Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

frigiditatis. defluunt auteꝫ quandoqꝫ pili barbe propter caloris humoris interceptionemvt in caſtratis. quādoqꝫ ex corruptione humoris vt patet in leproſis. ſicut idē dicit. AriſCaſus pilorum ſimilis eſt fluxui foliorum arborum cauſa iſtius eſt diminutio humoris calidi pinguis. Et ideo non fluunt folia arborum inquibus eſt humor pinguis. hucuſqꝫ. Ariſ. li. xix.De mandibulis. Capitulumdecimūſextum.Andibule a maducando ſunt dicte vt dicit Iſi. li.xj. Mandibularum autem quedameſt ſuperior in qua dentes ſuperiores infigunt̉.quedā inferior ī qua dētes inferiores radicāturEt eſt proprium mandibule ſuperioris ī omni animali fixa eſt immobilis excepto centeaculo .i. cōcodrillo qui mouet mandibulam ſuperiorem contra naturam omnium animalium etfixam immobileꝫ tenet inferiorē vt dicit. Ariſ.li. iij. Sunt autem mandibule ex diuerſis duris oſſibꝰ compoſite. neruis lacertis varijsnexe. Et hoc fuit neceſſarium propter motꝰtinuitatem. apertionis clauſure neceſſitatē vtdicit conſtan. Sunt enim quaſi due mole cōtinue ad conterendum molendum cibuꝫ ſe mouentes vnde toti corpori nutrimentum mandibule ſubminiſtrant. Mandibule autem quibuſdaꝫ particulis carnoſis neruoſis que gingiuedicūtur circumdantur vndiqꝫ velantur hocpropter fortiorem dentium in maxillarum fundamentis radicationē. propter nutrimēti neruis dentium adminiſtrationeꝫ frigiditatistium moderationem. Et dicūtur gingiue vt dicit Iſid̓. a dentibus gignendis. quia in eis dentes gignuntur nutriuntur. Facte eniꝫ ſunt addecorem dentium pariter neceſſitatem ne nudi horrori potius exiſterent qͣꝫ decori pelliculislabiorum circūdantur. quod fecit natura vt taꝫdentes qͣꝫ maxillas non ſolum intrinſecus iuuarent. verum a leſione extrinſeca defenſarent.tingit gingiuas corrumpi in animalibus aliquādo ex negligentia quandoqꝫ ex putridis humoribus infici corrumpi tunc diuerſas inferunt moleſtias paſſiones. vt fetorem dentiumcaſum vel relaxationem. De labijs Capitulum. xvij.Ibia ẜm iſi. a labendo ſunt dicta quod autem ſuperius eſt labiuꝫ dicitur quod vero inferius eſt labrum nuncupatur. Sunt autem labia neceſſaria ẜm conſtan. quia dentes muniūtatqꝫ tegunt. Sunt etiam neruoſa ex diuerſislacertis cōpoſita vt ſic ad ſenſum motū eſſentabiliora. Nam ad vocis formationē neceſſarioſe aperiunt vel claudunt quia illis abſciſis velaliam opilationem vel contractionem aliam impeditis. verba perfecte poſſunt formari. Itēlabia mollia ſunt carnoſa hoc propter duriciei dentium temperamentum fuit neceſſarium.Dentes igitur eorum neruicū ex natura ſintfrigidi nimis lederentur aeri frigido expoſiti ſinon labiorum tegmine tuerentur. Item labiorum extrema ſunt rubicunda. quod accidit ẜmconſtan. propter cutis labiorum ſubtilitatemde facili a calore ſanguineo recipit quodammodo roſeam qualitatem. vnde rubedo labiorumſignum eſt puritatis complexionalis impermixtionis turbati ſanguinis interioris virtutis ſicut econuerſo labiorum liuiditas ſignum eſt defectionis virtutis caloris naturalis. Itē labiatenuia ſunt in ſubſtātia ſubtilia vt ſint flexibiliora ad motum abiliora ad aerem immittendum intercidendum ne ſubito attractus interioribus ſua frigiditate inferat leſionem. ideo labia aeri frigido ſe opponunt ipſuꝫ recipiendodepuratum reddunt vt ſuauius vtilius ad interiora attrahatur hec omnia ẜm conſtan.ſimiles proprietates narrat. Ariſ. li. xij. circa finem vbi dicit. Labia hominis mollia ſunt carnoſa ſeparari poſſunt propter ſaluteꝫ cuſtodiam dentium vt conueniant ad exituꝫ ſermonis. vnde labia duplicem habent vſum. ſicut lingua cuius creatio eſt ad guſtandum humidum ad ſermonem proferendum ſicut ideꝫ expreſſe dicit Ariſ. ideo oportet labia ſint humida quia ſi creatio lingue non eſſet talis diſpoſitionis ad labia poſſet lingua pertingere addicendos multos modos literaruꝫ quoniā quedam ex eis dicuntur per percuſſionem lingue etetiam quedam per coniunctionem labiorum. etideo neceſſaria fuit labiorum creatio vt optimaeſſꝫ nature operatio. propter hoc fuit caro hominis valde mollis quoniaꝫ homo eſt boni ſenſus tactus ſcilicet guſtus magis qͣꝫ alia animalia. hec oīa Ariſ. li. xij. Recollige igitur quialabia ſunt tegmina dentium cuſtoditua. mollicie ſua duriciei dentiuꝰ temperatiua. vocis articulate litteralis formatiua. aeris frigidi vel calidi interceptiua. ſua rubicunditate vel liuiditatedefectus vel figoris deſignatiua. virtutis interpretatiue propria organa paſſionum anime ſci