TitulusDecimū ſoctauus
Sꝫ cū additōne. in clemētinis. ſic ut allegat̉quod hr̄ ī ſexto. li. vj. Et hoc ad dr̄am titulorū qui hn̄tur in decretalibꝰ. Gloſa eius coīset notabilis ē Io. an. Sꝫ fecerūt apparatuꝫſuper eis. Paulus de leaza. Franciſ. zambo.Io. de ymola. et zen. Reꝑiunt̉ etiā quedamꝯſtitutōes eccl̓ie. que nō ſunt in corꝑe iuriset ideo dicūtur extrauagātes. que poſtꝙͣ ſūtꝓmulgate: ligāt. ſicut que hn̄tur in corporeiuris. p̄cipue cum ſciuntur.¶ Titulus. xviij. De lege ciuili.Quo tꝑe ius ciuile ꝯditū ſit. quantū ligetde legū diuerſitate et eaꝝ effectu. Ca. vnicū.y ſeu ius ciuile ſicdeſcribitur ab yſidoro in. v. ethimologiarū. Iusciuile eſt qd̓ quiſqꝫ ppl̓s vel ciuitas ſibi ꝓpriū. diuina hūanaqꝫ cauſa ꝯſtituit. di. j. Glo. cauſa pͥma ꝯtemplatōne dei ⁊ hominū. Addit Archi. ꝯtēplatione .i. ad reuerētiā dei et vtilitatem hoīm.Si em̄ lex ꝯtineat aliqͥd ꝯͣ deū vel hoīes: repellenda eſt. Un̄ ſi imꝑator vel alius pͥncepsfaceret legē ꝯtra ius naturale: puta. ꝙ domiia reꝝ trāſferent̉ de vno in aliū ſine cauſa.talis lex nec in foro aīe nec in foro ꝯtentōſoalet. et remittit ad nota. ꝑ eū. ix. q. iij. ꝑ pͥnip̄alē. Et ibi dicit. ꝙ ſi imꝑator vult ex recripto auferre rē meā: nō p̄t. qꝛ reꝝ dominia ſūt de iure naturali. Inſtitu. de iure na..vl. ſcd̓m ac. et olde. Io. tn̄ ibi in glo. ſentitriū. ꝑ leges. ff. de rei ven. item v̓beratuꝫ. Etde euic. l. lucius. Sed dicit Archi. ꝙ n̄ obāt iſte leges. q̄ volūt ꝙ imꝑatoribꝰ licꝫ prea nr̄a dare militibꝰ ob publicā vtilitateꝫ.lā illud veꝝ ē p̄cio nobis dato. Dic̄ gͦ ꝙ oīant pͥncipis. vt dicit lex alle. oīa .ſ. fiſcalia.t ſic intelligit ibi Olde. Et ad hoc facit qd̓r̄. xxiij. q. viij. tributū. §. ꝙͣuis. Dicit etiamArchi. di. xij. in pͥn. ꝙ licꝫ romana eccl̓iamr̄ et caput omniū eccl̓iaꝝ. rōne pͥncipijīſtitutōnis et p̄latōnis. vt diſ. xxj. ꝙͣuis. nōn̄ eſt dn̄a aliaꝝ eccl̓iaꝝ. nec papa ē dn̄s ẜmern̄. ad eugeniū. Et ꝙ papa n̄ ſit dn̄s omū ep̄oꝝ. eſt optimū ar. vij. q. j. mutatōnes.xuis enim res eccl̓ie ſint eius vt pͥncipalisſpēſatoris. nō tn̄ ſūt eius vt dn̄i ⁊ poſſeſſois. vt dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. c. Un̄ et ſymoia ꝯmitteret papa. recipiēdo ꝓ re ſpūali aliuid de redditibꝰ eccl̓ie. vel etiā ab aliqͦ ſecūari de bonis ſuis. Et hoc ſane intelligendū.lam ꝙ papa in collatōne bn̄fitioꝝ recipiatnatas taxatas. non ē hoc acciꝑe tꝑalia ꝓpualibꝰ. ſed ſuis et curie neceſſitatibꝰ ꝓuidēqd̓ fieri p̄t. Ius militare ſic deſcribit Iſibrus. ꝙ ē belli inferēdi ſolennitas. Archi. i.
