Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Icus eſt arbor afecunditate dicta. alijs eniꝫ arboribus feracior eſt. nam terqꝫ qͣterqꝫ ꝑſingulos anos fructū gignit atꝫ altero matureſcente oborit̉ alter ſtatim. ficus autē egiptia fecundior fert̉ cuiꝰ lignū in aqͣ miſſum illico mergitur ⁊ cuꝫ in limo iacuerit deinde in ſuꝑficiemſurſum eleuat̉ ꝟſa vice nature qm̄ madefactūdebuit hūoris pondere reſidere. an̄ tꝑa ꝟo pitagore alebant̉ ficubꝰ galate anteqͣꝫ idem eosad carnis vſuꝫ in qͦ fortior eſt cibꝰ tranſtuliſſetA ſenibꝰ aūt in cibo ſumpte ficꝰ rugas eorū diſtende̓ ferunt̉. tauros qͦꝫ ferociſſimos ad fici arbores coalligatos dn̄t repente māſueſcere. ficaūt cuiuſdaꝫ arboris remedio q̄ dr̄ caprificꝰ vtaſſerit̉ fecūdat̉ hucuſqꝫ yſi. li. xvij. capi. vij. ẜmariſ. aūt li. vegetabilis. huor corticis arboris qͥeſt qͣſi ſanguis in aīalibꝰ in qͥbuſdā eſt lacteꝰ vtin fico ⁊ ī moro ſꝫ fici lac̓ vim hn̄t coaguli ad faciēdos caſteos ſic̄ flos cardei caſealis. Eſt aūteiꝰ hūor multū vnctuoſus ⁊ iō ficꝰ ē multe fecūditatis. qd̓ em̄ eſt vnctuoſuꝫ trāſit in fructuꝫ ⁊qd̓ ſubtile et aqͦſum in folia trāſmutat̉ q̄ quidēſunt lata ⁊ ſciſſa et ī extremitatibꝰ pirica ⁊ acuta quoꝝ lacte ſiue ſucco mēbra genitalia ꝑlinita dicunt̉ moueri ad pruritū ⁊ libidinis incendiū. ſil̓e hꝫ glo. ſuꝑ gen̄. iij. ibi fecerūt ſibi de folijs ficꝰ ꝑizomatā. Cōtingit aūt ficū arborē vtdic̄ ariſ. ſterileſcere aliqn̄ ꝓpter hūoris defectūaliqn̄ ꝓpter ſuꝑfluā hūiditatis abūdantiā. ⁊ invtroqꝫ indiget medicina. vn̄ agricole ei ſubueniūt in d̓fectu hūoris ꝑ fimū ꝯuenientē ⁊ aquādulcē. qn̄ ꝟo ſuꝑabundat hūor arborē clauisꝑforāt ⁊ ſuꝑfluū humorē euacuāt vt ſupra dearboꝝ medicina ē on̄ſum. De fico autē arboreſiue ficū dic̄ pli. li. xiij. ca. viij. oīa q̄ ſupra ſūt deyſi. introducta ficꝰ egiptia inquit ē arbor fecūdiſſima moro ſil̓is in magnitudine in folijs ⁊ inaſpectu. qͣter in eſtate ꝓfert fructū ſꝫ primū generat īmatuꝝ cui ſil̓is ē ficꝰ cipria q̄ qͣter germinat ⁊ fructꝰ qͣternos facit ſꝫ groſſus eiꝰ non matureſce̓ niſi prius incidatur ⁊ lactis ſuꝑfluitasemittat̉ ⁊ emittit germīa ſua ſine folijs in extremitate ramoꝝ. ⁊ hꝫ ſil̓itudinē in radice cū ppl̓oet ī folijs cū vlmo. ⁊ ē in qͣntitate fabi fructꝰ magnitudo. Eſt aūt ficꝰ arbor tenera ⁊ debilitata⁊ iō a forti frigore defacilileditur et potiſſimeqn̄ incipit germīare. Iteꝫ idē pli. li. xij. ca. vj. eſtficus indica exilia quedā ferēs poma vaſtis ramis trāſfuſa. qͥ ramī in terrā adeo curuant̉ pōdere ſuo vt terre infigant̉ et ſic nouā ꝓgeniemfaciūt in circuitu circa ꝑenteꝫ vel circa ſtipiteꝫet tantā faciūt vmbrā ⁊ denſitatē ꝙ paſtoresſub eiꝰ ramīs ab eſtu et a vento ſe abſcondunt.