Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

ſis. vbi fumoſitates ingredientes exteriori aeredeſiccant̉ in vngule ſubſtātiam cōmutantur.ſicut dr̄ ſuꝑ li. pronoſt. in cōmento. Et hoc adextremitatū digitoꝝ ſubſidiū que defacili propter ſui teneritudinē lederent̉ niſi vnguiumduriciam munirent̉. vnde ip̄oruꝫ digitoꝝ ſuntvnguēs iuuamentū et minimū ornamentuꝫEſt aūt vnguis oſſe mollior. carne aūt cartillagine durior. corneā quodammō habens diſpoſitōem naturā habet in ſe quodammōcorneā luciditatem planiciē ꝓpter eius ſuperficiem politam aliquātuluꝫ trāſparentē. Unde quādam in ſe repreſentat luciditateꝫ ſpecioſitatem. quia ꝟo vnguis ex cordis fumoſitatibus generatur cordis ip̄ius viuacitas vl̓ mortificatio in eis aꝑtiſſime pronoſticat̉. Calorecordis deficiente vngues nigreſcūt paleſcūt. etiam ſui mutatōe vel ꝯtractōne. extinctōnem caloris vel mortificatōnem nature pn̄tant p̄tendunt. vt dicit̉ in li. ꝓnoſti. Itē. Areſto. li.vij. Aquilaꝝ vngues incuruant̉ et ebetant̉ qn̄cubant ſuper oua et nutriunt pullos ſuos albeſcunt ale earum debilitantur. Hoc autemhabet aquila ꝓprium vt reſidens ſuper arboreꝫ quieſcens. ſepius reſpicit vngues ſuas timēsforſan ne hebetentur. Naꝫ vngues habet promucronibus et ideo ne ledantur libenter reſidet ſuper petram vt dicit idem. quādo quieſcit ī ſe vngues claudit reflectit vt ſic illeſeſeruentur. Hoc idem facit leo animalia curuivnguis. Item ideꝫ li. vij. Aues vncoꝝ vnguiū potāt oīno p̄ter paucas. omnes aues curnorum vnguium curuū habent roſtrū breueac groſſum collum cibantur a carne venant̉aues tamē ex ſuo genere comedunt nec easimpetunt vel inuadunt cauſa cibi. Adinuicē tn̄pugnant roſtro ac vnguibꝰ ſe dilacerant ꝓpterfeminas et etiā ꝓpter nidos. variatur aūt vngula ī omnibus volatilibus animalibus quo addiſpoſitōem etiam quo ad vſum. Nam in homine manus muniunt atqꝫ ornant. In volatilibus muniunt atqꝫ pedes eorū armant. Animalium ꝟo pedes cuſtodiunt et calceant. Undein quibuſdam animalibꝰ vngues ſunt rotundeet integre vt in equis. in quibuſdā ſunt longe etabſciſe vt in porcis. Dicitur em̄ ab Areſ. li. xiij.Omne aīal habens culmos prominentes ſicutporci habent vngulas ſciſſas in vngnibꝰ ponit natura fortitudinem animalium. Un̄ areſt.libro. xiiij. Natura inquit ſemper ponit vigorēin membris quibus vtuntur animalia vt facit īdentibꝰ qui ſunt quaſi ſerra et vnguibus ꝓptervigorem iuuamentum De latere. Capitulum. xxxj.Itꝰ ſꝫm Iſido.ē dictuꝫ eo in iacentibꝰ latet. Eſtem̄ leua pars corꝑis vel ſiniſtra. Inlatere aūt dextro abilior eſt motus: ſꝫ pars leuefortior eſt oneri ferendo accōmodatior. vndepars illa leua a leuando dicta eſt eo aptōr ſitad leuandum aliquid et portandum vt dic̄ Iſido. ip̄a em̄ geſtat clipeum enſem. pharetram etcultelluꝫ et cetera onera vt expedita ſit dexteraad agēdum. Iſi. latera oſſibus coſtarum potiſſime fulciuntur. Et dicuntur coſte ẜm Iſi. eo ab ip̄is interiora cuſtodiunt̉. et tota ventrismollicies coſtaꝝ munere cōſeruet̉ cautius ſaluet̉. ꝯponunt̉ at̄ coſte laterales ex pluribus oſſibus dorſi ſpondilibus colligatis ex diuerſiscartillaginibus oſſa p̄dicta ꝯiungentibus vt dicit Conſtan. et habent hec oſſa ſimilitudinē ſemicirculi. que dum ſimul ex parte ſpondiliumdorſi et pectoris iunguntur. circulum facere vident̉. vt dicit Conſtan. Sunt autem oſſa quatuordecim vt dicit idem. ſeptena et ſeptena. exvtroqꝫ latere collocata. que cum ſeptem teneris oſſibus cartillaginis ſpeciem p̄tendentibusin furcella pectoris ꝯiunguntur. quorum ſummitas tenera cartillaginoſa ſicut gladius acuit̉et ori ſtomachi ſupponitur ad ſui cordis defenſionem vnde in ꝯpoſitōe cōſtarū et pectoris invniuerſo triginta duo oſſa cōcurrunt. quorumquatuordecī in lateribꝰ et in cōpoſitōne pectoris decē poſteriores in dorſi cōpoſitōe. octooſſa cartillaginoſa omnia predicta ꝯiūgētiaueniūt. vt dicit Cōſtan. Cōtingit at̄ latus ſepeꝑati ex extrinſeca. vt ex caſu ruptura ꝯcuſſion hmōi. qn̄qꝫ ex intrinſeca vt ex fluxū humoꝝ ꝯcurſu ipocūdrioꝝ ad locū ꝯcauitatēcoſtaꝝ. Aliqn̄ apoſtema generat̉ vt pꝫ ī pleureſi que generat̉ ex apoſtemate exiſtēte in teneritudīe coſtaꝝ. Cuiꝰ ſigna ſunt dolor lateris. tuſſis. febris acuta. ꝯgnoſcitur aūt p̄cipue ſpu ſanguineū. ſi ex ſanguīe citrinū. ſi ex colera albū ſi ex fleumate. liuidū ſi fuerit ex melancolia. raro tn̄ ex humore melancolico generat̉.ſicut in practica ꝯtinetur. Talia apoſtemataqn̄ radicant̉ in latere. grauiſſimū inferunt dolo et ſuffocatōnem et inflāmatōnem et tunc inatere apoſtematico patiens quieſcere non poteſt nec iacere. Unde dr̄ in pronoſtic. ī febribus acutis egrum iacere in latere p̄cipue ī dextro bonum ſignum eſt. quia ſignat loca vicina apoſtemata. ſpūalia mēbra ſunt liberio