Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

LiberLabaſtrum vtdicit yſido libro. xvj. ca. v. eſt lapiscandidus intertinctus varijs coloribus ex quo euāgelici illius vngēti vaſculum factum fuit. ex hoc em̄ cauant̉ vaſa vngētaria qꝛvngenta cuſtodit poptime incorrupta. naſcit̉autem circa thebas egipcias et damaſcum ceteris candidior. ſed ꝓbatiſſimus de india tranſportatur. hic lapis a dyaſcoride intomar dicit̉et dicit valere hunc lapidem ad victoriam obtinendam. et dicit etiam generat conſeruatamiciciam. De auro. Capitulum. iiij.Urum ab auraeſt dictum vt dicit yſid̓. li. xvj. eoreꝑcuſſo aere plus refulget. naturale em̄ eſt vt mētalloꝝ ſplendor plus fulgeat luce aliqua reꝑcuſſus. Hinc et aurarij ſunt dictiquoꝝ fulgor ſplendidos reddit. Aurum auteꝫradians et fulgens dicitur abriſum. eo ſplendore obradiat ac fulgore. Eſt em̄ coloris optimi quod hebrei ophaꝫ. greci ꝟo dicunt criſonlamina ꝟo tenuiſſima ex qua inciduntur fila aurea brathea nuncupat̉. hucuſqꝫ yſid̓. ca. de metallis. Scd̓m ariſto. aūt li. meth̓oꝝ parū ante finem dicit̉. aurum ſicut et cetera metalla materialiter ꝓcreatur ex ſulphure ſubtili rubeo etde viuo argento ſubtili et albo. plus aūt cōcurrit in eius cōpoſitione de ſoliditate ſulphureaqͣꝫ de aereo aquoſo viui argenti. et ideo aurumſolidius eſt et ponderoſius qͣꝫ argentum in cꝰcōpoſitione plus de argento viuo qͣꝫ de ſulphure albo cōcurrere cōſueuit ſicut idem dicit. Auro ergo inter metalla ad ſubſtātiā nihil ſolidius ē aut cōpactius. et ideo ī igne poſitū euaporat. nec etiā in pondere minorat̉. vn̄ in igne cōſumit̉ ſed ſolū qn̄ vi caloris liqueſcit. ſiqͥdaūt habet annexe impuritatis ſcorie deponit̉ꝓpter quod et ampliꝰ depurat̉ et fulgidiꝰ inuenitur. nihil em̄ inter metalla eſt ductilius qꝛte eſt ductilitatis inter incudem et malleū ſine ruptione ſine diſſolutione partium in bratheas. id eſt tenuiſſimas laminas dilatatur. necetiam inter metalla ad formā et ſpeciē ē pulcrius. et inter omēs picturabiles formas ſiueſpeciēs primū et precipuuꝫ locum auri obtinetpulcritudo. vnde forma eſt et decor tam coloꝝqͣꝫ metalloꝝ. Item nihil inter metalla ad virtutem inuenit̉ efficatiꝰ cuius virtuteꝫ deſcribitPlat̉. dicens. Aurū inquit temperatius ē omni metallo et purius. et ideo virtutē habet ꝯfor.XVI.tatiuaꝫ et ſuꝑfluitatū coadunatarū in corporeexterſiuam. et ideo valet cōtra leprā. et elephācie paſſionem vtiliter emendandā. limatura at̄auri in cibo aut in potu ſiue in medicina ad preſeruationem a lepra vel ſaltem ad eiꝰ occultatatōem. valet qꝛ eius frequens vſus ab ea p̄ſeruat et occultat vt dicit. Auic̄. Item eadem limitura cum ſucco boraginis et oſſe de corde ceruivalet contra ſincopim et cardiacā paſſionem.Item lamine auree candētes in vino extincte.vinum faciunt vtile cōtra vicia ſplenis et aliaspaſſiones multas. Item vſtura facta inſtrumento aureo melior eſt qͣꝫ ex alia materia vl̓ metallo. locum em̄ aduſtionis cuſtodit immunema fetore. Item puluis cadimie auree oculis impoſitus maculas oculoꝝ corrodit. Confortataurum membra qͣꝫuis eis incorporet̉ nec eanutriat. valet aūt depurādo aſperitate ſua ſuperfluitates que mēbra ledebant extergēdo ſicut idem dicit Plat̉. Itē aurū calefactū tollitpilos a membro qd̓ inde exuſtū fuerit aut fricatum et iterū creſcere ꝑmittit vt dicit conſtā.Item aurum ꝑcuſſum reſonat ſicut es vl̓ argentum nec creꝑat nec finditur ſed potius extendit̉ equaliter dilatat̉ niſi ei fuerit aliud metallū adulterinū modo aliquo incorporatū.qͣꝫdiu es vel auricalcū auri ſuſtātia eſt ꝑmixtum ſemꝑ ſub malleo ſcindit̉ ſemꝑ ad ſuſceptionē debite forme ſub mallei ictu inobediēsinuenit̉. ideo. neceſſe ē vt omne ſuꝑfluū ab eoper excoctioneꝫ auferat̉ vt efficiatur ductile. etaliquod vas optata forma exinde ꝓducat̉vt dic̄ Greg. Quādo aūt lamina vel bratheaaurea argentea ſubducta debet malleandoincorporari. neceſſe ē a tribus maxime precaueri ſcꝫ a puluere vēto humore qꝛ ſi aliqd̓ hoꝝinter aurū argētū ſe ꝑmiſcuerit ne quaqͣꝫ vnū altero ſe tenebit. ideo oꝑꝫ vt in loco valdemūdo quieto hec duo metalla adinuicē vniātur. qn̄ aūt debito ſic vniunt̉ inſeparabilisfit vnio. ita abinuicē poſſunt vlterius ſeparari. De auricalco. Ca.Uricalcū vt dicIſi. eſt dictū qd̓ cum ſit es ſiue cuprum. reſplendet ſuꝑficialiter ſicutaurum. es em̄ greco ſermone calco vocat̉. Auricalcum itaqꝫ habet duriciem eris ſiue cupriex mixtione aūt eris et ſtanni et auripigmēti etquibuſdam alijs medicaminibꝰ perducitur inigne ad colorem auri vt dicit yſidorus. Colorem itaqꝫ habet auri et ſimilitudinem ſed nonvalorem. vaſa etiam diuerſi generis artificialia