eſt manſuetudine clariorē. nā et ſi habeat aculeum eo tamen non vtitur ad vindicandum.Naturaliter autem apes tanto ſunt leuioresquanto ceteris ſunt maiores. ſed ⁊ apes q̄ nonobtemperant regi propria condemnatione ſemulctant vt aculei ſui vulnere moriantur. Inapuꝫ vero examīe nulla eſt ocioſa. quedam em̄certant qͣi in bello campeſtri contra alias apesalie vigilant circa victum. alie futuras explorant vmbres et ſpeculantur concurſus. alie ceras de floribus ſugunt. alie cellulas nunc rotūdas nunc quadratas mira connexione ⁊ equalitate componunt et tamen inter tam diuerſaopera nulla alienis laboribus inſidiatur. nulloraptū victum querit. ſed proprio volatū et labore inter herbas et flores que ſibi ſunt ꝯgruarecolligit et requirit. habent tamen apes ſpicula ſua et inter mella fundunt venenum. ſi ab alquo fuerint laceſſite vitamqꝫ ſuam ponunt ardore vindicte pro domiciliorum ſuoruꝫ defenſione. Apis itaqꝫ ⁊ ſi infirma eſt robore validatamen eſt vigore ſapientie et virtute cuius fructus omnibus eſt ſuauis qui ſuauitate ſua fauces obdulcat et vulnera curat ac interioribusvlceribus infundit medicamentum. HucuſqꝫAmbroſius. Sunt et alie proprietates qͣs tangit. Ariſtotiles libro. x. vbi iſta interſerunt̉ dicit etiam inter cetera ꝙ apum operationes inter ſe ſunt diuerſimode. quedaꝫ enim adducūtſuis aluearibus quo indigent ad preparatiōeꝫmellis ex floribus et frondibus arborum ⁊ herbarum et precipue in quibus eſt glutinoſitas.et illiniunt ex eo ſuperficiem aluearis. et hoc faciunt propter nocentia animalia. et ſi introitusaluearis fuerint nimis ampli ſtrictificabūt eosdeinde congregant mel. et primo incipiunt facere domos in quibus habitant reges deindealias domos in quibus habitant alie apes aluearia cuſtodientes et accipiunt ceram ex floribus et ꝯgregant ipſam cum pedibus anterioribus deinde mittant eam ad pedes medios deinde ad coxas pedum poſteriorum ⁊ poſt volant cum ipſa. et tunc manifeſtatur ponderoſitas in ea et cum volat aꝑis nō tangit flores diuerſos nec dimittit vnū floreꝫ et vadit ad aliūqͣꝫdiu ibi inuenit quod ſibi neceſſariū eſt et vtile. Sed colligit ex eo quo indiget ⁊ tunc reditonuſta ad locum ſuum. qualiter autem mel recolligant et que fit mellis propria materia nonpoſſumus leuiter diſtinguere ſenſu. frequentātautem libenter folia et flores oliue et manēt ſuper ipſam longo tempore propter ſpiſſitudinēfoliorum. Quando autem rex earū nequit volare tunc ferūt ipſum turba apū. et ſi fuerit re-ctor viuus mares erunt in vna parte et feminein alia. Si ꝟo fuerit mortuus mares erunt cuꝫfeminis in domibus et femina rectoris ē duplaad alias et habet acutiorem aculenꝫ qͣꝫ maſculus et multi de maribus carent aculeis ⁊ volūtquaſi pungere cum aculeo et non poſſunt. Rectores autem duoꝝ ſunt modorum. vnꝰ eſt niger et alius eſt rubeus. et hic melior eſt. et eſt apis bona parua rotunda in ſe denſa conſtrictain medio quaſi cincta mediocriter villoſa. ⁊ differunt apes in paſtu. quia quedam paſcunturfloribus ortulanis et ſunt diuerſe ab illis qͥ paſcuntur in arboribus montanis. naꝫ ille que paſcuntur in arboribus montanis minores ſuntalijs et fortiores et plus patientes laboris. Itēapes ſedent ſuper aluearia et ſuggunt̉ quod ēſuperfluum in fauis. et dicitur ꝙ ſi non facerēthoc generaret̉ ex eis aranea ⁊ morerētur apesquando autem modicum eſt de melle in domibus deferunt eas et pugnant cum illis qui volunt extrahere mel et propter hoc vident̉ ſepeſedere ſuper foramina quaſi parate ad reſiſtendum et pugnant breuiores contra longiorespugna forti quando multum comedunt d̓ melle et laborant eijcere eas de aluearibꝰ que nonmellificant nec laborant. Item reges non apparent extra aluearia ſoli niſi magno ſtipatū apūet ipſe in medio earum eſt. et exitus eius eſt ante exitum pullorum apum tribus diebus. deinde exeunt apes pauce et volant circa aluearia ⁊ diuidūt ſe ꝑ cateruas ⁊ vadit cum quolibet rege caterua vna. ⁊ ſi contingat ꝙ eſſꝫ vnapars apū aduerſus alias tūc ille pauce reſiduevadūt ad aliū regem ⁊ dimittūt ſuū primū regem. ⁊ vadūt ad regē poſſidentē plures ⁊ ſi rexquē dimiſerūt inſequat̉ eas interficiūt ipſum.Iteꝫ qn̄ apes pungūt cito pꝰ moriunt̉ ſi totuꝫinfixerint ⁊ nō retraxerint aculeū ſuū. qꝛ impoſſibile eſt totū aculeū exire niſi cū eo exeat inteſtinum. Rectores aūt apum raro pungūt. et ſialiqͣ apis moriat̉ in alueari extrahunt eaꝫ reſidue. qꝛ hoc animal valde ē mundū plus qͣꝫ aliaanimalia et ꝓpter hoc eijciūt ſtercus ſuuꝫ in volādo ⁊ nō in alueari ſuo. quia fetidus odor grauat eas. Similiter ventus vnde ſi fuerit fortisventus cuſtodes apum debent tegere orificium aluearis ne intret ventus ad eas. quandoautem aluearia efficiūtur aliquo caſu fetida derelinquunt ea. et ſi contingat eas ibi morari exfetore infirmant̉. qn̄ etiā nimis qͥeſcūt infirmāt̉⁊ eijciūt ociōſas ⁊ ꝯuenit eis in hyeme locꝰ calidus ⁊ in eſtate locus frigidus. ⁊ ſi homo dimiſerit eis multum de melle non multum pꝰ oꝑabunt̉. et ſi modicuꝫ. ſegneſcent ad operandum