¶ De croco.¶ Capitulum. xlj.Rocus de quodicit̉ Eccl̓. iiij. et Trenoꝝ vlti. herba ab vrbe coricio ſic dicta vbi maxime abundat vt dicit yſi. li. xvij. eſt herba cumflore ſuo ſic dicta. ſꝫ flos in qͦ eſt potiſſima virtus crocū dicit̉. ⁊ eſt optimū qd̓ eſt recens odoris boni longū paꝝ albuꝫ integruꝫ neqꝫ in fragmēta ꝯminutū in ſpirarōne bonū ⁊ cum carpitur inficit ⁊ tingit manū et leuiter eſt acutumquod ſi hmōi nō fuerit vetuſtum cognoſcituraut infuſum. adulterat̉ aūt admixto crocomaginate. augendi ponderis cauſa ſpūma argenti trita addit̉. ſed ꝓditur ſi puluerulentū inuenitur. et ſi decoctu ab odore ꝓprio immutet̉ etdicit̉ crocomagina ſuꝑfluitas q̄ relinquitur exaromatibꝰ ex quibꝰ crocū fit vngentū. Hucuſqꝫ Iſi. ẜm dyaſcoridem ꝟo due ſunt ſpēs croci. ortenſis dictus ab orto in quo naſcit̉. ⁊ oriētalis a loco vbi creſcit ſic vocat̉. Et eſt iſte nobilior qͣꝫ ortenſis. nec apponit̉ in vomitiuis medicinis. ꝓducit aūt florem purpureuꝫ habenscaput ad modū viole in cuiꝰ medio tres vel qͣtuor flores ꝓducit. eligendi ſubrufi vel oīno rufi. ſubalbidi ꝟo abijciendi ſunt. ꝑ deceꝫ annospoſſunt ſeruari. Eſt crocū calidū ⁊ ſiccū in primo gradu ⁊ in ſuis qualitatibꝰ temꝑatum. ⁊ iōeſt ꝯfortatiuū. vnde ꝯtra debilitateꝫ ſtomachiet defectū cordis multū valet. ruborem oculoꝝex ſanguine vel macula tollit ſi tritum cū roſiset vitello oui oculis apponat̉. hucuſqꝫ dyaſco.et plat̓. Unam eniꝫ ꝓprietatem habet crocus.quia in folijs ꝑ totam hyemem retinet viroreꝫnec deponit illum quātumcūqꝫ frigus intendatur. in eſtate ꝟo deficiūt eius folia penitꝰ ⁊ marceſcunt. ⁊ poſt mediū autūnum iteruꝫ creſcit ⁊tūc flores eiꝰ in tenui ſtipite exeūt et ꝓrumpūt.Sicut aūt dicit ariſ. li. vegetabilium. crocus hꝫmagnam ꝯuenientiā ⁊ ſimilitudinē cum cepa ⁊aſcalonia in radice. differt tamen ab vtraqꝫ qͦniam ceꝑa ſiue radix croci eſt ꝯtinue carnis et n̄facit ſemē ſicut aſcalonia. ſed etiam eſt tota ratio eiꝰ ſeminatiua in radice. ⁊ omnes tunice croci ſunt macre. et non recipiunt tunice eius oririab vna ꝑte cepe ſue ſicut accidit in aſcolonia ⁊domeſtica ceꝑa. ſed incipiunt tunice croci a locis germinationū venaꝝ cepulaꝝ. et hoc eſt deproprio croci vt dicit ariſt. habet autem ceꝑacroci radices capillantes quibus adheret terreet attrahit ſibi nutrimentum vt lilium et alliuꝫet huiuſmodi. et quando cepa croci eſt groſſa.et iam matura incipit diuidi et multiplicari incapita multa proprias tunicas ⁊ radices habētia ⁊ ex ſingulis creſcit planta. ex quo patet ꝙin eius capite ſeu radice eſt eius virtus ſeminatiua que eſt ſui multiplicatiua ⁊ ſue ſpeciei cōſeruatiua quemadmodum Plinius crocuꝫ li.xx. ca. xx. ſic ꝯmendat. Crocum inquit cuꝫ melle non ſoluitur nec cum aliquo dulci. facillimeautem cum vino vel cum aqua. Utiliſſimum ēin medicina deſtruit enim omnes inflatōnes etdolores oculorum. maxime ſi cum vino fueritmixtum. pectori ſtomacho ⁊ eꝑati ſumme vtile eſt. qui crocum prius biberit. ebrietatē ⁊ crapulam non incurrit. Corone autem ex eo facteebrietati reſiſtunt nec ꝑmittunt hominem inebriari. ſomnum facit et caput mouet. ſtimulatvenerem. flos eius illitus igni ſacro ſubuenit.De croco fit vnguentū citrinuꝫ ⁊ croceum qd̓greci crocomagon vocant. Et valet ꝯtra ſuffuſiones oculorum et eſt optimum. quod guſtatum dentes inficit et ſaliuaꝫ. vlcera capitis purgat. foramina et inflatōnes ſedat. ſerpentum ⁊aranearum morſus et ſcorpionum puncturascurat. Hucuſqꝫ Plinius.¶ De cepa.¶ Capitulum. xlij.Ep̄a vel ceꝑe eſtherba cuiꝰ vis tota eſt in radice ⁊ inſemine. Et ideo ſic cepe vocatur vtdicit Iſi. qꝛ non habet caput. de cepe ariſ. li. deplantis. cepe inquit et aſcaloniā bis faciūt folia⁊ habet cepe ſtipitem in quo fac̄ ſemen. ⁊ habꝫradicem pluribꝰ tunicis veſtitam et ſub radicehabet alias radices qͣſi capillares quibꝰ nutrit̉groſſa radix ⁊ ad totam herbam humor tranſmittitur radicalis. In primo aūt anno non ꝑficit radicem. ſed in ſcd̓o poſtqͣꝫ ſeminat̉. Similiter vero ſemē ante ſcd̓m annum facere cōſueuit. Nec facit ſemē in folliculo ſic̄ alliuꝫ ⁊ quedam alia. ſed in ſummitate ſtipitis ſemē ſuperquoſdaꝫ pediculos .i. pedes paruos ſe dilatat.Spēs autem cepe eſt duplex .ſ. domeſtica ⁊ ſilueſtris que canina ab ariſ. nūcupatur. Caninaautē cepa flores habet albos verſus celū ⁊ virides quodāmodo verſus terram. Et talis cepa valet ꝯtra apoſtemata. hꝫ aūt cepa domeſtica ſtipitem ꝯcauuꝫ ⁊ ſine nodo ⁊ ſic̄ renouatfolia ita ⁊ radices vt dic̄ ariſto. in p̄dicto libroẜm dyaſcoridem cepe domeſticum eſt vtile admedicinam et ad cibum. Eſt autē viſcoſe et frigide nature et maxime illud quod eſt oblongūmagis qͣꝫ rotundum. et magis ruſum qͣꝫ albumet magis ſiccum qͣꝫ recens et magis crudum qͣꝫcoctum cōmeſtum faſtidium tollit. oris fetoreꝫ