Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

de ciuita. dei ca. viij. Cenocephalos eſſe homines monſtruoſos capita canina habentes vocis loco latratus emittentes. alios auteꝫ ſine ceruice. oculos habentes in humeris. Narrat in ſuper idem. temporibus ſuis natus eſt puerin ſuperioribus membris erat duplex. in inferioribus ſimplex. duo erant capita duo pectora quatuor manus. venter auteꝫ vnus pedes duo multa alia recitat ibi Augꝰ. In quibus omnibus error nature deſignatur. Item inter ipſa membra quo ad dignitatem ordineꝫmagna differentia eſt. Nam quedam ſunt tribuentia ex ſe aliunde ſuſcipientiā. ſicut corquod nihil ab alijs ſuſcipit ẜm. Areſt. Et tamēalijs vitam motum diſtribuit diffundit. Etſunt quedam que ſunt diſtribuentia ſuſcipiētia ſicut ep̄ar cerebrum ſuſcipiunt vigorem acorde ſunt principia virtutuꝫ quia alijs adminiſtrant membris. Sunt etiam membra nec diſtribuentia nec ſuſcipientia ſed ſunt innixa propria virtute ẜm opinioneꝫ medicoruꝫ ſicut ſūtmembra conſimilia. Et ſunt membra ſuſcipientia non tribuentia. ſicut ſunt membra inſtrumentalia que recipiunt a cerebro virtutem ſenſitiue vel motiue quandoqꝫ vtriuſqꝫ. ſed ſuſceptam virtutem ad alia membra quantum ēde ſe vlterius non diffundunt quia oculus nonpoteſt viſiuam virtutem quaꝫ recipit a cerebrodare pedibus vl̓ manibus vel alicui mēbro. necauris audientiam ſic de alijs. Et tamē iſtabra corpori maxime ſunt neceſſaria. quia per officia ſibi appropriata ſunt omnium aliorumbroruꝫ corporis regitiua niſi forſan in ſuis actionibus fuerint caſu aliquo impedita. ſicut quādo leſa ſunt vel corrupta. Hoc autem propriūhabent omnia officialia membra. vt pro princicipalibus membris periculo ſe exponant vt eſtvidere. manus pro defenſione capitis vel cordis ſine omni deliberatione naturaliter ſe opponit. Item membrum bene ſanum etiam membro infirmo ſubuenit. materiā morbi ad ſe attrahendo. purgare vel alleuiare membrū morbidum conſueuit. vnde membrum ſanum pronon ſano ſepius leſum fuit. membrum ꝟo ſi putridū fuerit aūt mortuū. ſibi et toti corpori ē nociuum. Et ideo non reſtat niſi vt abſcidatur. necorrumpat aut deſtruat totum corpus. Et membris in generali nunc ſufficiant et cetera. De ꝓprietatibꝰ capitis. c. ij. Sequit̉ rubrica Sequitur ſecundum capitulum.Nter mēbrā pricipalia hominis. primo a proprietatibus capitis inchoandum eſt. Eſtauteꝫ caput prima pars principalis inter omnia membra corporis exteriora. quo ad ſitumeffectum optinens principatum. Eſt autem caput a capiendo dictum vt dicit Iſid̓. li. x. cap. ij.eo omnes ſenſus nerui inde initium habeāt capiant. atqꝫ ex eo omnis vigendi cauſa ſentiendi ratio oriatur. In capite em̄ omnes ſenſus apparent. vnde ip̄ius anime que conſulitcorpori quodāmodo perſonam gerit Iſid̓. Eſtigitur caput ſedes ſenſuum principium et origo omnium ſenſuum organicorum. animalistutis proprium domicilium. diffundens trāſmittens ad omnia membra inferiora ſenſum etmotum. habens ſeptem foramina que ſunt ſenſuum inſtrumenta. et hec ẜm aliquos ſeptē planetarum orbibus correſpondent. Caput itaqꝫdignius nobilius eſt omnibus membris qꝛ regnum et gubernaculum tocius corporis. ei influens perfectionem virtutis ad ſuas peragendas ſenſibiles actiones. Et ideo a natura caputſitum habet in corporis ſummo vt regat ordinet diſponat omnia que ẜm nature ordinemſunt ſub ipſo. Sicut em̄ dicit Halij. ſuper teg.Gal. Diſpoſitio capitis tocius ſcitur ex tribusſcilicet ex quantitate eius figura quod eſt exipſo ex capillis. caput debet eſſe mediuꝫet mediocre inter magnum paruum ad aliamembra in quantitate proporcionatum. Caput em̄ ſi fuerit nimis paruū eſt illaudabile. Sꝫgnat enim defectum materie debilitatem virtutis īformatiue. pariliter ſi fuerit nimis magnūnon erit laudabile. Naꝫ ex defectu virtutis operatiue ſuperfluitate materie hoc procedit vtdicit Halij. Item figura capitis eſt rotunda ethoc propter paſſibilitatis leſionis amotiōemet propter receptionem medulle cerebriam pliorem. Eſt tamen caput oblongum circa tympora aliquantulum planum. Naꝫ perfectio boni capitis eſt quando ī rotunditate diſponiturad ſimilitudinem globi terrei inter manus vel ligna duo compreſſi. Talis enim globus eſt rotundus tamen aliquantulum in vtroqꝫ latereerit planus. In parte anteriori aliquantulū ēacutum eleuatum hoc ad retinendum ventriculum cerebri in prora capitis ex qua procedunt nerui quinqꝫ ſenſus facientes. Similipaꝝ acuit̉ a parte poſteriori propter receptionem ventriculi in pupi ex quo procedunt me-