Liberlibet auteꝫ grano eſt cortex ⁊ medulla in qua relinquitur ratio ſeminalis vt ex grano terre commiſſo poſſit ꝓduci planta. vnde in quolibet grano eſt relicta potentia a natura vt ex eo poſſit fieri planta qua mediante ſua ſdeciēs multiplicetur ⁊ in eſſe ſpecifico cōſeruetur. Unde granuꝫqͣꝫuis ſit modicū in ſubſtātia corticis ⁊ medullemagnum tamē eſt ī rationis ſeminalis efficacia⁊ virtute. ⁊ ſicut grana differūt in ſpecie. ſic differunt in figura ſitu aūt diſpoſitiōe. vnde dicitariſ. in primo libro de plantis. grana inquit ⁊ ſemina alia naſcuntur in plantis ſiue ſiliqua vt ſemen anēti ⁊ feniculi ⁊ huiuſmodi. ⁊ alia naſcūt̉in ſiliquis ⁊ folliculis vt faba ⁊ alia leguminoſa⁊ alia in ſubſtantia calloſa emittūtur vt ſeminapirorum ⁊ pomoꝝ ⁊ quedaꝫ habent grana ⁊ ſemen in teſta ⁊ callum extra teſtaꝫ vt nux ⁊ oliuagrana aūt ordinata in ſiliquis ⁊ in follicuſis variantur multipliciter in ſitu. Quia quedam habent grana multiplicata in ſiliqua ſua ſicut accidit celidonie que eſt herba valens ad oculos. etquedam faciunt grana in folliculo clauſo vt faba piſa ⁊cͣ. ⁊ quedam in non clauſo ſicut triticū⁊ ſpelta ⁊ ſimilia. Quedam aūt non faciūt grana ſua in aliquo folliculo vt grana ordei ſed paleam ſuā quaſi cōtinuant cum grano ſuo. ⁊ quedam grana ſunt duplicia per ordineꝫ abſqꝫ pariete in ſiliqua ſua vt grana celidonie. ⁊ quedaꝫſunt duplata pariete mediante vt patet in granis naſturcij. ⁊ quedam triplicantur in diuerſisper ordinem cellulis folliculi vt patet in mirtoī cuius fructu ſunt tres celle ⁊ ī qualibet tria genera vel quatuor ſine pariete aliquo ſunt cōiuncta. ⁊ qn̄qꝫ eſt inter grana paries ligneus ſicut īcaſſia fiſtula. aliqn̄ paries carnoſus vt patet incucume̓ ⁊ cucurbita. ⁊ qn̄qꝫ īter grana ſunt parietes diuerſi generis ⁊ diuerſe ſubſtantie vt accidit in malagranatis in quibꝰ ſunt quidam parietes carnoſi inter grana ⁊ grana. ſil̓iter ⁊ q̄daꝫtele tenues n̄ carnoſe ſunt int̓grana et grana ſꝫſicut differūt grana ⁊ grana inter ſe in ſubſtantia ita etiā in figura. habēt enī quedā formā rotundā quedā piramidalem ⁊ oblongaꝫ. quedātriangulā vel multilaterē vt patet ī ciceribꝰ. grana aūt que ſunt oblonga ī vno latere vidēt̉ eſſequaſi ſciſſa vt pꝫ ī grano tritici ⁊ cōſimilibꝰ corticibꝰ aūt ſiue telis muniūtur grana ꝓpter interioris medulle ⁊ caloris naturalis conſeruationem. hucuſqꝫ ariſ.De gith. ¶ Ca. lxxxij.Ith genus eſt leguminis ſimile cimino in quantitate.XVII.ſed nigri coloris ⁊ ī pane ſpargitur dulcorādovt dicit glo. ſuper yſa. xxviij. ẜm pla. ariſ. ⁊ diaſ.gith eſt herba calida ⁊ ſicca ī ſecūdo gradu. queinter frumenta naſcitur habens ſemen paruulum nigrum ⁊ quaſi triangulū diureticū ⁊ ſubamarum. habens virtutem diſſoluendi ⁊ conſumendi. opilationes etiā ſplenis ⁊ epatis habēsdiſſoluendi virtutem ⁊ aperiendi. ⁊ ventoſitates extenuandi. ⁊ emoroydas inflatas ſedandi⁊ earum fluxum reſtringendi ⁊ lumbricos ventris vermes cum melle interficiendi. hāc herbādicunt eſſe nigellam cuius decoctio in aceto occidit vermes aurium. ſi auribus tepida inſtillet̉apoſtemata rumpit ſi cum furfure ⁊ ſemine lini⁊ fimo columbarum in vino decocta cataplaſmetur contralepram etiam valere dicitur ſi cūraphano in vino decocto ⁊ modico ſale apponatur. menſtrua prouocat. ⁊ aborſum procuratſi mulier inde ſuffumigetur. contra ſtranguiriaꝫ⁊ etiam paſſionem yliacam vinum in quo ꝑ noctem nigella infuſa fuerit propinetur nec debetdecoqui ne nimis violenta efficiatur. Nam vtdicit conſtan. nigella in multa quantitate ſumpta occidit.¶ De ilice. ¶ Ca. lxxxiij.Lex ilicis ē ſpēsquercus arbor ſcilicet glandifera. etdicitur ab eligo eligis quia vt dicitIſid̓. libro. xiiij. huius arboris fructū hominesſibi primo ad victum inuenerūt ⁊ elegerūt. prius qͣꝫ enim frumenti eſſet vſus antiqui vixerūtglande. Inter autem arbores glandiferas honorabilior iudicatur ilex. cuius fructus vt dicitpli. libro. xvj. multas reficit natōs. Eſt ſiquideꝫilex arbor groſſe ⁊ profunde radicis ſolidiſſimiligni ⁊ corticis duriſſimi ſpiſſiſſimi ⁊ rugoſi multe ramoſitatis ⁊ ratione foliorum vmbroſitatꝭiocunde. ⁊ quo ad fructus glandiferos non modice quantitatis ⁊ fecunditatis. lignum ſiquidēeius forte eſt ⁊ durabile immo fere imputribileNam eius trūci in profundo ſub aquis depreſſi quaſi in lapidis ſoliditatem conuertuntur. etquanto prolongiora ſecula in talibus locis humidis defiguntur tanto amplius indurantur ⁊ideo talia lingna deorum templis ⁊ regalibusedificiorum ſtructuris erant apta. ideo propterindiſſolubilem ligni naturam ex ilice deorum ſimulachra ſepius ſculpebantur vt dicit pli.¶ De iunipero. ¶ Capitutulum. lxxxiiij.