formis cōſeruat̉. Permanet em̄ hec materia qͦad ſubſtantiā incorrupta qͣꝫuis continue qͦ adqualitates trāſmutabiles alteretur. quia iſtamateria que mō ꝑ rarefactōem manet ſub forma ignis et ſub igne. ſtatim ꝑ cōdenſatōem induet formā aeris que priꝰ ſub ſpecie ignea fuitignis. Ex quo patet ꝙ prima materia qua mūdus materialiter cōſtat eſt ingenerabilis ⁊ īcorruptibilis a qua om̄ia materialia incipiūt et inquā redeunt tanqͣꝫ ad matricē. Mundus itaqꝫex rebus multis compoſitis et contrarijs eſt cōpoſitus et tamē in ſe eſt vnus. Mundus enimvnus eſt numero et nō plures mūdi. et hoc propter materie vnitatem ſicut in libro dicitur decelo et mūdo. Occupat em̄ totam materiaꝫ ſuam ſicut ibi dicitur in capitulo de eter. mū. Mūdus ergo de quo hic loquimur non eſt diuiſusin ſe neqꝫ diuiſus ẜm ſubſtantiam qͣꝫuis ī ip̄iꝰꝑtibus inueniat̉ cōtrarietas. quo ad aliquamqualitatis repugnantiā. Summaꝫ em̄ et neceſſariam habet mūdus in ſuo toto cōuenientiaꝫet qͣſi quādam. muſicam armoniā qͣꝫuis in aliqͥbus eiꝰ ꝑtibꝰ propter qualitates repugnantesaliquā pati diſſimilitudīem videat̉ ſic̄ expreſſedicit Aug. ſuꝑ gen̄. Tranſibit aūt mundus iſtequo ad iſtam paſſibilē quā modo habet ſpeciēet figuraꝫ. Sed ꝑmanebit in eſſe ꝑpetuo qͦ adſubſtātiam et naturā ſicut idem aſſerit auguſtiEt dicit gloſa ibi. Celum aūt et terra tranſeūt⁊cͣ. Math̓. v. Ex quo patet ꝙ mundꝰ rōne ſuemutatōnis eſt admirādus. nihilominꝰ tn̄ ꝓptermaterie nobilitateꝫ. et forme. virtualem actualitatē. et ꝑ ꝯſequēs ꝓductōis ⁊ generatōis reꝝtam facilem poteſtatē tam ipſe mundus qͣꝫ mūdi opifex deus ſuꝑ om̄ia eſt laudandus. Nullaem̄ eſt tamuilis taminfima in tota mūdi machina pars ſiue particula in qua tam ī materia qͣꝫin virtute et forma mūdi quedā eſt differentiaſed cum armonia eſt pars ſumma. Naꝫ illa ꝑsmundi que ẜm naturaꝫ purior et ſimplitior eſtatꝫ nobilior. vniformem habet inclinationeꝫ etappetitum ad nobilioris forme ſuſceptōem. etque ſpūalior magis eſt inclinabilis ad formamſpiritualiorem. Unde materia celeſtis ſimpliciorem et nobiliorem exigit formam qͣꝫ elemētaris. et etiam ipſa materia celeſtis nobilior eſt etſimplicior in nobiliori corpore vt in ſole qͣꝫ ī luna vel in mercurio vel in marte. Materia enimelementaris nobilior eſt in igne qͣꝫ in aere vel inceteris vnde groſſior eſt materia in terra qͣꝫ inalijs. Nam ibi ſunt plures ꝑtes materie aggregate ẜm ariſto. vnde dicit ꝙ ex vno pugillo terre fiunt decem aque. immo materia vnius ele-menti purior eſt in vna parte qͣꝫ in alia. ſicut dicitur in primo meth̓orum. partes enim ignis ſuperiores nobiliores et ſimpliciores et ꝑtes terre centrales ſunt groſſiores cōpactiores et impuriores. Cum enim partes mixtorum ſunt abelementis ẜm quod partes elementares ſuntpuriores vel nobiliores fiunt mixta ſimplicioravel puriora. Et ẜm quod econuerſo eſt in elementis econuerſo eſt in mixtis. Nobilior itaqꝫmateria mundi conſtitutiua. nobiliori indigetforma. Et ideo ſolꝫ diſponi materia ẜm quodexigit forma. quia ſi de terra debeat fieri ignisoportet vt̓ materialis terre groſſicies ſubtilietur et depuretur. et ſpiritualior et ſimplicior efficiatur vt ſic ſimpliciori forma ſcilicet ignea induatur. Et vt breuiter dicam neceſſe eſt vt ẜmforme proprietatem ipſa materia preparetur.Conſideratur itaqꝫ mundi nobilitas ẜm ſui ꝑtes digniores et etiam effectus nobiliores. Etideo pars mundi ſuperior reputatur digniorquia ibi materia eſt purior et forma eſt pulcrioret virtus amplior in ſuperioribus inuenitur.Tanto enim mundus in vniuerſo pulcrior eſtet decentior redditur quanto deformis parsmundi inferior ſuperioris pulcritudine. decentiori gloria inſignit̉ ſic̄ dicit. Auguſtinus. quedam ꝑfectio caritatis et virtutis que in ſuꝑioribus preexcellit. ad ꝑfectionē inferioꝝ et decoratōem continue ſe diffundit. Qd̓ etiam videtur infima pars mūdi in decore et luminoſitateamiſiſſe hoc recuꝑat in fecūditatis gratia ⁊ virtute. Non enim minus ē admirāda terre virtuoſa fecunditas in ꝓductōne herbarū arborumflorum et fructuū in generatione varia etiaꝫ reptilium. In varia ꝓductione metallorū gemarum et lapidum. qͣꝫ ſit admirāda celi claritas cūdiuerſitate ſuorū orbiū ⁊ aſtroꝝ. Et qͣꝫuis mūdus tam laudabilis rerum differentijs ſit diuine virtutis inſignitus potētia. multis tn̄ defectibus et conditionibus miſerabilibus qͣꝫtum adeius inferiorē ꝑtem vndiqꝫ eſt ſubiectus. Naꝫmundus iſte qͣꝫnis videatur eſſe genitor et nutritor corporum. carcer tamē eſt ſpirituū et animarū duriſſimum exilium eſt ac locus miſeriarum innumerabilium et penarum. Nam mundus locus eſt reatus et tranſgreſſionis. Incolatus et peregrinationis. doloris et lacrimatōnislaboris et fatigationis. horroris et confuſionismotus et mutationis. fluxus et alteratōnis. trāſitus et corruptionis. inſolentie et perturbationis. violentie et oppreſſionis. fraudulentie ⁊ deceptionis. In mundo nihil aliud inuenitur qͣꝫvanitas malignitas. cupiditas. anxietas. defor
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten