LiberNtrum ab atroeſt dictuꝫ. eo ꝙ atris tenebris ⁊ horridis eſt ſuffuſum vt dicit Iſidorꝰ.Eſt em̄ ꝓprium beſtiarum in cauernis manentium latibulum in quibus latitantes prede inſidiantur. et ideo ſpecus a ſpeculando antrum dicitur quia inde poſt ſuas predas diligentiꝰ ſpeculantur vt dicit Iſidorus. Eſt autem antruꝫin eſtate frigidum. in hyeme ꝟo calidum. et fetibꝰ aīaliū nutriēdis ⁊ occultādis ē aptū ex ſudoribꝰ aūt et vaporibꝰ aīaliū fetidū ē et corruptū.¶ De foſſa.¶ Capitulum. liiij.Oſſa a fodiendoCeſt dicta eo ꝙ ſit terra viribus et ingenio fodientium ꝓfundata. q̄ quāto plus in ſua ſuperficie terra accumulata erigitur. tanto inferius amplius ꝓfundatur. et quāto altior eſt ⁊ ꝓfundior tanto eius tranſitus difficilior ⁊ ꝑiculoſior inuenit̉. quam quilibet cadendo facilime ingreditur. ſed poſt caſū de ip̄afaciliter non exitur. vt dicit Gregꝰ. Ideo etiaꝫdicit Hiero. ſuꝑ Ezech̓. xix. Leo in foueis capitur. Nam facta fouea ouis vel capra in eiꝰ ſūdo ponitur. cuiꝰ odore allectus leo foueam prede gratia ingredit̉. ſed poſtqͣꝫ eam ingreſſus fuerit ibideꝫ. ne exeat detinetur. Fouea etiam intra foueam a latere ad modum ſpelunce fodit̉que ad moduꝫ ciſtule preꝑat̉ que de facili clauditur ⁊ de difficili aperitur. Quando gͦ leo videt ſe non poſſe de prima fouea egredi. timensvenatoꝝ venabula latendi gratia ſecundaꝫ foueam ingredit̉. et ibi in cauea ad hoc ꝑata clauditur capit̉ et captiuꝰ detinetur vt dicit Hieroni. Fouee etiam vtiles ſunt et neceſſarie qꝛ foſſatis ciuitates et caſtra ne hoſtibꝰ pateant muniunt̉. Foſſatis inſuꝑ terraꝝ ſpacia ⁊ habitaculoꝝ termini abinuicem diuiduntur. replent̓ nihilominus fouee aquis in quibus piſces ⁊ reptilia diuerſi generis nutriuntur. vnde et fouea qͣifouens aquas eſt dicta. nam in foueis fouenturet ſeruantur aque nūc fluxibiles nūc ſtatiue nūceas ſubintrant torrētes et pluuie. nūc in eis erūpunt capta fontium et ſcaturiunt riuuli aq̄ viue. Sūma ꝟo et p̄cipua et oīm munitōnū fortitudo ⁊ tutela ſolet eſſe fouea quando in lato⁊ in longo in alto et in ꝓfundo ordine ꝯgruo ēparata. naꝫ inacceſſibilis eſt locus ſic munitusniſi age̓ nauigio vel ponte talis fouea tranſeat̉vt dicit Hieronimus.¶ De ſpelunca. ¶ Capitulum. lv..XIIII.Pelunca eſt fouea ſubterranea a ſpeculando dicta. quia propter ſui latitudinemad circūſpiciendum ē apta. latū eī et a ꝑte luciexpoſitum habet introitum ſꝫ in fine finem ſiueterminū hꝫ artū. Unde ſpelunca locus ē ſubt̓raneus. prīo quidē euidens ⁊ lucidus in ingreſſu. deinde obſcurus ⁊ turbidus in ꝓgreſſu tandem durus artus ⁊ hyſpidus in egreſſu ſi tamēegreſſus aliqn̄ poterit inueniri vt dicit Dam̄.in locis aūt mineralibus vbi effodiunt̉ lapides ⁊ metalla potiſſime ſunt ſpelunce que quidem ratione extractionis lapidū ſeu metallorūremanent vacue. quibuſdā tn̄ colūnis ſiue alijsappodiationibus ne corruant ſunt fulcite. Sepe tn̄ vel nimia mole terre columne ille deſuperaggrauate. ſiue ꝓprie materie mollicie reſoluteſiue fundi inferioris humore relaxate corruuntet ſic oīa in illis ſpeluncis exiſtentia obruunt etꝯfundūt. vn̄ in ſpelūcis manere ꝑiculoſum eſt ⁊difficile. tū qꝛ frigide ſunt et humide obſcure inſtabiles et incerte. tū etiā quia hyſpide ⁊ durein ſuꝑficie graues ⁊ in infimo ꝯcaue ⁊ ꝓfunde.Sunt etiā loca ꝯgrua occultationi ferarum ethabitationi ſordiū ⁊ immundiciaꝝ depoſitioniſerpentū ⁊ alioꝝ reptiliū manſioni.¶ Capitulum. lvj.¶ De cauerna.Iuerna ē terraconcauata a cauando dicta eo ꝙ ꝑtes terre cōcauent̉ ⁊ ꝑforentur a reꝑtilibus ⁊ abinuicem vel ꝑ partiū ꝯpreſſionemſiue euacuationem ⁊ eiectionem diuidant̉. Incauernis ſiquideꝫ mures ⁊ reptilia ⁊ vermes ſuas faciunt manſiones ad quas cōfugiunt qn̄ timent vl̓ vident ſibi imiere ab extrinſeco aliqͣsleſiones. Ad cauernas etiā tam lapidū qͣꝫ arborum qn̄qꝫ confugiunt volucres columbe ſcꝫ etturtures. qn̄ vidēt aqͥlas ⁊ accipit res in aere veniētes. Similiter herinacij cuniculi ⁊ lepores fugiunt ad cauernoſos lapides qn̄ audiūt canesvel p̄ſentiunt venatores. In cauernis etiam taꝫterre qͣꝫ arboꝝ mellificant ſepe apes. nidificantq̄dā volucres. latitant etiā in cauernis colubri ⁊ſerpentes qui ſepe ledunt et pungunt venenoſo morſu hoīes et beſtias ad tales cauernas appropinquantes. terra inſuꝑ qn̄ ē ex ſe cauernoſa et ſpongioſa patitur ſepe motum ⁊ agitationem ex vento ſubintrante pͥoros ſuos ⁊ replēte ex cꝰ agitatōe generat̉ t̓re motꝰ vt dic̄ Areſt.Explicit liber. xiiij.