terius tamen ꝑtes calide fugientes dominantēfrigiditatem inaggerant. ⁊ iō aque puteales etfontane in hyeme ſentiuntur magis calide qͣꝫ īeſtate. quia calor naturalis fugiens contrariamſibi aeris frigiditatem interiora petit ⁊ in venisputeorum ⁊ fontium ſe includit. ⁊ iō ꝓpter caloris pn̄tiaꝫ aque in fonte vel ī puteo non gelant̉Item hyemalis aſperitas. homines efficit pigros ⁊ deſides ad operandum. Nerui .n. cōſtrīgente frigiditate contrahunt̉ quodāmō ⁊ coartant̉. propter qd̓ membra ad operandū. ita defacili n̄ laxātur. Itē ex frigore hyemali claudūtpori. ⁊ reuocato calore naturali ad interiora Xtutes animales confortantur ꝓpter qd̓ excitatappetitus ⁊ plura neceſſario cibaria plus qͣꝫ inalijs temꝑibꝰ requiruntur. Un̄ ypo. in amph̓.ventres hyeme natura ſunt calidiores ⁊ ſompni lōgiſſimi. In his ergo horis plures oblatōnes dande ſunt. calor .n. eſt multus. ⁊ multo indiget nutrimento ⁊cͣ. Iteꝫ qn̄ hyemus ſuas excedit qualitates. varie paſſiones in corporibusgenerantur. multi enim humores clauſis pͥorisin concauitatibꝰ corporis aggregantur qui nōinuenientes viam euaporatōnis calefiunt ⁊ putrefiunt ex quo neceſſario infirmitates varie ꝓcreantur.¶ De menſe.¶ Capitulum. viij.Enſis eſt nomengrecum. ⁊ de lune nomine tractum.luna enim greco ſermone mene vocatur. nam apud hebreos menſes legitimi nonex curſu ſolis ſed ex lune motū nūcupant̉. Egꝭptij autem primi ꝓpter velociorem lune curſuꝫnomē menſis primo ex ſolis curſu īuenerūt qm̄tardior ſolis motus facilius poterat comp̄hedi vt di. yſid̓. Eſt autem triplex menſis .ſ. ſolaris qͣꝫdiu ſol moratur in vno ſigno ꝑagrando. ⁊ē vſualis illud ſpacium .ſ. dierū qd̓ in nr̄is martilogijs continetur. Et ē menſis lunaris .ſ. ſpacium quo luna recedit ab vno puncto firmamēti rediens ad idē punctū ⁊ continet in ſe. xxvij.dies ⁊. vij. horas. Nā luna morat̉ ꝑ duos diesin quolibet ſigno ⁊ byſſe hore. ex eo ꝟo ꝙ moratur in quolibet ſigno per duos dies cum ſintxij. ſigna. habentur. xxiiij. dies. ex eo ꝟo ꝙ moratur ꝑ. vj. horas exeunt tres dies qͥ predictis.xxiiij. diebus adiuncti faciunt. xxvij. xij. ꝟo biſſe ſpacium ſupplent vnius hore integre. ex quopatet ꝙ luna circuit zodyacum a pūcto ad puctum ꝑ .xxvij. dies ⁊ vij. horas. Alio modo ſumitur menſis lunaris ꝓ lunatōe. vt ptꝫ in annolunari. quere ſupͣ. Continet itaqꝫ menſis. iiij. ſe-ptimanas. ſeptimana. vij. dies naturales. diesiiij. quadrātes. quadrās. vj. horas. hora. iiij. pūcta. punctū. x. momēta. momētū. xij. vncias. vncia in. xxiiij. athomos. athomus vlterius non diuiditur ꝓpter ſui bręuitatē. Sūt aūt mēſes. xij.vſuales. quoꝝ primus dr̄ ianuarius a iano dictus cui fuit conſecratus. qꝛ vt di. Aug. gētilescredentes ianum ducē quendā deum eē in hiskalendis eū plurimū venerabant̉ ⁊ ei duas facies figurabāt vnā poſt ſe ⁊ aliā an̄. qꝛ erat t̓minus anni prioris ⁊ principiū ſequētis. Modo aūt dr̄ ianuarius. eo ꝙ ſit limes ⁊ ianua anniUnde biformis ianus depingit̉ vt anni introitus ⁊ exitus demonſtret̉ vt di. yſid̓. Depingit̉aūt comedens ⁊ de cipho bibens. qꝛ tunc anīalia abundantiorem cibi copiam exigunt ⁊ reqͥrunt. qꝛ tunc tꝑis ꝓpter ſubintratiōem calorisad interiora maxime viget appetitus. Iſte etiāmenſis habet noctes longas horarum. xvj. etdies breuiores horarum .ſ. viij.¶ De februario.¶ Capitulum. ix.Ecundus menſis eſt februarius a februo .i. plutoneꝯͣſecratus. nā ianuariū dijs ſuꝑioribus. februadictus cui menſis ille fuit antiquitꝰriū ꝟo dijs inferioribꝰ. antiquus error gentiliūconſecrauit. ⁊ iō februarius a februo .i. plutonedeo infernoruꝫ eſt noīatus. Eſt autē mēſis pluuioſus valde ⁊ aquoſus ꝓpter vapoꝝ eleuatōqͥ in pluuias reſoluunt̉. ⁊ iō dicit̉ ſol tūc eē ī aqͣrio ꝓpter aquarū inundatōem. Depingit̉ autfebruarius ſenex ad ignē reſidens pedes calefaciens. qꝛ tunc tꝑis maxime viget frigus. ꝓpterdiuturnam ſolis elongatōnem q̄ p̄ceſſit. Int̓aūt oēs menſis februariꝰ menſis ē minimꝰ. qꝛ n̄habet niſi. xxviij. dies quando non ē biſextus. ībiſexto aūt habet. xxix. dicitur autē februariusapud hebreos ſabath. apud grecos xendicoscuius nox habꝫ. xiiij. horas. dies ꝟo decem.De marcio.¶ Capitulum. x.Ercius mēſis dicitur marcius a marte romane gētisactore appellatus. Uel iō ſic ē dicieo ꝙ tunc animantia ad marem ⁊ coitū moueātur vt di. yſid̓. Dicitur aūt marcius apud hebreos menſis adar. apud grecos ꝟo vocat̉ diſtan. ⁊ hꝫ xxxj. dies. nox aūt hꝫ horas. xij. dies..xij. In menſe .n. marcio ē equinoctiuꝫ vernale.ſole int̓ ſeptētrionē ⁊ meridiē mediā lineā tunctenēte. Et iō in menſe marcio aperiunt̉ pori terre atqꝫ humores incipiūt aſcendere tā in anīa