Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libercorꝑa in vno loco īmo aqua habet ſuum locuꝫꝓprium cinis ſuum. Sic lux poteſt in aerevl̓ in quocunqꝫ alio corꝑe ſalua vtriuſqꝫ corporeitate. ſuarum ꝑtium ſubſtantialiū continuitate. Unde lux ſubintrans ad interiora aerisvel criſtalli hꝫ ſuum locum ip̄ius ſuꝑficiem ambientē a ſubſtantia adiuncti ſibi corꝑis diſtīguentem. qͣꝫuis non poſſit ꝓpter ſimplicitatemſue ſubſtantie recte ꝑcipi vl̓ videri ī re. īmo qd̓mirabilius eſt multe luces pariter cōcurrentesimꝑmixte tamen vnite ꝯiūgunt̉. ſalua cuiuſſibet ſubſtantiali forma qua ab alia differt. licetnulla reſpectu alterius materialis ſit vel formalis ſicut manifeſte docet dicit dyoni. in lib̓. dedi. no. cuius hec ſunt verba. Lumina inquitpadarum cum ſint in domo vna tota inuicē totis ſunt cōmunia diligentem tamen hn̄t a ſe inuicem diſcretōnem. vnita diſcretōne vnitatediſcreta. videmus .n. multis ad vnum lumen accenſis lampadibꝰ iuxta oīm lumina vnam claritatem diſcrete relucētē nec poterit quis vt arbitror alicuius eoꝝ ab alijs ex aeri continēte cetera dum ſimul ſunt ibi ſequeſtrare aut alteruꝫſine altero cernere. totis incōfuſe inuicē cōtemperatis. Subducta aūt vna ſimul ꝓprium lumen recedit. nihil ſecū ceteroꝝ luminū auferēsaut de ſuo aliquid eis relinquens. Erat .n. oīmvt dictum eſt perfecta vnitas naturaliter ꝑmixta nulla ꝑte confuſa que ſi tanta ē in hoc corꝑali aere materiali lumīe ⁊cͣ. Hucuſqꝫ dyo.manifeſte docet luminaria ſimul vniri. ſalua tn̄cuiuſlibet ꝓprietate ſubſtantiali accidentaliquas deferunt ſecum. ſiue accedendo ſiue recedendo. Lux itaqꝫ ẜm dyoni. eſt ſubſtantia ī ſeſiſtens a qua procedit irradiatō quedam illuminatio corporum aliorum. ſemper enim lucetlux in ſe tamen non ſꝑ illuminat ſed ſolū quādo inuenit corpus habens materiā diſpoſitam aptam ad illuminatōem vt di. aug. Subſtantia enim celorum eſt vere lux que in corporibꝰobtinet primum locum. Et tamen celum illuminat in tenebris vl̓ ī nocte. Semꝑ ergo luxlucet inuiſibiliter in tenebris. ſed non ſemꝑ illuminat viſibiliter vnde virtutē lucis ſentit oīscreatura. Inuiſibiliter enim operatur virtꝰ lucis ſenſum motum in animalibꝰ vt dicit̉ in li.fontis vite. Dicit etiam al. in li. de iudicijs aſtrorum ypo. dixiſſe docuiſſe. niſi ſtellarum luxde nocte ſubtiliaret denſitatem aeris deſtrueretur omne corpus animatum. tamen certum ēſtellarum lucem de nocte ſepius videri. Impreſſio enim operatio lucis ē manifeſta in mari. quia fluit refluit applicatōem lune ad ali.VIII.quem ſitum ſiue illuminat aerem ſiue. In viſceribus etiam terre vbi non attingit lumentus lucis operatur vt patet in mineralibꝰ rebus alijs ibidem generatis. breuiter preſentialucis eſt neceſſaria in omī corpore mixto. quācontraria in elementis vniunt̉. lux itaqꝫ a ſummo celo vſqꝫ apcentrū mundi eſt diffuſa. que īſua ſubſtantia radice vna eſt ſimplex. variata tamen ẜm diuerſitatem recipientiū ſiue ſolisſiue aliorum corporum ſuꝑiorum vl̓ inferioruꝫvbi eſt vna ſubſtantia. virtus oꝑatio lucis lꝫnon luminoſitatis. Hec eſt primogenita luxcreata fuit die primo vt di. Da. que corꝑi ſolari ceteris celeſtibꝰ quarto die factis ſuꝑfert̉.vnde ſol ſidera primeui lumīs vehicula ſt̓.propter ſuſceptōnem lucis incorporalis ſufficiunt ſine ſue ſubſtantie deꝑditione ad illuminatōem ꝑpetuam ꝑhēnem. vnde iſta lux vbiqꝫ attingit omnia corꝑa ẜm magis minꝰficit diſponit. lux igitur radix fundamentūqꝫomnis illuminatōnis vna eſt in ſubſtantia quenon continetur accidentanter ab aliquo corꝑeinferiori. ſꝫ magis continet omnia corꝑa. reſpectu quorum penitus formalis ē licet in ſe ſit materialis ſitualis. ideo lux cum ſit materialishabet potentialiter ꝑtem extra ꝑtē. Quia ꝟoformalis ē. habet actu ꝑtem extra ꝑtem qꝛ qd̓habet materia in potentia. hoc habet forma ineffectu. Ex quo manifeſtum ē. cum lux in genere corpoꝝ minimū habet de materia maxiinū de forma. vicinior eſt forme qͣꝫ materie. Et rōne materie eſt in minimo .ſ. in puncto. rōneꝟo forme eſt in omni loco. Nam vnūquodqꝫhabet ita moueri ad locum ſicut ad formā ſuāvt di. Ariſto. quia forma quanto eſt nobiliorto materiam ſuam plus extendit vt dicit algazel. ꝓpter qd̓ forma lucis quia eſt nobiliſſimain genere formarum corꝑalium maxime materiam ſuam diſtendit. Et vnus pūctus lumīsſiue lucis ſufficeret ex ſe ad illuminatōem totiꝰorbis. ꝓpter materie ſue nobilitatem forme ſū actualitatē ẜm alga. vna igr̄ eſt lux ſimplexvt vniformis in ſua eēntia qͣꝫuis diuerſa ſint lumīaria int̓ ſe ſt̓ diſtīctal. Ꝙͣuis videāt̉ ī vnoactu vniformiter aggregata nec lumē vnū intrat ſub̓am alterius qͣꝫuis ſenſibiliter tāqͣꝫ vnūlumen vniri videant̉. ergo ē incōueniensponere duo corꝑa ſimul quorū vnū ē ſubtile etformale qͣi cōplemētū alterius. reliquū aūt eſtmateriale īꝑfectū. Duo ꝟo corꝑa glorificatain eodē vbi pn̄t qꝛ neutrū reſpectu alteriꝰmateriale pōt in aliquo vl̓ formale. Sꝫ glorificatū glorificatū ſimul pn̄t ſine aliquo