ emūdat. Hec maſtixita colligit̉ ī fine veris cortices ſcini ſiue lentiſciīcidūt̉ ⁊ mūdificata t̓ra veſtes mūde ſupponūt̉ne liqͦr cadēs ī t̓rā cadat vn̄ q̄ clara ē ⁊ mūda acalba ē eligēda. qͥ ꝟo hꝫ t̓rā admixtā ⁊ ē obſcuraē abijciēda. ce̓bꝝ emūdat ⁊ depurat ⁊ multū excreare fac̄. ꝟtutē digeſtiuā ꝯfortat. vētoſitateꝫattenuat. liq̄ factū ſr̄ tegulā calidā. oīa fracta gemas .ſ. ⁊ alia miro mō ꝯſolidat. dicit et̄ pli. ſic ⁊diaſ. ſcinꝰ arbor ē ſpinoſa multū cū radice alta.ī plurimas ꝑtes diuiſa fructū habēs ſimilē mirto. ſꝫ minore rubeū interiꝰ qn̄ ē maturꝰ ⁊ aſperālanā intus cuius ſuccus ſanat fluxū mulierū.