Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libereſtiuali tꝑe ſerenior tanto abundātius ros ſuꝑgramina ſe oſtendit. Item luna eſt inter planetas breuiſſimo tꝑe ſui curſus ꝯpletiua. breuiſſi em̄ habet circulum. et ideo infra ſpaciū. xxviij. dieꝝ. omnia ſigna zodiaci euagat̉ vt dicit Ptho. Sub luna ē cancer et cancer eſt domus eius. regnat in cancro. ſed in libra diſceſſꝰregni eſt et ē planeta frigidus et humidus cuꝫexceſſu femineus. nocturnus. moratur aūt inlibet ſigno duobus diebꝰ et. vj. horis et beſſe.in xxviij. diebus ꝯplet curſum ſuum. Item luna inter omēs ſtellas erraticas eſt magis in incerto et in vago motu ſiue curſu ꝓceſſiua. Naꝫꝓpter breuitatem ſui curſus nunc ſub ſole nūcſupra. nunc ante. nunc retro euagat̉. Et cuꝫ ſolcircuit circulos auſtrales inferiores lūa ꝑagitcirculos boriales ſuperiores. Nunc luna ſupina ē velut nauicula ſurſum habens cornua verſus terram inclinata. quādo ꝟo decreſcit ē erecta vt dicit Beda. Item quādo luna recto diametro inter nos ſolem eſt interpoſita. ſoleteclipſis .i. defectus ſolis cauſatiua. Iſta aūt defectio nunqͣꝫ pōt accidere ẜm natura niſi in coniunctōe ſolis lune quando de nouo accendit̉. ip̄a coniūctio in linea ecliptica celebrat̉. Hocſemꝑ eſt quando ſol ē in capite draconis. et lūain cauda vel ecōuerſo. Unde Albu. in libro demotibꝰ planetaꝝ. Si luna inter nos ſolem obuiat. defectum radiorum ſolis nobis facit in capite vel in cauda draconis. Quid aūt ſit caudadraconis. quid caput poſt dicet̉. Item lunainterpoſitōem tumoris terre inter ſe et ſoleꝫ. defectus ſui luminis ē paſſiua. vnde Marcianus.in libro aſtro. ſic dic̄. Luna aſcendēs vel deſcendens in ſolarem lineam incidit ſi fuerit triceſimaQuando ex toto ſoli ē ſubiecta. obſcuritatē ſolis terre facit ſed iſtum defectum ſingul̓ſibus. quia non ſemꝑ in eadē linea que inter ſolem et terraꝫ diametraliter ē oppoſita ſolari corpori ſe opponit. Idem ꝟo defectus fit lune. cuꝫluna ſoli fit totaliter oppoſita ſcꝫ quando ē. xv.Si em̄ directe fuerit tunc ſol ſub terra emittitſol vmbram minoris terre in lineam ſibi oppoſitam quā ſi corpus lune intrauerit. ꝓpt̓ vmbraꝫterre interpoſitam inter ſe ſolē a ſuo lumīe tūcpriuatur. Quia ſingl̓is mēſibꝰ luna plena.fit in linea ecliptica ē vmbre interpoſitio. Id̓oſingulis mēſibus luna ſuo lumīe priuat̉. Itēluna ē quandoqꝫ cuiuſdam obſcuritatis et obnubilationis in ſe cōtentiua ex ꝓprij qͣlitatecorꝑis naturaliter eſt obſcura lumē ex ſehabęat ſꝫ a ſole. Uel vt dicunt aliqͥ illa obſcuritas eſt ex vmbra terre. ex qua quedam linea re.VIII.ſultat in corꝑe lunari. ip̄ius lumen in parte obfuſcat et hoc fit maxīe quādo ad terram appropinquat. ex cuius vicinitate nebuloſitate contrahit quaſdam ſordes vt dicit Marci. Quādo ꝟo ad altiores aſcendit circulos clarada nullis maculis obnoxia tunc videt̉. vt dic̄idem Mar. Itē luna ē mutatōis tꝑm ſignificatiua. vt dic̄ Beda. Si luna in principio rubeat vt aurum ventos oſtēdit. ſi in ſummo eiuscorniculo maculis qͥbuſdā nigreſcit. pluuioſummenſis exordium p̄tendit. Si ꝟo nigreſcit ī medio. plenilunium ſerenū p̄tendit. ꝟo in noct̉naͣ nauigatōe ſcintillat ad remos in breui tēpeſtas futura erit vt dicit idē Beda. Itē luna ī celeſti armonia ē grauiſſimi ſoni emiſſiua vt dicitMacro. In circulo em̄ lune fit grauis ſonus ſic̄in ſpera celeſti acutus ē. ex ordinatiſſimo em̄ ſo ex ſtridore motus orbium generato dulciſſimus vt dicit̉ fit cōcētus. Itē luna ē fecūditatisterre ſemībꝰ miniſtratiua preeſt enim ſeminibusque proficiunt ex rore qui de corpore lune cadit vt dicit idem. Et ẜm fabulas dicit̉ ꝓſerpina. eo ſeminum ꝓijciunt̉ in terra dicit̉dea a gentibꝰ. Sic etiam dicit̉ diana id eſt ſiluarum dea et nemorum. qꝛ feris de nocte paſcuaq̄rentibꝰ in nemoribus in ſiluis. luminis beneficium adminiſtrat. Et ideo vocauerunt. gentiles lunam deam venatorum. eo venatores arcubus vtebantur. Item luna ſit frigida humida ē ex vicinitate ſolaris circuli caloris receptiua. ex calore ſolis et ſiccitate temperat̉frigiditatis. humiditatis ſue exceſſus. ne ſingulis menſibꝰ in ſuo deſcenſu ad terram hyems generet̉ vt dicit Macro. Itē luna vt dicit. Albu.Eſt aeris mundificatiua. motu ſuo continuoaerē rarificat ſubtiliat. vnd̓ ſi non eſſet motusſpere lune aerē ex nocturna vapoꝝ exalatōe gͦſſiciēs inficeret corruptōem modicam generaret. Itē luna ẜm aſtrologos int̓ planetas ē ſuper diſpoſitōe hūani corꝑis maxīe poteſtatiua vt dicit Ptho. in li. de iudicijs aſtroꝝ. ſubluna cōtinet̉ egritudo. amiſſio timor damnuꝫ⁊cͣ. Un̄ circa mutatōꝫ hūani corꝑis ꝟtꝰ lūarispotiſſīe oꝑat̉. Et accidit ꝓpt̓ motꝰ ſui velocitatē ꝓpt̓ ip̄iꝰ ad nos vicītatē ꝓpt̓ occultāſibi natural̓r inſitam poteſtatē. Un̄ morborūmutatōe medicꝰ ꝑfecte diſcernit. lūares effectꝰ in corꝑibꝰ cogͦuit. vnd̓ yp̄o. in prīcipiopronoſtic̄. de lūa loquens ait. Eſt qd̓dā celeſte ſidus in quo oportet medicum preuidere. cuiusprouidentia eſt mirabilis et ſtupenda. Et Gallienus in cōmento de diebus creticis dicit. Reꝫcertam que non fallit attendat medicus quā do