Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libertum ſtiptica ꝯſtrictiua. reſtringit fluxumventris vt dicit Conſtan. Eſt tam̄ ſubtilis ſubſtācie leuis. plus habēs aereitatis aeree leuitatis qͣꝫ alie aque. Et multum ē alterabilis etꝯuertibilis in oppoſitas qualitates. defaciliꝰputreſcit recipit corruptōem vt dicit Cōſtā.dulcior tn̄ ē ſapidior alijs aquis qn̄ in ſua puritate ꝑmanet virtute. Pluuia igit̉ ſi fuerit inqualitate quātitate tꝑata tꝑi ꝯgrua vtilis ēad infinita. terrā fecūdat ip̄am ſi fuerit rimoſa ꝯglutinat. caloris temperiem mitigat. aereꝫ ſerenat. ventos ſedat. piſces impinguat. ſiccam cōplexionē adiuuat ꝯfortat vt dicitſtan. Si ꝟo pluuia mala fuerit ac in ſuis qualitatibꝰ diſtꝑata ac loco tꝑe incōgrua ī pluribꝰē nociua. ꝓfunditatis immūdicie lubricitatis ē in vijs in ſemitis effectiua. graminū herbaꝝ inutiliū multiplicatiua. fructuū ſeminuꝫcorruptiua. caloris naturalis in ſeminibus extinctiua. denſitatis obſcuritatis in aere inductiua. radiorū ſolarium interceptiua. nubiumnebularum aggregatōe oꝑum oꝑantium imſo abundīuipeditiua. maturitatis ſegetū fructuum tardatiua. reumatis fluxus ꝓuocatiua. morborumomniuꝫ humidoꝝ augmentatiua. ſterilitatis etfamis cauſatiua. corruptōnis peſtilentie ī iumentis ouibus inductiua. nam ymber corruptus corrumpit gramina et inficit herbas paſcuales. ex quarū paſtu ſequit̉ neceſſario corruptela in animalibus. De gutta. Capitulum. viij.Utta ſiue ſtillaē vapor humidus in minutiſſimasꝑticulas reſolutus. Magne at̄ fiūtgutte in diebꝰ qn̄ calor ē. reſoluunt̉ ꝑtes nubis que prius erāt aggregate ꝓpter frigꝰ vt dicit Areſto. Quādo em̄ in aere ē calor adueniēte frigore velotior ē ꝯgelatio vaporꝭ ſiue aquevnde dicit Areſto. in li. animaliuꝫ piſcatoresaquā calidā fundunt ſuꝑ ſua inſtrumēta vt citius ꝯgelata ſubmergāt. gutta aūt quāto ē terre vicinior tāto ē groſſior et ecōuerſo. ꝑuitaseius rotūditas cauſat̉ qͣꝫdiu manet in aere remoto a terra. vt dicit Areſ. Eſt aūt hūida mollis rotūda ꝑua lucida. terre inebriatiua. ſemi graminū humectatiua. eſtꝰ ardoris aerismitigatiua. aeris purgatiua. ſit molliſſima īſubſtātia. tamen ex frequenti caſu eſt lapidumcauatiua. quere infra libro. xiij. De pruina. Capitulum. ix..XI.Ruina ē vaporꝯgelatꝰ vt dicit Areſto. ſiue impreſſio generata ex vapore frigido humido ꝯgregato in corꝑe nubis in medio interſtitio aeris ꝯgelato frigiditatē loci tꝑis. ībus eſt aliqua ꝑs caliditatis vt dicit. Areſt.vn̄ pruine accidit duricies ex frigore loci temporis in quo generatur. quia frigus vaporistes aggregat ꝯtrahit ſic pruine ſubſtātiamdurā reddit. Ex nimia etiaꝫ frigiditate albeſcit herbas flores ſuꝑ quos cadit marcidos efficit exurit. ad modicū ſolis radium euaneſcit in roreꝫ redit. quia pruina nihil aliud ē qͣꝫ rosꝯgelatus. vt dicit Beda. Nam ros deſcēdensad terrā frigiditate noctis ſpeciē albā duramfrigidam recipit ſic in pruine ſubſtātiam ſuꝑficialiter ſe cōuertit. vt dicit idem. De grandine. Capitulum. x.Rando eſt ſtillapluuie frigoris venti rigore in aere ꝯgelata. vt dicit. Areſtot. Eſt em̄impreſſio generata ex vapore frigido et humido a frigore fugato ad interius nubis dominiū calidi circūſtantis. Generatur aūt grando īnubibus a terra longinquis vt dicit ideꝫ. cauſa generatōnis ē vapor in ꝯcauitatibꝰ nubis receptus qui ex frigiditate aeris ꝯdenſat̉. Namꝑtes humide frigide fugientes calorem aerisſe recipiunt in interioribus nubis. et ibi inueniētes vaporē ꝑtes eius aggregant in ſubſtātiāgrādinis coagulant in eſtate frequētiꝰ ſuntqꝫ in hyeme. vehemens em̄ calor generatōneꝫgrādinis impedit. Nam diſſoluendo vaporemꝑtes eius aggregari ꝑiter ꝑmittit. Similit̓nimiū frigus in hyeme. quia tunc non ē caliditas in aere quā fugiēdo frigus ſe recipiēs intratnubem. grādo aut rotunda et parua deſcenditex ſupremis locis vt dicit Areſto. Cauſatur at̄eius ꝑuitas rotunditas ex mora eius ī aerego tempore. vnde ex reuolutiōe eius diuturnarotundatur. ex aeris calore partes eius aqueas reſoluente minoratur. In gradine in locis vicinis terre generata accidit ꝯtrarium ex cōtraria cauſa. Grando itaqꝫ cuꝫ impetu magnoto ip̄am impellente et calore diſſoluente terraꝫpetit ꝑcutit per eius ſuperficiem ad modumſalis ſe diſpergit ſegētes fructus et flores multum ledit frequentius per diem qͣꝫ per noctemdeſcendit. Cuius ratio eſt quia calor diurnꝰ fu-