ſuꝑiores aūt rami matris in altū valde ſe extendunt. collaterales ꝟo vaſto circuitu circa matrem ſe diffundūt et qͣſi ſiluoſa multitudīe vmbraꝫ magnā faciunt. folia ſunt aūt latiſſima admodū pelte amonice diſpoſita. poma fac̄ multa ſꝫ modica q̄ fabe magnitudinē vix exceduntſꝫ inter folia calore ſolis ita decoquūtur ꝙ produlci ſapore ad comedendum digna miraculoreputant̉. Ad hoc dicit pli. li. xv. ca. xix. ꝙ ē q̄dam arbor qͥ dicit̉ ſilueſtris ficus q̄ alio nomine dicit̉ caprificus nunqͣꝫ matureſcēs ſꝫ qd̓ ip̄aex ſe non hꝫ alijs tribuit. nam cultores ſolēt aperire ora radicuꝫ vel corticis arboris ficꝰ ⁊ illiintus infigere ſurculos ⁊ ramos caprifici ex qͦrum inſertōne aꝑta radice attracto aere nouo⁊ humore ei ꝯgruo. vigoreꝫ recipit ⁊ virtutemvn̄ et humor lacteꝰ qͥ eſt materia fructꝰ in ipſiꝰtranſit paſtū ſicut pꝫ in dictis alnerici ī tractatu de cā fructificatōnis arboꝝ ⁊ herbaꝝ. Itemidem etiam dicit ꝙ tales arbores dn̄t taliteriuxta fructiferas ordinari vt venti flatꝰ euolantis in ip̄m ficū ferant̉. ad hoc vtilior ē ventusauſtralis qͣꝫ aqͥlonaris. qꝛ ſimpl̓r plus nocet ille ventꝰ borealis ficui qͣꝫ auſtralis. qͣre in aquilonari ꝑte minꝰ ꝓficiūt fici et plus areſcunt. qꝛeaꝝ humor lacteꝰ facilime ꝯſumit̉. ⁊ etiā ꝯgelatur vbi hꝫ dominiū talis ventꝰ. De effectu autem fici vel ficoꝝ qͦ ad radicē foliuꝫ corticem ⁊fructū. Quere ſupra in tractatu de carica in litera. c. vbi expreſſius ꝯtinentur. De fraxino. Capitulum. lxij.Raxinus eſt arbor vt dicit yſi. creſcēs in locis aſperis ⁊ mōtaneis ex qͣ fiunt haſte. quefrangunt̉ vnd̓ ouiꝰ. et fraxinꝰ vtilis haſtis. Defraxino aūt dicit pli. li. xvj. ca. xiij. inter arboresqͣs materie cā natura genuit vtilis ē fraxinus q̄eſt arbor alta ſeu ꝓcera ⁊ rotunda atꝫ recta ſiue pineata folio. homeriqꝫ preconio et achillishaſta nobilitata. ⁊ cedro in aliquibꝰ ꝑtibus itaſimilis vt cortice ablato ementes fallat cuiꝰ folia ꝯtra venenū ſunt vtilia. nam ſucco expreſſo⁊ potui dato ꝯtra ſerpentes ſumme opiferumeſt. tantaqꝫ ei vis eſt vt ſerpētes eiꝰ vmbrā matutinā vel veſpertinā non attingant ꝙ ſi interignem et folia fraxim ponatur ſerpens in ignēpriuſqͣꝫ in fraxinum fugiet. ſunt tamen folia iumentis mortifera in gretia. ceteris autem ruminantibus ſunt innocua. In ytalia ꝟo iumentisnon obſunt. primo autem floret qͣꝫ frondet nec