ius quod de militibꝰ ⁊ pro militibꝰ ē ſtatutū. 7 (quod eſt pars iuris ciuilis. Et improprie ponitur. qꝛ ponit ſeu deſcribit nō eſſentiā talisiuris. ſed eius effectus ꝑ exēpla. Solēnitasi. ſolēnis ordinatio ſeu diſpoſitō exercitus.qui .ſ. debeāt in primo loco eſſe. qͥ in ſecūdo.qͥ in tertio. et hꝰ. Federis pacis .ſ. ꝯponende.Signo dato .ſ. tuba vel cornu egreſſio vel cōgreſſio in hoſtē. Signo dato receptō .ſ. in domū. Flagitij militaris diſciplina .i. pena ſeupunitō delicti. Si locꝰ deſerat̉. Glo. Qui fugit in bello publico ẜm canon̄ infamis eſt.ẜm leges capite punit̉. Et dr̄ ẜm Archi. deſertor militie. qui ꝑ longū tp̄s euagatus adcaſtra reducit̉. Stipendioꝝ modus .ſ. qualiter militi et qͣliter pediti tribuat̉. Dignitatū gͣdus. in quo gradu differāt qͥs dignior vl̓ſuꝑior alio. Premioꝝ honor. qualit̓ .ſ. quidāmagis. quida minus honorent̉. veluti cū corōna vel torques donat̉. Forona dr̄ hic maius munus. Torques minus munus. Prededeciſio .i. diuiſio. et ꝓ ꝑſonaꝝ qualitatibꝰ ⁊ laboribꝰ iuſta diuiſio ac pͥncipis portio. Glo.Non gͦ om̄ia que capiūtur in bello ſūt principis. Et videt̉ eſſe ꝯtra. xxiij. q. v. dicat. Vbidr̄ ꝙ regis ſunt om̄ia. intelligentuꝫ quia adip̄m debent deferri om̄ia et pn̄tari. et ip̄e debet diuidere ẜm merita ꝑſonaꝝ. xij. q. ij. vulte rāne. Et intellige de bello nō iniuſto. namin iniuſto om̄ia que capiunt̉ dn̄t reſtitui ẜmomnes doc. ¶ Ius publicū dicit Iſido. eſt inſacris ſacerdotibꝰ et magiſtratibꝰ. diſ. j. UbiArchi. publicum .i. ius quos eſt pro his cōſtitutū. eſt .i. ꝯſiſtit in ſacris .i. rebꝰ deo dicatis venerādis. ſacerdotibꝰ honorādis. magiſtratibꝰ timēdis et obediēdis. ſicut ſunt p̄fectus. ꝓconſul. conſul. p̄tor. et hꝰ. Et dicit hicglo. ꝙ qui ledit ſacerdotes vel res ſacras. abom̄ibꝰ tanꝙͣ pro publico crimīe p̄t accuſari.ar. ij. q. j. in primis. Et ratōnem aſſignat ibiarchidi. quia he ꝑſone ad ſtatū reipublice ꝑtinēt. plus em̄ or̄onibꝰ eccl̓ie ꝙͣ auxilio militari ꝯſiſtit imꝑium. vt. xxiij. q. viij. §. ꝙͣuis.¶ Ius quiritū (ait Iſido) ē ꝓprie romanoꝝquo nulli alij niſi romani eo vtunt̉. vt de legittimis hereditatibꝰ. de tutelis. de curatōnibus et vſucapionibꝰ ſtatuta ſunt. di. j. de cōtractibꝰ qualit̓ .ſ. debeāt celebrari in ſcriptisvel ſine. Et dicit glo. ꝙ ius quiritū dictuꝫ eſta quirino vel romulo. qui fuit conditor primus rome. Un̄ dicūtur romani. Et ẜm glo.hic dicunt̉ romani omnes ſubditi romanoimꝑio. Nam imꝑator princeps ē totius mūdi. vt. vij. q. j. in apibꝰ. Sꝫ in diuerẜ ꝓuintijsdiuerſi reges ſunt ſub eo. vt. vj. q. iij. ſcitote.Qui ergo nō vult eſſe ſub romano imperionec hereditateꝫ habere poteſt nec alia q̄ hicenumerātur de iure humano. ¶ Iuris ciuilis ſpecies varias ponit Iſido. in eodeꝫ qͥnto